A Graduated English-Welsh Spelling-Book

The object of this work is to facilitate the progress of Welsh children in the acquisition of the English language. Every one admits that it is of the highest importance in the education of the young, that they should be well grounded in Orthography. Thirty years' experience as a teacher having given the author ample opportunity of noting the peculiar difficulties in the way of Welsh children attaining a general knowledge of the English language, he would beg leave to impress upon teachers the importance of making the children under their care learn and spell every word in this little book, together with the Welsh meanings. The task, though difficult at first, will in the end reward both the teacher and the child; the former with the pleasure of witnessing his pupil's progress, and the latter with a general knowledge of both languages.

The book is divided into three parts: the first contains about 2013 monosyllables, arranged alphabetically, and classified according to the number of letters. The second contains about 7497 words, arranged alphabetically, and classified according to the number of syllables. The third contains copious English-Welsh Dialogues.

To save the trouble of putting down twice such words as are used as nouns and verbs, the author has placed the meaning of the noun in Welsh, and then the verb with a colon between them. In dissyllables, the learner will remember to place the accent on the first syllable when the word is used as a noun, and on the latter syllable when used as a verb.

A GRADUATED

ENGLISH-WELSH SPELLING BOOK.

A, un

Ah, O! och!

Am, ydwyf, wyf

An, un

As, megys, fel

At, yn, wrth, ger

Be, bod, hanfod

By, gan; wrth

Do, gwneuthur, gwneud

Go, myned; ewch

Ha, ha! och!

He, efe

I, myfi, mi

If, os, pe

In, mewn, o fewn

Is, y mae, ydyw; sydd, oes

It, e, fe, fo

Me, mi

My, fy, eiddof

No, na, nid, nage

Of, o, gan; am

Oh, O! och! ho!

On, ar; ym mlaen

Or, neu

Ox, ych

So, felly, fel hyny

To, i, at, wrth

Up, i fyny

Us, ni

We, nyni, ni

Ye, chwi, chwychwi

Act, gweithred: gweithredu

Add, cyssylltu, dodi at

Age, oed, oedran

Aid, cymhorth: helpu

Ail, dolurio, poeni

Aim, amcan: amcanu

Air, awyr; awyro

Ale, cwrw

All, pawb, oll

And, a, ac

Ant, morgrugyn

Apt, chwannog; cymhwys

Arc, cromell

Are, ydym, ydynt

Ark, arch

Arm, braich: arfogi

Art, celfyddyd: wyt

Ash, onen

Ask, gofyn

Ass, asyn

Awe, arswyd, ofn: dychrynu

Awl, mynawyd

Axe, bwyell

Bad, drwg

Bag, cwd, cod: cydu

Bar, bar, bollt: bario, bolltio

Bat, ystlum; clwpa

Bay, morgilfach; gwineu

Bed, gwely

Bee, gwenynen

Beg, cardota; erfyn

Bid, erchi; cynnyg

Big, mawr; balch

Bit, dernyn; genfa

Bog, cors

Bow, bwa; ymgrymiad

Box, blwch, cist

Boy, bachgen

Bud, blaguryn: blaguro

But, ond, eithr, er hyny

Buy, prynu

Can, piser: gallu

Car, cerbyd

Cat, cath

Cot, bwthyn

Cow, buwch

Cry, wylo, crio

Cud, cil

Cup, cwpan

Cut, toriad: tori

Dam, arglawdd; argau: llynio

Day, diwrnod, dydd

Den, ffau, lloches

Dew, gwlith

Did, gwnaeth, gwnaed

Die, marw, trengi

Dig, cloddio, palu

Dim, tywyll: tywyllu

Dip, trochi

Doe, ewig

Dog, ci

Dot, man; nod: manu; nodi

Dry, sych: sychu

Due, dyled; dyledus

Dug, teth: paledig

Dye, lliw: lliwio

Ear, clust; twysen

Ebb, trai: treio

Eat, bwyta

Eel, llysẅen

Egg, wy

End, diwedd; terfyn

Err, cyfeiliorni

Eve, cyfnos, min nos

Ewe, mamog

Eye, llygad: llygadu

Fan, gwyntyll: gwyntyllio

Far, pell

Fat, tew; brasder: pesgi

Fed, pasgedig

Fee, gwobr; tâl: gwobrwyo

Fen, corsdir, morfa

Few, ychydig

Fib, celwydd, anwiredd

Fig, ffigysen

Fin, asgell

Fir, ffawydden

Fit, llewyg; addas: cyfaddasu

Fix, sicrhau, sefydlu

Fly, gwybedyn: ehedeg

Foe, gelyn

Fog, niwl

For, am; canys; oblegid

Fox, llwynog

Fry, manbysg: ffrio

Fun, digrifwch

Fur, ffwrw, panflew

Gap, bwlch, adwy

Get, cael, caffael, ceisio

Gin, gwirod; magl

God, Duw

Got, caffaeledig

Gum, glud: gludio

Gun, gwn, dryll

Ham, ffolen, y gar

Hat, het, capan

Hay, gwair

Hem, hem: hemio

Hen, iar

Her, hi, ei

Hew, cymmynu, naddu

Hid, cuddiedig

Him, ef, efe

His, ei, eiddo ef

Hit, tarawiad; ergyd: taro

Hip, pen y glun, clun

Hob, pentan

Hod, hawg, cafn cymmrwd

Hoe, caib: ceibio

Hog, mochyn

Hop, llam: llemain

Hot, poeth, brwd

How, pa, pa fodd

Hut, bwth, cwt

Ice, ia

Ill, drwg, claf, sal

Inn, gwestty, tafarn

Jar, costrel: gwrthdaro

Jaw, yr en, cern

Jew, Iuddew

Job, tasg; swydd: gorchwylio

Joy, llawenydd, gorfoledd

Jug, crothogen, diodlestr

Key, agoriad, allwedd

Kid, myn gafr

Kin, perthynas

Lad, hogyn

Lap, arffed: lleibio

Law, cyfraith, deddf

Lay, lleygol: gosod, dodi

Led, arweinedig

Leg, coes; llorp

Let, gosod, gadael

Lid, caead

Lie, celwydd: gorwedd

Lip, gwefus, min

Lit, goleuedig

Log, boncyff; cyfrifbill

Lop, ysgythru

Lot, coelbren; rhan

Low, isel: brefu

Mad, ynfyd: ynfydu

Man, dyn, gwr

Map, darlun: darlunio

Mat, mat, rhestog

May, Mai: gall, gallu

Men, dynion

Met, cyfarfodedig

Mix, cymmysgu

Mob, gwerinos, terfysglu

Mow, lladd

Mud, llaid, baw: lleidio

Mug, diodlestr, cwpan

Nap, hun: huno

Nay, nage, nac; nid felly

Net, rhwyd

New, newydd

Nit, nedden

Nod, awgrym: awgrymu

Nor, na, nac, nag

Not, na, nac, nad, ni

Now, yn awr, weithion

Nun, mynaches

Nut, cneuen

Oak, derwen

Oar, rhwyf: rhwyfo

Odd, od, hynod; anghydrif

Ode, awdl

Off, ymaith, oddi wrth

Old, hen, oedranus

One, un, rhyw un

Orb, pel, pellen; cylch

Ore, mŵn, mettel

Our, ein

Out, allan, o'r tu allan

Owe, dylu; bod mewn dyled

Owl, dylluan

Own, eiddo; hun: meddu

Pan, padell

Paw, pawen: palfu

Pay, tâl, cyflog: talu

Pea, pysen

Peg, hoel bren: pinio

Pen, pin: cau i fyny

Pew, eisteddle

Pie, pastai

Pig, mochyn

Pin, pin, nodwydd: pinio

Pit, pwll, pydew: pyllu

Ply, plyg, tuedd: ymroddi

Pod, coden, plisgyn

Pot, potyn; crochan

Pox, brech

Put, gosod, dodi

Rag, brat, cerpyn

Ram, hwrdd: hyrddio

Ran, rhedwyd

Rap, cnoc: cnocio

Rat, llygoden ffreinig

Raw, ir, ammrwd

Ray, pelydryn: pelydru

Red, coch

Rib, asen

Rid, troi heibio: rhyddhau

Rim, ymyl, cylch

Rip, rhwygo

Rob, ysbeilio

Rod, gwialen

Roe, iyrches, ewig

Rot, malldod: pydru

Row, rhes: rhwyfo

Rub, rhwbio

Rue, galaru, gofidio

Rug, cwrlid, huling

Run, rhedfa: rhedeg

Rut, ol olwyn: rhidio

Rye, rhyg

Sad, trist, prudd

Sap, nodd, sudd: tangloddio

Sat, eisteddedig; eisteddwyd

Saw, llif: llifio; gwelwyd

Say, dywedyd

Sea, môr, gweilgi

See, esgobaeth: gweled

Set, llawnrif; planigyn: gosod, planu

Sew, gwnïo, pwytho

Sex, rhyw, rhywogaeth

She, hi

Shy, gwylaidd, yswil

Sin, pechod; bai: pechu

Sir, syr, meistr

Six, chwech

Sky, gwybr, wybren

Sly, cyfrwys

Sod, tywarchen

Son, mab

Sow, hwch

Sow, hau, heu

Spy, ysbïwr: ysbïo

Sty, cwt mochyn; llefrithen

Sue, rhoi cwyn; rhoi cyfraith

Sum, swm, cyfanrif: cydgrynoi

Sun, haul: heulo

Tax, treth: trethu

Tea, te

Ten, deg

The, y, yr

Thy, dy, tau

Tie, cwlwm: cylymu

Toe, bys troed

Ton, tunell

Too, hefyd, dros ben, rhy

Top, top, pen uchaf

Tow, carth: llusgo

Try, profi, holi; ymgeisio

Tub, twb, twred

Tug, tyniad: llusgo

Two, dau, dwy

Use, arferiad: defnyddio

Vex, poeni, blino

Vow, adduned: addunedu

War, rhyfel: rhyfela

Was, oedd, ydoedd

Wax, cwyr: cwyro

Way, ffordd, llwybr

Web, gwe

Wet, gwlyb: gwlychu

Who, pwy; yr hwn, yr hon

Why, pa ham, am ba achos

Win, ennill, elwa

Woe, gwae, gofid

Won, ennilledig

Yea, Yes, ïe, do, felly mae, oes

Yet, eto, er hyny

Yew, ywen, pren yw

You, chwi, chwychwi

Ache, dolur: poeni

Alms, elusenau

Arch, bwa; prif: bwäu

Arms, breichiau; arfau rhyfel

Aunt, modryb

Babe, maban, baban

Back, cefn: cefnogi

Bait, llith: abwydo

Bake, pobi, crasu

Bald, moel

Bale, swp; sypynu

Ball, pel; dawns

Band, rhwymyn; myntai

Bang, ergyd: taro

Bank, ariandy; bangc

Bans, gostegion

Bard, bardd, prydydd

Bare, noeth, llwm; unig

Bark, rhisgl: cyfarth

Barm, burym

Barn, ysgubor

Base, sylfaen; brwnt; gau

Bask, bronheulo

Bath, badd, ymolchfa

Bawl, gwaeddi

Beak, pig, gylfin

Beam, trawst; pelydryn: pelydru

Bean, ffäen

Bear, arth: dwyn; goddef

Beat, curo, baeddu

Been, wedi bod

Beer, diod, cwrw

Bell, cloch

Belt, gwregys, rhwymyn

Bend, plygu

Bent, plygedig

Best, goreu, yn oreu

Bier, elor

Bill, pig; hawleb, craifft

Bind, rhwymo

Bird, aderyn

Bite, cnoad: brathu

Blew, chwythwyd

Blot, dunod; anair

Blow, dyrnod: chwythu

Blue, glas

Boar, baedd

Boat, bad, cwch

Boil, penddüyn: berwi

Bold, hyf, eon

Bolt, bollt, bar: bolltio

Bore, twll: tyllu

Born, geni, genedig

Both, dau, dwy

Bowl, cawg: peldreiglo

Bran, rhuddion

Bray, rhuo fel asyn

Bred, eppiledig

Brew, darllaw

Brim, ymyl, min

Brow, ael, talcen

Buck, bwch

Bulk, swm, maint

Bull, tarw

Buoy, nofiadur, nofnod

Burn, llosg: llosgi

Bush, perth

Bust, penddelwedd

Butt, cornio

Cage, cawell; adardy

Cake, teisen: teisenu

Calf, llo

Call, galw, enwi

Calm, tawel; tegwch: tawelu

Calx, calch

Came, daeth

Camp, gwersyll, gwersyllfa

Cane, corsen: ffonio

Cape, penrhyn

Card, cerdyn: cribo gwlan

Care, gofal: gofalu

Cart, trol, men

Case, amwisg; cyflwr: amwisgo

Cash, arian, tâl

Cast, tafliad: lluchio

Cave, ogof, ceudwll

Caul, rhwyden

Cell, cell

Cent, cant

Char, hapwaith: golosgi

Chew, cnoi

Chin, gên

Chip, asglodyn: asglodi

Cite, dyfynu

Clad, gwisgedig

Claw, crafangc, palf: crafangu

Clay, clai

Clip, cneifio, brigdori

Clod, tywarchen

Clog, attal, rhwystr

Club, cnwpa; cyflesfa, clwb

Coal, gloyn

Cock, ceiliog

Code, llyfr, deddflyfr

Coil, cylchddyrwyn

Coin, arian bath: bathu

Cold, oer, anwyd

Colt, ebol

Comb, crib: cribo

Come, dyfod, dynesu

Cool, oer: oeri

Cord, rheffyn; tant

Core, bywedyn; crawn

Corn, ŷd, ydau

Cost, pris; traul

Crib, preseb: darnguddio

Crop, ffrwyth: blaendori

Curb, genfa: ffrwyno

Dale, dyffryn, glyn

Dame, meistres

Damn, melldithio

Damp, lleithder: lleithio

Dare, beiddio

Dark, tywyll

Dart, picell: picellu

Dash, diffyglin: taro

Date, dyddiad: dyddio, amseru

Dawn, gwawr: gwawrio

Dead, marw

Deaf, byddar

Deal, cyfran: cyfranu

Dean, deon

Dear, anwyl; drud

Debt, dyled

Deck, bwrdd llong: addurno

Deed, gweithred

Deep, dyfnder; dwfn, isel

Deer, carw, hydd

Desk, ysgrifenfwrdd

Dike, clawdd, ffos

Dine, ciniawa

Dirt, baw, llaid

Dish, dysgl, dysglaid

Disk, gwyneb, clawr

Dive, ymsuddo

Dock, llongborth

Done, gwneuthuredig

Door, drws, dor

Dose, dogn

Dove, colomen

Down, i lawr; manblu

Drag, car llusg: llusgo

Draw, tynu; llunio

Dray, car hir

Drip, dyferu

Drop, dyferyn: syrthio

Drug, cyffyr; gwaelbeth

Drum, tabwrdd: tabyrddu

Duck, hwyaden: trochi

Duke, duc, dug

Dull, dwl; hurt: hurtio

Dumb, mud

Dung, tail: teilo

Dusk, cyfnos

Dust, llwch: dylychio

Each, pob, pob un

Earl, iarll

Earn, ennill, elwa

Ease, gorphwysdra: esmwytho

East, dwyrain

Edge, min, awch: minio

Else, arall, os amgen

Face, gwyneb: gwynebu

Fact, ffaith, gwir

Fade, diflannu, gwywo

Fail, ffaelu, methu

Fair, ffair; prydferth

Fall, cwymp: syrthio

False, anwir, gau

Fame, enwogrwydd; clod

Fang, ysgythrddant

Fare, lluniaeth

Farm, tyddyn: ardrethu

Fast, ympryd; sicr; buan: ymprydio

Fate, tynged; anffawd

Fawn, carw ieuangc: llydnu

Fear, ofn, arswyd: ofni

Feat, gorchest, camp

Feed, porthiant: porthi

Feel, teimlo

Feet, traed; troedfeddau

Fell, tori, cwympo

Felt, llawban: teimlwyd

Fern, rhedyn

File, durlif: durlifo

Fill, llonaid: llenwi

Film, pilionen, croenen

Find, cael; chwilio

Fine, main; dirwy: dirwyo

Fire, tân: tanio

Firm, cadarn; cydfasnachwyr

Fish, pysgodyn: pysgotta

Fist, dwrn

Five, pump

Flag, baner, lluman

Flat, gwastad, llyfn

Flaw, agen, hollt: hollti

Flax, llin

Flay, blingo

Flea, chwanen

Flee, ffoi, cilio

Flew, ehedwyd

Flog, fflangellu

Flow, ffrwd: dylifo

Flue, ffunell, pibell simneu

Flux, llif, llifeiriad

Foal, ebol, llwdn: llydnu

Foam, ewyn: ewynu

Fold, corlan: plygu

Folk, pobl

Fond, hoff

Font, bedyddfaen

Food, ymborth

Fool, ynfyd: siomi

Foot, troed; troedfedd

Ford, rhyd: rhydio

Fore, blaen, blaenaf

Fork, fforch; pigfforch

Form, ffurf, dull: ffurfio

Fort, caer, castell

Foul, aflan, budr; brwnt

Four, pedwar, pedair

Fowl, aderyn

Free, rhydd: rhyddhau

Fret, anfoddloni, sori

Frog, llyffant

From, oddi, oddi wrth

Full, llawn: panu

Fund, trysorfa

Furl, crychio, plygu

Fuse, toddi

Gain, elw, budd

Gale, awel, chwa

Gall, bustl: dolurio

Game, helwriaeth: cellwair

Gang, myntai, torf

Gaol, carchar

Gape, ystwyro; dylyfu gên

Gash, archoll: archolli

Gasp, dyheu, tynu anadl

Gate, llidiart, porth

Gave, rhoddwyd

Gaze, sylliad: syllu

Geld, dysbaddu, cyweirio

Gift, rhodd, dawn; gwobr

Gild, euro, goreuro

Gill, tagell

Gilt, goreuredig

Gird, amwregysu

Girl, geneth

Girt, cengl

Give, rhoddi; ymroddi

Glad, llawen, siriol

Glue, glud: gludio

Gnat, ednogyn

Gnaw, cnoi

Goad, swmbwl: swmbylu

Goat, gafr

Gold, aur

Gone, wedi myned

Good, da; daionus

Gore, gôr: gori; cornio

Gout, troedwst

Gown, gŵn, hug

Gray, Grey, llwyd

Grin, esgyrnygiad: esgyrnygu

Grit, grut, grutfaen

Grow, tyfu, prifio

Grub, corbryf: diwreiddio

Gulf, morgaingc

Gull, gwylan: twyllo

Gums, uchanedd, cig y dannedd

Gush, llifeiriad: llifeirio

Guts, perfedd

Haft, carn, dwrn: carnio

Hail, cenllysg; Henffych well

Hair, gwallt

Half, hanner

Hall, llys; neuadd; dadleudy

Halt, cloffni: cloffi; sefyll

Hand, llaw: trosglwyddo; traddodi

Hang, crogi

Hank, cengl

Hard, caled

Hare, ysgyfarnog

Hark, clyw, gwrando

Harm, niweid: niweidio

Harp, telyn: telynorio

Hart, carw, hydd

Hash, briwgig: briwio

Hate, casineb: casäu

Have, cael, caffael; meddu

Haze, niwl, tarth

Haul, tynu, llusgo

Hawk, hebog, gwalch

Head, pen: blaenori

Heal, iachau

Heap, crug, twr: pentyru

Hear, clywed

Heat, gwres: poethi

Heed, ystyriaeth: ystyried

Heel, sawdl: sodli

Heir, etifedd

Held, daliwyd

Hell, uffern

Helm, llyw

Help, cynnorthwy: cynnorthwyo

Hemp, cywarch

Herb, llysieuyn

Herd, gyr, myntai: deadellu

Here, yma, yn y lle hwn

Hide, croen: cuddio

High, uchel

Hill, bryn

Hilt, dwrn (carn) cleddyf

Hint, amnaid: amneidio

Hire, cyflog: cyflogi

Hive, cwch: cychu

Hoar, llwyd

Hold, dalfa; cellfa: gafael

Hole, twll

Home, cartref

Hoof, carn

Hook, bach: bachu

Hoop, cylch: cylchu

Hope, gobaith: gobeithio

Hops, hopys

Horn, corn

Hose, hosan

Host, llu, byddin; gwesttywr

Hour, awr

Howl, udfa: udo

Huge, dirfawr

Hulk, corff llong

Hull, corff llong: plisgyn

Hunt, helyddiaeth: hela

Hurt, niweid: niwedio; dolurio

Hush, taw, dystewi

Husk, cibyn, plisgyn

Hymn, emyn

Inch, modfedd

Itch, y crafu: ysu

Jail, carchar

Jamb, ystlysbost, gorsin

Jest, gwatwar, cellwair

Join, cydio: cyssylltu

Joke, cellwair

Jump, naid: neidio

June, Mehefin

Just, iawn, cyfiawn

Keen, craff, llym

Keep, dal, cadw

Kick, troediad: troedio, cic

Kill, lladd, llofruddio

Kind, rhywogaeth; caredig

Kine, buchod, gwartheg

King, brenin

Kiss, cusan: cusanu

Kite, barcut

Knee, glin, pen y glin

Knew, adwaenai; gwyddai

Knit, gwau

Knob, cnap

Knot, cwlwm

Know, gwybod

Lace, ysnoden: ysnodenu

Lade, llwytho

Lair, gorweddle

Lake, llyn; lliw coch

Lamb, oen: bwrw oen

Lame, cloff: cloffi

Lamp, llusern

Land, tir: tirio, glanio

Lane, heolan

Lard, bloneg

Lark, ehedydd

Lash, carai: ffrewyllu; rhwymo

Lass, llangces

Last, pren troed; olaf

Late, hwyr, diweddar

Lath, eisen: eisio

Lead, plwm

Lead, arwain; blaenori

Leaf, deilen, dalen

Leak, agen, hollt: arlloesi

Lean, teneu: pwyso ar

Leap, naid: neidio

Lees, gwaddod

Left, aswy: gadawedig

Lend, rhoi benthyg

Lens, crymwydr

Lent, y garawys: echwynedig

Less, llai

Lest, rhag, fel na

Lice, llau

Lick, llyfiad: llyfu

Lieu, lle

Life, bywyd, oes

Lift, codiad: codi, dyrchafu

Like, tebyg, fel: hoffi

Limb, aelod: diaelodi

Lime, calch: calchu

Line, llinyn; llinell: llinellu

Lisp, bloesgi

Live, byw, bywiog: bucheddu

List, cofres, rhestr: chwennychu

Load, llwyth: llwytho

Loaf, torth

Loan, benthyg

Lock, clo: cloi

Loin, llwyn, arenau

Long, hir, maith

Lone, unig

Look, edrychiad: edrych

Loom, gwëydd

Loop, dolen: dolfachu

Lord, arglwydd

Lose, colli, cael colled

Loss, colled

Lost, coll, colledig

Loud, uchel, croch

Love, cariad: caru

Luck, hap, llwydd

Lump, clamp, telpyn

Lust, trachwant: chwantu

Made, gwneuthuredig

Maid, morwyn, gwyryf

Mail, llythyrgod

Maim, anaf: anafu

Main, penaf, prif

Make, gwneuthuriad: gwneud

Male, gwryw

Malt, brag: bragu

Mane, mwng

Mare, caseg

Mark, nod: nodi

Mart, maelfa

Mash, cymmysg: cymmysgu

Mask, mwgwd: mygydu

Mass, twr; corff y bobl; yr offeren

Mast, hwylbren

Mate, cydymaith; islywydd: cymharu

Mead, medd; dôl

Meal, blawd; pryd o fwyd

Mean, cyfrwng; modd; gwael: meddwl, tybio

Meat, ymborth, cigfwyd

Meek, addfwyn, llariaidd

Meet, addas: cyfarfod

Melt, toddi, dadmer

Mend, gwellau

Mess, saig o fwyd, arlwy

Mete, mesur

Mice, llygod

Mild, tirion, tyner

Mile, milldir

Milk, llaeth: godro

Mill, melin: malu

Mind, meddwl: meddylio

Mine, fy, eiddof; mwnglawdd

Mint, bathdy: bathu

Mire, llaid: ymdrybaeddu

Miss, meistresan: ffaelu

Mist, niwl, tarth

Mite, hatling, mymryn

Moan, cwyn: cwyno

Moat, amglawdd, ffos

Mock, gwawd: gwawdio

Mole, gwadd, twrch daiar

Monk, mynach

Mood, modd, tuedd

Moon, lleuad, lloer

Moor, dyn du; morfa; angorfa

More, mwy, rhagor

Morn, boreu, bore

Moss, mwswgl

Most, mwyaf, amlaf

Mote, brycheüyn

Moth, gwyfyn

Move, symmud

Much, llawer

Muck, tail: teilo

Mule, mul

Must, rhaid yw

Mute, mud

Nail, ewin; hoel: hoelio

Name, enw: enwi

Nape, gwar, gwegil

Neap, isel, treiawl

Near, agos, gerllaw

Neat, tlws, hardd

Neck, gwddf

Need, angen, rhaid: eisiau

Nest, nyth: nythu

News, newyddion

Next, nesaf

Nice, moethus; manwl

Nigh, agos, cyfagos

Nine, naw

None, dim; neb

Noon, canoldydd

Nose, trwyn

Note, nodyn: nodi

Noun, enw, sylweddair

Numb, fferllyd: fferu

Oath, llw, twng

Oats, ceirch

Odds, rhagoriaeth, mantais

Once, unwaith

Ooze, nawsiad: nawsio

Pace, cam: arafgerdded

Pack, swp: sypynio

Page, tudalen; gwas

Paid, talwyd; taledig

Pail, crwc, cunnog

Pain, poen; llafur: poeni

Pair, par, cymhariaid: cymharu

Pale, gwelw, glaswyn

Pall, brethyn elor

Palm, palf; cledr y llaw: palfu

Pane, pedroryn

Pang, gloes, gwasgfa

Pare, didoni, pilio

Part, rhan: rhanu

Pass, bwlch; taithdrwydded: pasio

Past, wedi myned heibio; wedi

Path, llwybr

Pave, palmantu

Pawn, gwystl: gwystlo

Pear, gelleigen, rhwnen

Peat, mawn

Peck, pec: pigo

Peel, crafell, pil: pilio

Peep, cipolwg: cipedrych

Peer, pendefig

Pelt, lluchio, baeddu

Pick, pig: pigo, dewis

Pike, gwaewffon

Pile, pentwr: pentyru

Pill, pelen

Pine, pinwydden: dihoeni

Pint, peint

Pipe, pib, pibell

Pith, mwydyn

Plan, cynllun: cynllunio

Play, chware: chwareua, chware

Plea, esgus: dadleu

Plot, cydfwriad: cydfwriadu

Plum, eirynen

Pole, pegwn, pawl

Poll, cofres etholwyr: tocio

Pomp, rhwysg

Pond, llyn, merllyn

Pool, llyn

Poor, tylawd; gwael

Pope, Pab

Pore, chwysdwll: syllu

Port, porthladd

Post, post; swydd; llythyrfa: sefydlu

Pour, tywallt

Pray, gweddio, atolygu

Prey, ysglyfaeth: ysglyfio

Prop, atteg: attegu

Pull, tyn: tynu

Pulp, bywyn, mwydionyn

Pump, sugnedydd: sugngodi

Pure, pur; glân; gwir

Push, gwth: gwthio

Quay, llongborth

Quit, rhydd; gadael

Race, gyrfa, rhedfa

Raft, clwydfad, cluder

Rage, cynddaredd: ffyrnigo

Rail, canllaw; cledren: difrio

Rain, gwlaw: gwlawio

Rake, cribyn: cribynio

Rank, rhes; drewllyd: rhestru

Rape, trais; meipen yd: treisio

Rare, prin; anfynych

Rash, crugdarddiad; byrbwyll

Rasp, rhathell: rhathellu

Rate, pris; treth: trethu

Read, darllen

Ream, ugain drefa, rhef

Reap, medel: medi

Rear, bon, ol: codi, dyrchafu

Reed, corsen

Reef, hwylblyg: hwylblygu

Rein, awen: ffrwyno

Rend, rhwyg: rhwygo

Rent, ardreth; rhwygiad: ardrethu

Rest, gorphwysfa; ereill: gorphwyso

Rich, cyfoethog, goludog

Rick, das: dasu

Ride, marchogaeth

Ring, modrwy: seinio

Ripe, addfed: addfedu

Rise, codiad: codi

Risk, perygl; antur: peryglu

Rite, defod, arfer

Road, ffordd

Roam, crwydro

Roan, brych

Roar, rhuad: rhuo

Robe, gwisg: gwisgo

Rock, craig: siglo

Roll, rhol; plyglyfr: rholio

Rood, rhwd, pedwaran erw

Roof, nen, to: toi

Rook, ydfran

Room, ystafell, lle

Root, gwreiddyn: gwreiddio

Rope, rhaff

Rose, rhosyn

Rote, cylchred: dysgu allan

Rout, ymlid; terfysgu

Rude, difoes

Rule, rheol: llinellu

Rump, cloren, cynffon

Rush, brwynen; rhuthr: rhuthro

Rust, rhwd: rhydu

Sack, sach: sachu

Safe, cellgrog; diogel

Sail, hwyl: hwylio

Sake, achos, mwyn

Sale, gwerth, arwerth

Salt, halen: halltu

Same, un, yr un

Sand, tywod

Save, eithr, ond: cadw, gwared

Scab, crachen, cramen

Scar, craith: creithio

Scum, ewyn: diewynu

Seal, morlo; sel: selio

Seam, gwrym, gwnïad

Sear, serio

Seat, eisteddfa; gosodiad

Seed, had: hadu

Seek, ceisio

Seen, gweledig

Self, hun, hunan

Sell, gwerthu

Send, anfon, danfon

Shed, lluest: tywallt

Shin, crimog

Ship, llong: llongi

Shod, pedoledig

Shoe, esgid; pedol: pedoli

Shot, ergyd: saethedig

Shop, maelfa

Show, golygiad: dangos

Shun, gochelyd

Shut, cauad: cau

Sick, claf, sal: clefychu

Side, ochr: ochri

Sift, gogrynu

Sigh, ochenaid: ocheneidio

Sign, arwydd: arwyddo

Silk, sidan

Sill, trothwy, rhiniog

Sing, canu

Sink, ceuffos: suddo

Sire, tad, tadwys

Site, sefyllfa, safle

Size, maint; glud

Skim, dihufenu

Skin, croen: blingo

Skip, llam: llemain

Slab, llech

Slay, lladd

Slew, lladdwyd

Slip, llithred: llithro

Slit, hollt: hollti

Slow, araf, annyben

Slug, malwen; pelenig hirgron

Slur, gwarthnod, llithren

Slut, budrog

Snow, eira: bwrw eira, odi

Snug, cryno, clyd

Soak, mwydo

Soap, sebon: seboni

Soar, uch-hedeg

Soft, meddal; tyner

Soil, pridd, tir: diwyno

Sold, gwerthedig

Sole, unig; gwadn: gwadnu

Some, rhai; rhyw; peth

Song, cân

Soon, yn fuan

Soot, huddygl

Sore, dolur; dolurus

Sort, math: trefnu

Soul, enaid

Sour, sur: suro

Span, rhychwant

Spar, bollt; gwydrfaen

Spew, cyfogi

Spin, nyddu

Spit, bêr: poeri

Spot, ysmot: ysmotio

Spun, nyddedig

Spur, yspardun: ysparduno

Stab, brath, gwân: gwanu

Stag, carw

Star, seren

Stay, arosiad: aros

Stem, paladr, corsen: gwrthnofio

Step, cam; ffon ysgol: camu

Stew, arferwi

Stir, ystwr; cyffroi; symmud

Stop, arosiad; rhwystro; cau

Stow, trefnu

Such, cyfryw, y fath

Suck, sugn; sugno

Suds, sebondrwyth

Suit, par; cwyn: cyfatebu

Sure, sicr, gwir

Surf, môrchwydd, ymchwydd

Swan, alarch

Sway, awdurdod; rhwysg: rhwysgo

Swim, nofio

Tack, corhoelen: brasbwytho

Tail, cynffon, cloren

Take, cymmeryd, derbyn

Tale, chwedl, ystori

Talk, siarad

Tall, tal, hir, uchel

Tame, dof: dofi

Tank, dyfrgist

Tape, llinynwe

Tare, cynhwysgoll; chwyn

Task, gorchwyl, tasg: tasgu

Team, gwedd

Tear, deigryn

Tear, rhwygo

Tell, dywedyd

Tend, tueddu; gweini

Test, prawf, holiad

Tent, pabell: pabellu

Term, ymadrodd; ammod; tymor

Text, testyn, adran

Than, na, nag

That, hwnw, hono, hyny; y neb; y sawl; yr hyn; mai, mal, fel

Thaw, dadmar, meiriol: meirioli

Thee, ti, tydi, di, dydi

Them, hwy, hwynt

Then, y pryd hyny; yna

They, hwy, hwynt-hwy

Thin, teneu, main

This, hwn, hon, hyn

Thou, ti, tydi

Thus, fel hyn

Tide, llanw: ffrydlifo

Tile, peithynen

Till, cloergell; hyd, hyd oni: llafurio

Told, dywededig

Toll, toll, treth: tolli

Tone, tôn

Tomb, bedd, beddrod

Took, cymmerwyd

Tool, erfyn, offeryn

Torn, rhwygiedig

Toss, talf: taflu, lluchio

Tour, cylchdaith, taith

Town, tref

Trap, carfagl: maglu

Tree, pren, coeden

Tret, traul

Trip, llithrad: llithro

Trot, tuth: tuthio

True, gwir, cywir

Tube, pibell: pibellu

Tuft, tusw

Tune, tôn: perseinio

Turf, mawn

Turn, trofa, dymchwelyd: troi

Type, cysgod; argraph lythyren

Vail, Veil, gorchudd: gorchuddio

Vain, ofer, gwag

Vale, dyffryn, cwm

Vase, addurngawg

Vane, ceiliog gwynt

Vast, dirfawr

Veal, cig llo

Veer, troi, cylchdroi: trawshwylio

Vein, gwythïen

Vent, agorfa: agor

Verb, berf, perwyddiad

Vest, bronwisg: breinio

Vice, drygioni; gafaelwr

View, golwg: golygu

Vile, gwael, salw

Vine, gwinwydden

Void, gwag; dirym

Vote, pleidlais: pleidleisio

Urge, annog, cymmell

Wade, rhydio

Waft, chwyfiad: chwyfanu

Wait, aros, dysgwyl

Wake, gwylnos: gwylio

Walk, rhodfa: cerdded

Wall, gwal, mur: murio

Want, angen, eisiau

Ward, cadwraeth, carchar: gwarchod

Ware, nwyddau: gochel

Warm, cynhes: twymo

Warn, rhybuddio

Warp, ystof, dylif: dylifo

Wart, dafaden

Wash, golchion: golchi

Wasp, cacynen

Wave, ton: chwyfio

Weak, gwan, llesg

Wean, diddyfnu

Wear, traul: gwisgo

Weed, chwyn: chwynu

Week, wythnos

Weep, wylo, galaru

Well, ffynnon; iach; yn dda

Went, aeth

Wept, wyledig

West, gorllewin

What, yr hyn, pa beth

When, pa, pan, pa bryd

Whet, hogiad: hogi

Whey, maidd

Whip, chwip, ffrewyll: ffrewyllu

Whom, pwy; yr hwn, yr hon

Wide, llydan, eang

Wife, gwraig

Wild, anial; gwyllt

Will, ewyllys: ewyllysio

Wind, gwynt

Wind, dirwyn

Wine, gwin

Wing, aden, asgell: asgellu

Wink, amneidio

Wipe, sychu

Wise, doeth; modd, dull

Wish, deisyfiad: deisyf

With, a, ag, gyda

Wolf, blaidd

Womb, croth, bru

Wood, coed, llwyn

Wool, gwlan

Word, gair: geirio

Work, gwaith: gweithio

Worm, pryf, llyngyren; troellffon

Worn, treuliedig

Wort, breci

Wrap, plygu

Wren, dryw

Writ, gwyslythyr

Yard, llathen; buarth

Yarn, edef

Year, blwyddyn

Yolk, melyn wy

Your, eich

Zeal, sel, aidd, eiddigedd

Zone, gwregys, cylch

Batch, pobiad

Bathe, ymdrochi

Beach, traeth, tywyn

Beads, gleiniau

Beard, barf

Beast, anifail

Beech, ffawydden

Bench, maingc

Birth, genedigaeth

Birch, bedw

Bitch, gast

Black, du, tywyll

Blade, llafn; eginyn

Blain, penddüyn

Blame, bai: beio

Blank, gwagle

Blast, chwa

Blaze, fflam: fflamio

Bleak, oer, oerllyd

Bleat, brefiad: brefu

Bleed, gwaedu

Bless, bendithio

Blind, dall; tywyll; gorchudd

Bliss, gwynfyd

Block, cyff, boncyff

Blood, gwaed

Bloom, blodau

Blunt, pwl: pylu

Blush, gwrid: gwrido

Board, astell, plangc: byrddio

Boast, ymffrost

Bolts, gefynau

Borne, cynnaledig

Bough, caingc

Bound, terfyn; rhwymedig

Brace, rhwymyn; cwpl: cydio

Brain, ymenydd

Brand, haiarnnod, llosnod

Brass, pres

Bread, bara

Brave, dewr, glew

Break, tori, dryllio

Breed, rhyw, hil: eppilio

Bribe, llygrwobr: hudobri

Brick, priddfaen

Bride, priodferch

Brief, crynoad, byr

Brine, heli

Bring, dwyn, cyrchu

Brink, ochr, min

Brisk, bywiog

Broad, llydan

Broil, rhostio, briwlio

Brood, nythaid

Brook, nant: goddef

Broom, banadl

Broth, potes

Brown, llwyd, gwrm

Brush, gwrychell: ysgubo

Brute, anifail, milyn

Build, adeiladu

Burnt, llosgedig

Burst, ymdoriad: ymdori

Calve, bwrw llo, llydnu

Carve, cerfio, bwyttori

Catch, dal, gafaelu

Cause, achos: achosi

Cease, peidio

Chaff, us, manus

Chain, cadwyn: cadwyno

Chair, cadair

Charm, swyn: swyno, boddio

Chart, darlunlen

Chase, helwriaeth: hela

Cheap, rhad, isel

Cheat, twyll: twyllo

Check, rhwystr: attal; ceryddu

Cheek, grudd, boch

Cheer, llonder: lloni

Chest, cist

Chide, senu, ceryddu

Chief, penaf, prif

Child, plentyn

Chill, fferdod: fferu

Chine, glain cefn, cefnddryll

Chirp, trydar

Choir, côr

Choke, tagu

Chord, tant, cord

Chyle, caul

Chyme, tewsudd, maethsudd

Churn, buddai: corddi

Claim, hawl: hawlio

Clash, gwrthdaro

Class, dosparth: trefnu

Clean, glân: glanhau

Clear, gloyw; amlwg: glanhau

Cleft, holltedig

Clerk, ysgrifenydd, clochydd

Cliff, clogwyn

Climb, dringo

Cling, glynu wrth

Cloak, mantell: mantellu

Clock, awrlais, cloc

Close, cae; cyfagos

Cloth, brethyn

Cloud, cwmmwl: cymmylu

Clown, drelyn

Coach, cerbyd

Coast, arfordir, glan

Corps, byddinran

Couch, gorweddfaingc: gorwedd

Cough, peswch: pesychu

Count, iarll: rhifo

Court, llys: caru

Cramp, cwlwm gwythi: caethiwo

Crank, crangc: offeryn bachog

Crate, crawell

Crawl, ymlusgo

Cream, hufen

Creed, credo

Creek, cilfach

Creep, ymlusgo

Crest, crib, copa

Crime, bai, trosedd

Croak, crygleisio

Cross, croes: croesi

Croft, erw

Crowd, torf, tyrfa

Crown, coron: coroni

Crush, gwasgiad: ysigo, malurio

Crust, crawen

Curse, melldith: melldithio

Curve, crwca: camu

Dance, dawns: crychneidio

Daunt, digaloni, llwfrhau

Death, angau

Dense, tew, dwysedig

Depth, dyfnder

Ditch, ffos; clawdd

Doubt, ammeu

Dough, toes

Downs, noethdir

Draft, cynllun; hawlysgrif

Drain, dyfrffos: sychu

Drake, ceiliog hwyad

Drawl, geirlusg: geirlusgo

Drawn, tynedig, wedi ei dynu

Dread, ofn, arswyd: ofni

Dream, breuddwyd: breuddwydio

Dress, gwisg: gwisgo

Drift, tuedd: gyru

Drill, trul, trwydden: treulio

Drink, diod: yfed

Drive, gyru

Drone, begegyr: diogi

Dross, sothach

Drove, gyr, deadell

Drown, boddi

Drunk, meddw

Dunce, penbwl

Dwarf, corach: cori

Dwell, anneddu

Earth, daiar, tir

Eaves, bargod; bondo

Eight, wyth

Faint, aneglur: llewygu

Faith, ffydd

False, anwir, gau

Fault, bai, trosedd

Feast, gwledd; gwyl: gwledda

Feign, ymrithio

Fence, gwrych: caeru

Fetch, cyrchu

Field, cae, maes

Fight, ymladdfa: ymladd

Filth, budredd

First, cyn, cyntaf

Flail, ffust

Flame, fflam, ffagl: fflamio

Flank, tenewyn; adeinlu

Flash, fflamiad: melltenu

Flesh, cig, cigfwyd

Fleet, llynges; cyflym: cyflymu

Fling, tafl: taflu

Flint, callestr

Float, cludr: nofio

Flock, deadell: ymdyru

Flood, llif: llifo

Floor, llawr: llorio

Flour, peillied, blawd: blodio

Force, grym, gallu: dirgymhell

Forge, ffwrnweithdy: morthwylio

Forth, allan, rhag llaw

Found, caffaeledig: seilio, sylfaenu

Frail, brau, gwan

Frame, ffurf: ffurfio

Fraud, twyll

Fresh, newydd; croyw

Frith, cyfyngfor

Front, gwyneb, tu blaen: gwynebu

Frost, rhew

Froth, ewyn

Frown, cuch, gwg: cuchio

Fruit, ffrwyth

Furze, eithin

Gauge, mesurai: mesuro

Geese, gwyddau

Ghost, ysbryd

Gifts, doniau, rhoddion

Glass, gwydr, drych

Glaze, gwydro

Glean, lloffa

Glide, ymlithro

Globe, pellen, clob

Gloom, tywyllni

Gloss, agoriad; dysgleirdeb: egluro

Glove, maneg

Goods, da, daoedd, dodrefn

Goose, gwydd

Gorse, eithin

Grace, gras, rhad: addurno

Graft, impyn: impio

Grain, gronyn

Grand, mawrwych

Grant, rhoddiad: rhoddi

Grape, gwinronyn

Grasp, crafangiad: crafangu

Grass, glaswellt

Grate, alch, gradell

Grave, bedd; difrif, sobr

Graze, pori

Great, mawr

Green, gwyrdd

Greet, anerch, cyfarch

Grief, gofid

Grind, malu

Groan, uchenaid: ucheneidio

Groat, pedair ceiniog; rhynion

Groom, marchwas

Gross, tew, bras; cyfanrif

Grove, celli, gwigfa

Group, twr; lluaws

Growl, chwyrnu

Grown, tyfedig

Grunt, rhoch: rhochian

Guard, gwyliadwriaeth: gwylied

Guess, amcan: dyfalu

Guest, gwestai, gwestwr

Guide, hyfforddwr: hyfforddio

Guile, twyll

Guilt, euogrwydd

Halve, hanneru

Harsh, garw, llym

Haste, brys, ffrwst: brysio

Hatch, deoriad: deori

Haunt, cyrchfa: cynniwair

Heath, grug; grugos

Heart, calon

Heave, codiad: codi

Hedge, gwrych: cau

Hence, oddi yma; ymaith

Hinge, cilfach, colyn drws

Hoard, cuddfa: casglu

Hoist, dyrchafu, codi i fynu

Horse, ceffyl, march: marchu

Hound, buadgi

House, ty: dwyn i dy

Joint, cymmal; cysswllt

Joist, trawst, dist

Judge, barnwr: barnu

Juice, nodd, sudd

Knave, dyhiryn

Knead, tylino

Kneel, penlinio

Knell, cnul, clul

Knife, cyllell

Knock, cnoc: cnocio, curo

Known, hysbys

Lance, gwaewffon: agor dolur

Lapse, llithrad: llithro

Large, mawr, helaeth

Latch, clicied: clicciedu

Lathe, troell, turn

Laugh, chwerthin

Learn, dysgu

Lease, ammodrwym

Least, lleiaf

Leave, cenad: gadael

Ledge, ymylfa

Leech, geloden

Liege, ffyddlawn

Light, goleu; ysgafn: goleuo

Loath, anewyllysgar

Lodge, lletty: llettya

Loose, gollwng, dattod

Louse, lleuen: lleua

Lungs, ysgyfaint

Mange, clafr

March, Mawrth: ymdeithio

Marsh, morfa

Match, dylwyfyn: cymharu

Means, moddion

Might, nerth, grym

Milch, llaethog

Mince, mânfriwio

Mirth, llawenydd

Moist, llaith

Month, mis

Mould, pridd; mold: moldio

Moult, bwrw plu

Mound, clawdd: amgau

Mount, bryn: esgyn

Mourn, galaru, cwyno

Mouse, llygoden: llygotta

Mouth, safn, ceg: cegu

Mulct, dirwy: dirwyo

Needs, rheidiau, rhaid

Neigh, gweryriad: gweryru

Nerve, gewyn

Niece, nith

Night, nos, noson

Noise, twrf, swn

North, gogledd

Nurse, mammaeth: magu

Nymph, duwies y coedydd

Ought, dylu

Ounce, wns

Paint, paent: paentio

Parch, crasu; deifio

Parse, gramadegu, geirdreiglo

Paste, toes; glud: gludio

Patch, clwt: clytio

Pause, gorphwysiad: gorphwys

Peace, heddwch

Pearl, gem

Pence, ceiniogau

Perch, trostan; trostlath

Piece, dryll; darn: darnio

Piles, clwyf y marchogion, peils

Pinch, gwasgfa: pinsio

Pitch, pyg: pygu; taflu

Place, lle, man: gosod

Plaid, brithwe

Plain, gwastadedd

Plane, llyfnhau

Plant, planigyn: planu

Plate, plâd: arwisgo ag aur, &c.

Plead, dadleu

Plough, arad: aredig

Pluck, tyniad: tynu

Plumb, plymio

Poach, lledferwi; herwhela

Point, pwynt: pwyntio

Poize, cydbwys: cydbwyso

Porch, porth

Pouch, coden, bolgwd

Pound, pwys; punt: pwyo

Press, argraffwasg: gwasgu

Price, pris, gwerth

Pride, balchder: balchio

Prime, cyntaf, penaf, prif

Print, argraff: argraffu

Prism, rheiddell, gwydryn y lliwiau

Prize, gwobr: prisio

Prone, gogwyddol, tueddol

Prong, fforch

Proof, prawf

Prose, rhyddiaith

Proud, balch

Prove, profi

Prowl, crwydrhela

Prune, sycheirynen: ysgythru

Psalm, salm, cân

Pulse, curiad, curiad y galon

Punch, tylliedydd: tyllu

Purge, carthiedydd: carthu

Purse, cod

Quack, crachfeddyg: gwaghoni

Quail, sofliar

Quake, crynu

Quart, chwart

Queen, brenines

Queer, digrif, ysmala

Quell, gorthrechu, llonyddu

Quest, ymofyniad

Quick, byw, bywiog

Quill, asgellfon

Quilt, cwrlid: arwnïo

Quire, drefa

Quite, yn gwbl

Quote, dyfynu

Raise, codi, cyfodi

Range, rhestr, rhes: rhestru

Reach, cyrhaedd: cyrhaeddyd

Realm, llywodraeth

Reeve, goruchwyliwr

Reign, teyrnasiad: teyrnasu

Rhyme, odl: odli

Ridge, trum: trumio

Right, iawn, uniawn; hawl

Roast, rhost: rhostio

Rogue, dyhiryn

Roost, ieirglwyd: clwydo

Rough, garw

Round, cylch; crwn: amgrynu

Rouse, dihuno

Route, ffordd, taith

Saint, sant

Salve, eli: elïo

Scald, berwlosg: llaithlosgi

Scale, cen; clorian: dringo

Scalp, croen y pen

Scape, diangfa: diangc

Scate, llithrwadn: llithrwadnu

Scene, golwg, golygfa

Scent, arogl: arogli

Scoff, gwawd: gwawdio

Scold, clewtan: clewtian

Scoop, ceueg: ceuegu

Scope, bwriad, tuedd

Score, ugain: nodi

Scorn, dirmyg: dirmygu

Scour, ysgwrio, glânrwbio

Scrap, dernyn

Screw, sidrych: sidrychu

Scrip, ysgrepan

Scrub, dwysrwbio

Sedge, hesg, merydd

Seeth, araferwi, poethiasu

Seize, gafael, ymafaelyd

Sense, synwyr, deall

Serve, gwasanaethu

Shade, cysgod: cysgodi

Shaft, paladr; mwndwll

Shake, sigliad: siglo

Shall, caf, cawn, &c.

Shame, cywilydd: cywilyddio

Shape, llun: llunio

Share, rhan: rhanu

Shark, morgi, gwynforgi

Sharp, llym: hudladrata

Shave, eillio

Sheaf, ysgub: rhwymo yn ysgubau

Shear, cneifio

Sheep, dafad, pl. defaid

Sheet, llen; cynfas

Shelf, talfaingc, silff

Shell, cragen: diblisgio

Shift, crys merch; ymdro: ymdaro; newid

Shine, dysgleirio

Shire, sir, swydd

Shirt, crys

Shoal, lluaws; basle

Shock, siglad: brawychu

Shoot, blaguryn: blaguro; saethu

Shore, glan y môr: attegu

Shorn, cneifiedig

Short, byr

Shout, bloedd: bloeddio

Shrew, cecres

Shrub, manwydden

Siege, gwarchae

Sieve, gogr

Sight, golwg; edrychiad

Since, gan; er, er pan

Singe, deifio

Sixth, chweched

Skill, medr

Skull, penglog

Slack, manlo; yslac: llacio

Slain, lladdedig

Slant, ar osgo: osgoi

Slate, llech: toi a llechi

Slave, caethwas: gorweithio

Sleek, llyfn: llyfnhau

Sleep, cwsg: cysgu

Sleet, odwlaw

Slept, cysgedig

Slice, tafell: tafellu

Slide, llithrfa: llithro

Slime, dyglist

Sling, tafl: taflu

Sloes, eirin perthi

Sloop, llongan, llong un hwylbren

Slope, osgo: osgoi

Sloth, diogi

Small, bach, bychan

Smart, llym; bywiog: gwynio

Smell, arogl: arogli

Smelt, brwyniad: mwndoddi

Smile, gwên: gwenu

Smite, taro, curo

Smith, gof

Smoke, mwg: mygu

Snail, malwen

Snake, neidr

Snare, magl: maglu

Snarl, chwyrniad: chwyrnu

Snead, troed pladur

Sneak, llech: llechian

Sneer, gwatwarwen: gwatwarwenu

Snipe, myniar

Snore, chwyrniad: chwyrnu

Snout, trwyn anifail, mildrwyn

Snuff, trwynlwch: ffroeni

Solve, agor, dehongli

Sooth, gwiredd: boddio, lliniaru

Sough, ffos gudd, cuddffos

Sound, sain; dianaf: seinio

South, deau

Space, cyfwng

Spade, rhaw

Spare, cynnil: cynnilo

Spark, gwreichionen

Spasm, cwlwm gwythi

Spawn, grawn: hilio

Speak, llefaru

Spear, gwaewffon

Speed, brys; cyflymder: brysio

Spell, cyfaredd: sillafu

Spend, treulio, gwario; afradloni

Spice, llysieuo, perlysieuo

Spike, hoelen hir: hoelio

Spill, dernyn: colli gwlyb

Spine, asgwrn y cefn

Spire, clochdy blaenfain, meindwr

Spite, cenfigen

Split, hollti

Spoil, anrhaith: anrheithio

Spoke, adain olwyn

Spool, gwerthyd

Spoon, llwy

Sport, digrifwch: ymddigrifo

Spout, pistyll: pystyllio

Sprig, brigyn

Spurn, gwrthwingo

Stack, das: dasu

Staff, pawl, cudosgordd

Stage, esgynlawr

Stake, pawl: cyngwystlo

Stale, hen, henaidd

Stalk, paladr

Stall, côr; marchnadfaingc

Stamp, argraff: pwyo

Stand, safle: sefyll

Stare, llygadrythiad: llygadrythu

Start, rhuthr: cychwyn

State, cyflwr; llywodraeth: gosod ger bron

Steal, lladrata

Steam, agerdd: agerddu

Steed, march, ceffyl

Steel, dur: durio

Steep, dibyn: mwydo

Steer, bustach: llywio

Stern, llyw llong; y pen ol; sarug

Stick, ffon: glynu

Stiff, anystwyth

Stile, camfa

Still, dysdyllbair; llonydd: llonyddu

Sting, conyn: pigo

Stink, drewi

Stoat, carlwm

Stock, bon; golud: ystorio

Stoke, tânyddiaeth

Stone, careg; 8 bwys o gig: llabyddio

Stool, maingc, ystôl

Stoop, plygu

Store, trysor, ystôr: trysori

Stork, ciconia

Storm, tymmestl; rhuthrgyrch

Stove, twymdy; twymiadur

Stout, mawr, cadarn

Strap, ffrewyll: ffrewyllu

Straw, gwellt

Stray, crwydryn: crwydro

Strew, taenu

Strip, llain: diosg

Stuff, defnydd: tynlenwi

Stump, boncyff

Style, dull, modd

Suite, cyfres; cymdeithion

Swain, iangwr, gwladwr

Swamp, cors, siglen

Sward, tonen

Swarm, haid: heidio

Swear, tyngu

Sweat, chwys: chwysu

Sweep, ysgubwr: ysgubo

Sweet, melus

Swell, chwydd: chwyddo

Swift, cyflym

Swine, moch

Swing, siglbraff: siglhongian

Sword, cleddyf

Sworn, tyngedig

Taint, llwgr, llygriad: llygru

Taste, archwaeth: archwaethu

Teach, addysgu, dysgu

Tease, aflonyddu

Teeth, dannedd

Tense, amser

Tempt, hudo, denu

Tenth, degfed

Thank, diolch

Theft, lladrad

Their, eu

Theme, testun

There, yno, yna

These, y rhai hyn

Thick, tew, ffurf

Thief, lleidr

Thigh, morddwyd

Thine, eiddot

Thing, peth

Think, meddwl, tybio

Third, trydydd

Thorn, draenen

Those, y rhai hyny

Three, tri, tair

Throw, tafl: taflu

Thumb, bawd: bodio

Thump, dyrnod: dyrnodio

Tight, tyn; cyfyng

Tinct, lliw: lliwio

Tithe, degwm: degymu

Toast, crasfara: crasu

Tongs, gefail

Tooth, dant

Torch, ffaglen, canwyll gwyr

Touch, teimlad: teimlo, cyffwrdd

Tough, gwydn

Trace, ol: olrhain

Track, ol, arlwybr

Tract, rhandir; traethodyn

Trade, masnach: masnachu

Train, cyfres: hyfforddi

Trait, llinell; ergyd

Trash, sothach

Tread, sathr: sathru

Treat, rhad-wledd: rhad-wledda

Tribe, llwyth, tylwyth

Trick, ystrangc: twyllo

Troop, byddindorf: llu

Trout, brithyll

Truce, byr heddwch

Truck, newidwriaeth: cyfnewid

Trunk, cyff, boncyff

Truss, byrniad: byrnio

Trust, ymddiried: coelio

Truth, gwirionedd

Twang, clec, seindon: clecian, cydseinio

Twice, dwywaith

Twine, llinyn cyfrodedd

Twirl, chwyrndro: chwyrndroi

Twist, nydd-dro, nydd: nydd-droi

Vague, crwydrol; diystyr

Valve, ceuaden

Vault, daiargell: bwäu

Venge, dial

Verge, cylch, terfyn: tueddu

Verse, adnod, gwers

Voice, llef, llais

Vouch, gwirio

Waist, gwasg

Wales, Cymru

Waste, anial; ofer: gwastraffu

Watch, oriadur; gwyliadwriaeth: gwylio

Weave, gwau

Wedge, cŷn: cynio

Weigh, pwyso

Welsh, Cymreig; Cymraeg

Whale, morfil

Wharf, porthfa

Wheat, gwenith

Wheel, olwyn: chwyldroi

Whelp, cenaw

Where, pa le, pa fan

Which, pwy, pa un

While, enyd, amser

Whisp, tusw

White, gwyn

Whole, cwbl, cyfan

Whore, putain: puteinio

Whose, eiddo pwy

Width, lled

Wince, gwingo

Winch, dyrwynai

Withe, gwden

Witch, dewines

World, byd

Worse, gwaeth

Worst, gwaethaf

Worth, gwerth

Wound, archoll: archolli

Wrath, llid

Wreck, llongddrylliad

Wring, gwasg: gwasgu

Wrist, arddwn

Write, ysgrifenu

Wrong, cam: niweidio

Wrote, ysgrifenwyd

Wroth, digllawn

Yacht, tlysfad, ceinlong

Yearn, dwysdeimlo

Yeast, burym

Yield, gildio, ymostwng

Young, ieuangc

Yours, eiddoch

Youth, dyn ieuangc

Bleach, canu, gwynu, gwynhau

Blight, golosgiad: golosgi

Bought, prynedig

Branch, cangen: cangenu

Breach, adwy, rhwyg

Breast, bron, dwyfron, brest

Breath, anadl

Breeze, awel, chwa

Bridge, pont

Bright, gloyw, ysblenydd

Bronze, lliw pres, presliw

Browse, brigdori

Bruise, clais, yssigiad: yssigo

Chance, damwain: dygwyddo

Change, aralliad: cyfnewid

Charge, cadwraeth; gorchymmyn: ymddiried; cyhuddo; ymosod

Chaste, diwair, dihalog

Cheese, caws

Choice, dewisol, dewis

Choose, dewis, ethol

Church, eglwys: eglwysa

Clause, adran, erthygl

Cleave, hollti; glynu

Clench, rhybedio

Clothe, dilladu, gwisgo

Coarse, garw, bras

Corpse, celain, corph marw

Course, ystod, gyrfa: hela; rhedeg

Crease, ol plygiad: crychiadu

Cruise, gwylfordwyaeth: gwibfordwyo

Crutch, bagl, ffon fagl

Dearth, prinder; newyn

Drudge, cystogwr: cystogi

Fierce, gerwin, creulawn

Fledge, magu plu, plufu, pluenu

Fleece, cnu, cnuf: cneifio

Flight, hedfa; ffoad

Flinch, rhuso, ymollwng

Flitch, hannoreb

Fourth, pedwarfed

Freeze, rhewi

Friend, cyfaill

Fright, arswyd, ofn: brawychu

Glance, cipolwg: cipedrych

Grains, grawn; soeg

Grease, irad, saim: iro

Greece, gwlad Groeg

Greens, bresych; cawl

Grieve, gofidio, galaru

Groove, rhigol: rhigoli

Ground, llawr, sail: seilio; maluredig

Growth, twf, tyfiant

Grudge, dygasedd: gwarafun

Halves, hanneru

Health, iechyd

Hearse, elor-gerbyd, corffglud

Hearth, aelwyd

Height, uchder

Hoarse, cryg; cryglyd

Knight, marchog

Launch, cynnofio, llonghyffio, morhau

League, cyfammod: cynghreirio

Length, hyd, hirder

Lights, ysgyfaint

Loathe, ffieiddio, casäu

Naught, dim; drwg

Nought, dim, diddym

Phlegm, cornboer

Phleme, fflaim, cyllell waedu

Phrase, geiriad, ymadrodd: geirio

Pierce, gwanu, tyllu

Plague, pla: plaau

Please, boddhau; gweled yn dda

Pledge, gwystl: gwystlo

Plough, arad, ylltyd: arddu, aredig

Plunge, trochiad: trochi

Praise, mawl: canmol

Preach, pregethu

Priest, offeiriad

Prince, tywysog

Prompt, parod, dioed: cofweini; helpu

Quench, diffoddi; dofi

Scarce, prin, anaml; odid

Scheme, cynllun, dyfais

Schism, rhwyg eglwysig, sism

School, ysgol: ysgolori

Scrape, craflwy: crafu

Scream, crochwaedd: ysgrechu

Screen, cysgodlen: gwasgodi

Scribe, ysgrifenydd

Scruff, addail

Scythe, pladur

Search, chwiliad: chwilio

Selves, hunain

Shades, cysgodolion

Sheath, gwain: gweinio

Shears, gwellaif

Shield, tarian: tarianu

Should, dyly

Shriek, crochlais: crochleisio

Shrill, llym, uchelseiniol

Shrink, crebachu, cilio yn ol

Shroud, amdo: amdoi

Sketch, cynllun: cynllunio

Skirts, godre, ymyl: ymylu

Sleeve, llawes

Slight, ysgafn; dirmyg: dirmygu

Sluice, dyfrddor: dwfr ollwng

Smooth, llyfn, gwastad: llyfnäu

Sneeze, tisiad: tisio

Sought, ceisiedig

Source, ffynnonell, tarddiad

Speech, araeth, lleferydd

Sphere, cronell; cylch

Splash, arwlychu; lleidio

Spleen, y ddueg

Splice, rhaffgymhlethu, rhaffgydio

Splint, dysgloen

Spouse, dyweddi, priod

Sprain, tyrfiad: yssigo

Spread, taeniad: taenu

Spring, tarddiad; gwanwyn: tarddu

Sprout, blaendarddu

Spunge, ysbwng: ysbyngu

Squall, awel ddisyfyd: ysgrechian

Square, ysgwar: ysgwario

Squeak, gwichlef: gwichio

Squint, gŵyr: llygadwyro

Squirt, chwistrell: chwistrellu

Stairs, grisiau

Starch, syth: sythu

Starve, newynu; rhynu

Staves, ffyn; erwydd

Stench, drewdod

Stitch, pwyth: pwytho

Stocks, cyffion

Strain, dirdroad: dirdroi

Strait, cyfyngfor; cyfyng; cyfyngder

Strand, traeth: rhedeg ar draeth

Stream, ffrwd: ffrydio

Street, heol, ystryd

Stress, pwys, gwasgfa

Strict, cyfyng, caeth

Stride, hirgam: hirgamu

Strife, cynhen, ymryson

Strike, cyfor: taro; iselu

String, llinyn: llinynu

Stripe, llinellres: llinellresu

Strive, ymegnio, ymdrechu

Stroke, dyrnod: llochi

Strong, cryf, galluog

Swerve, gwyro, troi ymaith

Switch, gwialenig: gwialenodi

Taught, dysgedig

Teethe, magu dannedd

Thanks, diolch

Thatch, to gwellt: toi

Theirs, eiddynt

Thence, oddi yno, o hyny

Thieve, lladrata

Thirst, syched: sychedu

Though, er, er hyny, pe

Thrash, dyrnu

Thread, edau, edafedd: edafu

Threap, ymresymu; ymdaeru

Threat, bygwth, dwrd

Thrice, teirgwaith

Thrive, llwyddo, ffynu, cynnyddu

Throat, corn y gwddf

Throne, gorsedd: gorseddu

Throng, tyrfa: tynlenwi

Thrush, bronfraith

Thrust, gwth: gwthio

Thwart, croes: rhwystro

Tongue, tafod; tafodiaeth

Trance, llewyg, llesmair

Trench, ffos, clawdd: ffosi, cloddio

Trough, cafn

Twelve, deuddeg

Wealth, cyfoeth, golud

Weight, pwys, pwysigrwydd

Whence, o ba le; pan

Wreath, amdorch: amdorchi

Wrench, dirdro: dirdroi

Wretch, adyn, truenyn

Wright, saer

Breadth, lled

Breathe, anadlu

Brought, dygiedig

Cleanse, glanhau, puro

Clothes, dillad, gwisgoedd

Draught, traflwngc, llymaid

Drought, sychder, gwres

Freight, llwyth llong: llong lwytho

Glimpse, golewyrch; cipolwg

Grounds, seiliau; gwaddodion

Scourge, fflangell: fflangellu

Scratch, crip, cripiad: cripio

Seventh, seithfed

Sleight, cyfrwysdro

Springe, croglath

Sprouts, adfresych

Squeeze, gwasg: gwasgu

Stealth, lladrad

Strange, dieithr, estronol

Stretch, estyn: tynu

Straight, union, syth

Strength, nerth, gallu

Thought, meddwl; bwriad

Through, trwy; trwodd

Twelfth, deuddegfed

Wrought, gwneuthuredig

A-base, darostwng, iselu

A-bate, treio, lleihau; gostwng

Ab-bey, abatty, mynachlog

Ab-bot, abad, penfynach

Ab-hor, ffieiddio, casäu

A-bide, trigo, aros; goddef

Ab-ject, bwrw ymaith, gwrthod

Ab-ject, distadl, gwael

A-ble, galluog, medrus; goludog

A-board, ar fwrdd llong

A-bode, annedd; trigfa; arosiad

A-bove, uwch, goruwch, uwchben

A-bound, cael gwala, meddu digon

A-bout, perthynol; gerllaw; yng nghylch, oddeutu; tua

A-bridge, talfyru, crynhoi

A-broad, allan, ar led; oddi cartref

Ab-rupt, disymmwth, byrbwyll

Ab-scess, cornwyd, anafod

Ab-scond, ymguddio, llechu

Ab-sence, absennoldeb, absen

Ab-sent, absennol: absennoli

Ab-solve, rhyddhau; maddeu

Ab-sorb, llyngcu, sugno, difa

Ab-stain, ymattal; ymgadw

Ab-stract, crynodeb: crynhoi

Ab-surd, afresymol; gwrthun

A-buse, camdriniaeth: camarfer

A-byss, eigion, pwll diwaelod

Ac-cede, cytuno, cydsynio

Ac-cent, acen: acenu

Ac-cept, derbyn

Ac-cess, dyfodfa, nesâd, agosiad

Ac-compt, rhif, cyfrif

Ac-cord, cydfod: cytuno; cyddaro

Ac-cost, cyfarch, anerch

Ac-count, cyfrif; cymmeriad: rhifo

Ac-crue, chwanegu, deillio; tyfu

Ac-cuse, cyhuddo, beio

A-chieve, cyflawni; cwblhau

A-cid, sur, egr, chwibl

A-corn, mesen

Ac-quaint, hysbysu, amlygu; arfer

Ac-quire, cyrhaedd, caffael; casglu

Ac-quit, rhyddhau, cyfiawnhau

A-cre, erw, cyfar

Ac-rid, sur; pigog

A-cross, yn groes, ar draws

Ac-tion, gweithred; ystum; cwyn; dadl; brwydr

Ac-tive, bywiog, gweithgar, heinif

A-cute, awchus, llym; synwyrol

Ad-der, neidr

Ad-dice, neddyf, bwyell gam

Ad-dict, ymroddi, diofrydu

Ad-dle, gwag, clwc, gorllyd

Ad-dress, cyfarchiad; cyfarwyddiad: anerch, cyfeirio

Ad-here, ymlynu, glynu wrth

A-dieu, bydd wych, yn iach

Ad-journ, gohirio, oedi

Ad-junct, darymsawdd, chwanegawd

Ad-jure, tyngedu

Ad-just, cymhwyso, trefnu, iawni

Ad-mire, rhyfeddu, mawrygu, hoffi

Ad-mit, derbyn, caniatäu, goddef

A-dopt, mabwysiadu

A-dore, addoli; mawrhau

A-dorn, addurno, trwsio, harddu

Ad-vance, mynediad; cynnydd: myned ym mlaen; gwelläu

Ad-vent, y dyfodiad, yr adfent

Ad-verb, rhagferf, gorair

Ad-verse, gwrthwynebus, adfydig

Ad-vert, ystyried, dal sylw

Ad-vice, cynghor; mynegiad

Ad-vise, cynghori, annog

A-dult, oedog, un mewn oed

Af-fair, gorchwyl; achos

Af-fect, serch; teimlad: cyffroi; ceisio

Af-firm, haeru; sicrhau, gwirio

Af-fix, cyssawd: cydio, sicrhau

Af-flict, gofidio, trallodi

Af-ford, rhoddi, gweini; gallu rhoi

Af-fray, ymryson: brawychu

Af-fright, braw, dychryn

Af-front, sarhâd: difrïo; digio

A-float, ar nawf; yn symmud

A-fore, rhag, cyn, o flaen

A-fraid, dychrynedig; ofnus

A-fresh, o'r newydd, eilwaith, eto

Af-ter, gwedi, ar ol

A-gain, eilwaith, drachefn, eto

A-gainst, erbyn, gyferbyn, rhag

A-ged, hen, oedranus

A-gent, goruchwyliwr, dirprwy; achos

Ag-gress, dechreu cynnen, ymosod

Ag-grieve, blino, gormesu, poeni

A-go, cyn hyn, yn ol

A-gree, cytuno, heddychu; cyfateb

A-gue, y cryd, y ddieithron

Air-ing, rhodiad allan; twymol

A-larm, gwaedd, rhybydd: dychrynu

A-las, och! Och fi! aha

Al-der, gwernen

A-lert, bywiog, heini, gwyliadwrus

A-lien, allwlad, alldud, estron

A-light, disgyn, dyfod i lawr

A-like, yn debyg, yn gyffelyb

A-live, byw, yn byw; bywiog

Al-lay, esmwythhâd: tymmeru; cymmysgu; lliniaru

Al-lege, datgan, haeru, gwirio

Al-ley, rhodfa; heol gul

Al-lies, cynghreiriaid

Al-lot, gosod, penodi, cyfranu

Al-low, caniatäu, goddef, gostwng

Al-lude, cyfeirio; cyffelybu

Al-lure, hudoliaeth; hudo, denu

Al-ly, cynghreiriad: ymgyfathrachu

Al-most, ym mron, agos, braidd

A-lone, unig, unigol

A-long, ym mlaen; bellach

A-loud, yn uchel, yn groch

Al-so, hefyd, yn yr un modd

Al-tar, allor, allawr

Al-ter, arallu, newid

Al-though, er, er hyny; pe, ped

Al-ways, yn wastadol, bob amser

A-mass, pentyru; croni; casglu

A-maze, aruthredd, braw: synu, brawychu

A-men, amen, yn wir; felly y bo

A-mend, adgyweirio, adnewyddu

A-mends, iawn, boddlonrwydd

A-miss, ar fai, yn feius

A-mong, A-mongst, yn, ym mhlith, rhwng

Am-ple, helaeth; mawr; eang

A-muse, difyru; hudfoddio

An-chor, angor: angori

An-cient, hen, hirhoedlog; oesol

An-cle, ffer, migwrn

An-gel, angel; cenad

An-ger, dig, digder: digio, llidio

An-gle, ongl, congl: pysgota

An-gry, dig, llidiog

An-guish, ing, gloes, cystudd

An-nals, blwyddolion, hanesion

An-nex, cyssylltiad: cyssylltu

An-nounce, datgan, cyhoeddi

An-noy, drygu; niweidio; blino

An-nul, dyddymu, dilëu

A-noint, iro, eneinio

An-swer, ateb, atebiad: atebu

An-them, mawlgan

An-tients, hynafiaid, hynaif

An-vil, eingion

Anx-ious, pryderus; awyddus

An-y, unrhyw; neb; rhyw

A-part, ór neilldu, ar wahân

Ap-peal, appeliad

Ap-pear, ymddangos; bod yn debyg

Ap-pease, gostegu, dystewi

Ap-pend, crogi wrth, cydio

Ap-plaud, canmol, moli

Ap-plause, clod, canmoliaeth

Ap-ple, afal

Ap-ply, cymhwyso; ymosod

Ap-point, gosod, trefnu, nodi

Ap-praise, prisio, cywerthyddio

Ap-prise, hysbysu, rhybuddio

Ap-proach, dynesiad: dynesu

Ap-prove, cymmeradwyo; profi

A-pril, Ebrill

A-pron, arffedog; barclod

Ar-bour, gwasgodfa, deildy

Arch-er, saethydd, saethwr

Ar-dent, taer; awchus, gwresog

Ar-dour, awyddfryd; taerni

Ar-gue, dadleu, rhesymu

A-rise, codi, esgyn

Ar-mour, arfogaeth, rhyfelwisg

Arm-pit, cesail

Ar-my, llu, byddin

A-round, o amgylch, o bob tu

A-rouse, deffroi, dihuno

Ar-range, trefnu, rhesu

Ar-ray, gwisg, trwsiad: addurno; trefnu

Ar-rear, olddyled

Ar-rest, dal, dal yn garcharor

Ar-rive, dyfod, cyrhaedd, tirio

Ar-row, saeth, picell

Art-ful, dichellgar; hyfedr

Art-ist, celfyddŵr

As-cend, esgyn, dringo

As-cent, esgynfa, rhiw, llethr

Ash-es, lludw, ulw

A-shore, ar y traeth, ar lan

A-side, ór neilldu; ar osgo

A-sleep, yn nghwsg, yn cysgu

As-pect, golygiad: edrych, tremio; sylwi

As-pire, uchelgeisio; ymgeisio

As-sail, ymosod, rhuthro

As-sault, rhuthr, ymosodiad: taro, ymosod

As-sent, cydsyniad: cydsynio

As-sert, haeru, honi, gwirio

As-sess, trethu

As-sets, oleiddo

As-sign, penu, rhoddi; trosi

As-sist, cynnorthwyo; amdiffyn

As-size, brawdlys: penodi pris

As-sort, cymmathu, cyd-drefnu

As-suage, llonyddu, lliniaru

As-sume, cymmeryd, ymhoni

As-sure, sicrhau, gwirio

Asth-ma, diffyg anadl, mygfa

A-stray, ar gyfeiliorn

At-las, casgliad o ddarluniau; atlas

At-om, mymryn, brycheuyn

A-tone, rhoi iawn; cymmodi

At-tach, dal, attafaelu

At-tack, rhuthr: gosod, ymosod ar

At-tain, ennill; cyrhaedd

At-tempt, anturiaeth, cynnyg: anturio, ceisio

At-tend, gofalu; gwrando; ystyried; canlyn

At-tire, gwisg: gwisgo, trwsiadu

At-tract, tynu, denu, llithio

A-vail, lles, budd: llesäu, cynnorthwyo

Auc-tion, arwerthiant, arwerth

Au-dit, prawf cyfrifon; olrheinio, prawiadu

A-venge, dial, ymddial

A-ver, gwirio, haeru, sicrhau

A-verse, gwrthwynebol, gelynol

A-void, gochel, diangc

A-vow, addef; amddiffyn

Aug-ment, cynnyddu, ychwanegu

Au-gust, Awst; arderchog

Aus-tere, gerwin, creulawn

Au-thor, awdwr, gwneuthurwr

Au-tumn, Hydref, cynauaf

A-wait, dysgwyl, aros; gweini

A-wake, effro; deffro: deffroi

A-ware, rhagystyriol, arwybodus

A-way, ymaith, ffwrdd

Aw-ful, ofnadwy

A-while, encyd, ennyd

Awk-ward, trwsgl, chwithig

Ax-iom, gwireb, gosodiad

Ax-is, echel, pegwn

Back-bite, absennu, athrodi

Back-slide, gwrthgilio, encilio

Back-ward, yn ol; hwyrfrydig; ammharod

Bad-ger, broch, daiar fochyn

Baf-fle, dyrysu: siomi; trechu

Bag-gage, clud, celfi llu

Bai-liff, maer; hafodwr; ceisbwl

Bal-ance, clorian; mantoliaeth: pwyso; gwastadhau

Bald-ness, moelni, moeledd

Bal-loon, clobyn; awyren

Bal-lot, coelbren

Band-age, rhwymyn, gwasgrwym

Bane-ful, dinystriol, marwol

Ban-ish, alldudio, deol

Bank-er, sylltydd, arianydd

Bank-rupt, methdalwr

Ban-ner, lluman, baner

Ban-quet, gwledd: gwledda

Bap-tize, bedyddio

Barb-er, eilliwr, barfwr

Bar-gain, cytundeb: cytuno

Bar-ley, haidd, barlys

Bar-on, brëyr, barwn

Bar-rack, lluest milwr

Bar-rel, baril, celwrn

Bar-ren, anffrwythlon, anmhlantadwy

Bar-row, berfa, carthglwyd

Bar-ter, newidwriaeth: cyfnewidio

Bash-ful, cywilyddgar, yswil

Ba-sin, cawg; nawfle

Ba-sis, sail: gwaelod

Bas-ket, basged, cawell

Bas-tard, basdardd, plentyn ordderch

Bas-tion, rhagfur, gwrthglawdd

Bat-tle, brwydr: ymladd

Bay-salt, morhalen

Bay-tree, llawryf

Bea-con, gwylfa, tanfwdwl

Bea-dle, rhingyll, gwysiwr

Bear-er, cludydd, cynnaliwr

Bear-ing, cyfeiriad; goddefiad

Beast-ly, anifeilaidd, aflan

Beat-ing, curiad, cwrfa

Beau-ty, glendid, harddwch

Be-cause, o herwydd, o blegid, o achos; gan, am

Beck-on, amneidio

Be-come, gweddu, perthynu

Bed-stead, pren gwely, ochr gwely

Bee-hive, cwch gwenyn

Bee-tle, chwilen ddu

Be-fall, dygwydd; dyfod; darfod

Be-fore, o flaen, ger bron, cyn

Beg-gar, cardotyn: llymhau

Be-get, cenedlu, eppilio

Be-gin, dechreu, cychwyn

Be-gone, ymaith, ffwrdd

Be-guile, hudo, llithio, denu, twyllo

Be-half, plaid, rhan, achos, tu

Be-have, ymddwyn, ymarweddu

Be-hind, yn ol, ar ol, y tu cefn

Be-hold, edrych, golygu

Be-ing, hanfod, bod

Bel-fry, llofft y gloch

Be-lief, ffydd, coel, crediniaeth

Be-lieve, credu, coelio, ymddiried

Bel-low, rhuo, brefu

Bel-lows, megin

Bel-ly, bol, bola; ceudod

Be-long, perthynu, deiryd

Be-loved, anwylyd, cariad

Be-low, îs, is law, oddi tanodd

Be-moan, cwyno, galaru

Bend-ed, plygedig, cam

Bend-ing, plygiad, gogwyddiad

Be-neath, îs, is law, isod, obry

Be-nign, tirion, mwyn, hael

Be-numb, merwino, fferu

Be-queath, cymmynu, rhoi mewn ewyllys

Be-quest, cymmyn, cymmynrodd

Be-reave, difuddio, difeddu

Be-seech, attolygu, deisyf erfyn

Be-side, Be-sides, ger llaw, wrth, yn ymyl, heb law; gyda, oddi eithr, hefyd

Be-siege, gwarchae, amgylchu

Be-som, ysgubell, ysgub

Be-stow, rhoddi, anrhegu

Be-tray, bradychu, cyhuddo

Bet-ter, gwell: gwellau

Be-tween, Be-twixt, rhwng, yn mysg

Be-wail, cwyno, galaru

Be-ware, gochel, ymgadw

Be-yond, dros, tra, tu hwnt i, ym mhellach

Bi-as, tueddiad: tueddu; denu

Bi-ble, y Llyfr, y Bibl

Bid-den, gwahoddedig: wedi ei gynnyg

Bid-ding, gwahoddiad; cyhoeddiad

Bid-ing, trigias, arosiad

Big-ot, dyn penboeth, dallbleidiwr

Bil-ious, gerïog

Bil-let, byrlythyr; nodyn

Bil-low, ton, moryn

Bind-ing, rhwymiad; ymylwisgiad

Bi-ped, creadur deudroed

Bird-lime, glud, ysgrawling

Birth-day, dydd genedigaeth

Bis-cuit, bara caled, teisen galed

Bish-op, esgob, golygwr

Bi-sect, deubarthu, rhanu

Bit-ter, chwerw, bustlaidd, tost

Bi-valve, deufasglog; dwygragenog

Black-bird, mwyalch, yr aderyn du

Black-guard, dyhiryn, drygadyn

Black-smith, gof, gof du

Blad-der, pledren, chwysigen

Blame-less, difai, diargyhoedd

Blan-ket, brycan, gwrthban

Blas-pheme, cablu, difenwi

Blast-ing, deifiad, malldod; seithugiad

Bleach-ing, caniad, gwyniad

Bleak-ness, oerni; fferdod

Bleed-ing, gwaediad; gwaedlif

Blem-ish, anaf, bai: anafu, niweidio

Bless-ed, bendigedig, gwynfydedig

Bless-ing, bendith, llad

Blind-fold, mygydol: mygydu; dallu

Blind-ness, dallnieb, dellni

Blind-worm, madfall, dallneidr

Blis-ter, chwydalen: chwydalu

Bloat-ed, chwyddedig: balchaidd

Block-ade, argae, gwarchae

Block-head, penbwl, hurtyn

Blood-shot, y fflameg, gwaedglais

Blood-y, gwaedlyd, creulawn

Blos-som, blodeuo, blaguro

Bloom-ing, blodeuog; gwridog

Blow-ing, chwythiad; gwyntog

Blun-der, amryfusedd; coll: camsynied

Blunt-ness, pylni, pyledd

Blunt-ly, yn bwl, yn ddiawch

Blush-ing, gwridog; gwylaidd

Boat-swain, penbadwr

Bo-dy, corph, un; swrn, crynodeb

Boil-er, callawr, pair, berwedydd

Boil-ing, berw, berwad, berwedig

Bold-ness, hyfder; haerllugrwydd

Bol-ster, gobenydd: attegu

Bom-bard, llosbeliad: llosbelu

Bond-age, caethiwed, carchar

Bon-fire, coelcerth, banffagl

Bord-er, ffin, terfyn; godre

Bo-rough, bwrdeisdref

Bor-row, echwyna, benthyca

Bo-som, mynwes: mynwesu

Bot-tle, potel, costrel: costrelu

Bot-tom, gwaelod, sylfaen

Bound-less, annherfynol

Boun-ty, haelioni, rhadlonedd

Bow-els, ymysgar, coluddion

Brace-let, breichled

Brack-et, ysgwyddyn; camfach

Brac-ing, cyfrwymiad, cryfhâd

Brack-ish, hallt, helïaidd

Braid-ed, plethedig, crych

Bram-ble, mieren, dyrysïen

Brand-ish, ysgwyd; chwyrnellu

Bra-zen, efyddaidd; haerllug

Break-ers, beisdon, beisdonau

Break-fast, boreubryd

Breast-plate, dwyfroneg

Breath-ing, chwythiad, anadliad

Breth-ren, brodyr, brodorion

Brick-bat, darn o briddfaen

Brick-kiln, odyn priddfeini

Bride-groom, priodfab, priodasfab

Bride-maid, llawforwyn, morwyn priodas

Bride-well, carchar

Bri-dle, ffrwyn: ffrwyno

Brief-ly, yn fyr, ar fyr eiriau

Bri-er, mieren, dyrysïen

Brig-ade, byddindorf

Bright-ness, gloywder, dysgleirdeb

Bril-liant, claerwych; ardderchog

Brim-stone, mygfaen, llosgfaen

Bris-tle, gwrychyn: gwrychio

Brit-tle, brau, breuol

Broad-side, ystlys ergydion

Bro-kage, cyflog werthiad, maeldal

Bro-ker, cyflog werthydd, trosfasnachwr

Brok-en, drylliedig, toredig

Broth-er, brawd

Brows-ing, brigboriad

Bruis-ing, yssigiad maluriad

Brush-wood, manwydd

Bru-tal, anifeilaidd; creulawn

Bub-ble, bwrlwm: bwrlymu

Buck-et, ystwc, celwrn, crwc

Buc-kle, boglwm: boglymu

Bud-ding, blaguriad

Bud-get, cwd, coden; cynnygiad

Build-er, adeiladydd, adeiladwr

Build-ing, adail, adeilad, adeiladaeth

Bul-let, pelen, pelen gwn

Bul-lock, bustach, eidion, ych

Bul-ly, byglwr: hyllddwrdio

Bul-wark, gwrthglawdd, rhagfur, amddiffynfa

Bun-dle, sypyn, bwrn: sypynu

Buoy-ant, nofiawl, ysgafn

Bur-den, baich: beichio

Bu-reau, ysgrifengist

Bur-gess, dinesydd, bwrdais

Burg-lar, ty dorwr

Burn-ing, llosg, llosgiad

Bur-nish, caboli, gloywi

Bur-row, tyllu, daiaru

Bur-then, baich, pwn, llwyth

Bur-y, claddu, beddu, priddo

Bus-iness, galwad, gwaith, swydd

Bus-y, diwyd, llafurus, prysur

Butch-er, cigydd: cigyddio

But-ler, trulliad, heilyn

But-ter, ymenyn

But-ton, botwm: botymu

But-tress, atteg: attegu

By-law, deddf leol; gogyfraith

By-street, heol gefn, coegheol

Cab-bage, bresych, cawl: bresychu; darnguddio

Cab-in, caban, cell, lluest

Ca-ble, rhaff angor

Ca-dence, gostyngiad; goslef: seinamrywio

Cal-cine, calchlosgi

Call-ing, galwedigaeth; celfyddyd

Calm-ness, tawelwch; llareidd-dra

Cam-paign, rhyfelawd: rhyfelodi, maesgyrchu

Ca-nal, dyfrffos

Can-cel, dileu, dirymu

Can-cer, cancr, dafaden wyllt

Can-did, teg; gonest, diduedd

Can-dle, canwyll

Can-dour, tegwch, hynawsedd

Ca-nine, ciaidd, ciol

Can-ker, cancr, rhwd: rhydu

Can-non, magnel, cyflegr

Ca-noe, ceubal, cwch

Ca-non, canon, rheol, gosodiad

Can-vass, sachlian, cywarchlen: holi; pleidgeisio

Ca-price, chwidredd, gwamaldyb

Cap-stan, dirwynlath

Cap-tain, penaeth, cadben

Cap-tive, caeth, carcharor

Cap-ture, ysbail, helfa: dal; cymmeryd

Car-bine, dryll byr

Car-bon, ulyf, llosged, carbon

Car-cass, celain, ysgerbwd

Ca-reer, gyrfa, rhedfa, helynt

Care-ful, gofalus, gwyliadwrus

Care-less, diofal, esgeulus

Ca-ress, anwesu, llochi

Ca-ret, gwallnod, diffygnod

Car-go, llonglwyth, llwyth llong

Car-nage, galanastra, lladdfa

Car-nal, cnawdol, anianol

Ca-rouse, gloddesta

Car-pet, llawrlen

Car-riage, clud, cerbyd; cludiad

Car-rots, moron

Car-ry, cario: arwedd; ymddwyn

Carv-ing, cerfwaith; toriad bwyd

Cart-wright, saer troliau

Cas-cade, rhaiadr

Case-ment, rhwyll; colofngap

Ca-shier, ceidwad arian; talwr: diswyddo

Cast-ing, tafliad, bwriad

Cas-tle, castell

Cas-trate, dysbaddu, cyweirio

Catch-ing, heintus, adwythig

Cat-tle, gwartheg, da byw

Cav-il, trawsddadl: trawsddadleu

Cau-tion, pryder: rhybuddio

Cau-tious, gochelgar, gofalus

Ceil-ing, nenfwd; cronglwyd

Cel-lar, diodgell; cell

Ce-ment, cymmrwd: cymmrydu

Cen-sure, sen, cerydd: barnu, ceryddu

Cen-sus, cofrifiad, niferiad

Cen-tre, canol: canoli, cymherfeddu

Cer-tain, sicr, diau, gwir; rhyw, rhai

Cha-lice, cymmun gwpan

Chal-lenge, her, baidd, heriad: herio; annog

Cham-ber, ystafell

Chand-ler, canwyllydd, canwyllwr

Chan-nel, cyfyngfor; dyfrlle: rhychu

Cha-os, tryblith, annhrefn cymmysgedd

Cha-pel, addoldy, capel

Chap-lain, caplan, capelwr

Chap-ter, pennod

Char-coal, golosged, siarcol

Charg-er, cawg; march rhyfel

Charm-ing, swyngar; hyfryd

Char-ter, breinlen, braint ysgrif

Chas-tise, ceryddu, cystuddio

Chat-tel, da, daoedd; da symmudol

Chat-ter, baldroddi, ofersiarad

Cheer-ful, llon, llawen

Cher-ry, ceirios, suriain

Cher-ub, cerub, angel

Chick-en, cyw

Chid-ing, sen, ceryddiad

Chief-ly, yn benaf, gan mwyaf

Chief-tain, blaenor, tywysog

Chil-blain, malaith, llosg eira

Child-hood, mebyd, mabanoed

Child-ish, plentynaidd

Chil-dren, plant

Chil-ly, rhynllyd, oerllyd

Chim-ney, simdde, simne

Chin-cough, y pas, sychbeswch

Chis-el, cyn, gaing: cynio, geingio

Chok-ing, tagfa

Choos-ing, dewisiad, detholiad

Chos-en, etholedig, dewisol

Christ-ian, cristion, credadyn

Christ-mas, Nadolig

Chron-ic, hen, parhaol

Church-yard, mynwent, claddfa

Cin-der, marworyn, golosg

Ci-pher, goddim; gwagnod: rhifyddu, cyfrif

Cir-cle, cylch, cant: cylchynu

Cir-cuit, amgylchedd: cylchynu

Cis-tern, dyfrgist

Cit-y, dinas, caer

Civ-il, gwledig; moesgar

Cla-mour, dadwrdd, twrf: dadyrddu, trsystio

Clas-sic, uchawdurol, prifawdurol

Clas-sics, yr uchawduron, llenoriaeth Groeg a Rhufain

Clean-ly, yn lân; yn bur

Clear-ly, yn eglur, yn oleu

Clem-ent, hynaws, gwâr, addfwyn

Cler-gy, offeiriaid, gwyr llên

Clev-er, hyfedr, hylaw, medrus

Cli-ent, ymgynghorydd; nawddyn

Cli-mate, hinsawdd; parthran, bro

Cli-max, esgyniaith, graddiaith, graddeb

Clip-ping, tociad, amdoriad; cnaif

Close-ly, yn agos, yn gaeth, yn fanwl

Clos-et, cell, cuddigl, dirgelfa

Cloth-ing, dillad, gwisgoedd

Clot-ty, tolchog, tywarchog

Cloud-y, cymmylog

Clo-ven, holltog, holltedig, fforchog

Clown-ish, trwsgl, gwladaidd

Clum-sy, trwstan, anfedrus, carbwl

Clus-ter, swp, sypyn: ymdyru, ymsypio

Coast-er, orlong; glanforwr

Cob-bler, clytiwr, bongler

Cob-web, gwe'r cor, corwe

Co-erce, attal, rhwystro; cymhell

Cof-fin, arch: gosod mewnarch

Co-gent, grymus; effeithiol

Co-here, cydlynu, glynu; cytuno

Coin-age, bathiad; arian bath

Cold-ness, oerni; oerfelgarwch

Col-lapse, dadfail: adfeilio

Col-lar, coler, torch, gyddfdorch: llindagu

Col-league, cydswyddog: cydswyddo

Col-lect, crynodeb, colect: casglu, crynhoi

Col-lege, coleg; prifysgol

Co-lon, gwahannod, gorwahanai

Co-lour, lliw: lliwio

Co-lours, llumanau, banerau

Co-lumn, colofn, piler; lledwyneb

Com-bat, ymryson, gwrthwynebu, ymladd

Com-bine, cyfuno; cydgyssylltu

Come-ly, gweddus, gweddaidd; glân, teg

Co-met, seren gynffonog, seren

Com-fort, cysur; dyddanwch: cyssuro

Com-ing, dyfodiad; dynesiad

Com-ma, gwahanai

Com-mand, gorchymmyn: erchi, rheoli

Com-mence, dechreu; cychwyn

Com-mend, canmol; cyflwyno

Com-ment, eglurhâd: egluro, esbonio

Com-merce, masnach, trefnidiaeth; masnachu, trafnidio

Com-mit, gwneuthur; gorchymmyn; traddodi; anfon

Com-mon, cyffredin; cyffredinol: cydfwyta

Com-mons, cyffredinwyr, is-seneddwyr; tir cyffredin

Com-mune, ymddyddan; cymmuno

Com-pact, cryno, cynnwys: uno, cyssylltu

Com-pare, cymhariaeth: cymharu, cyffelybu

Com-pass, cylch, amgylchedd; cwmpas: amgylchu, cwmpasu

Com-pel, cymhell, gorfodi, gorchfygu

Com-pete, cystadlu, cydymgeisio

Com-pile, casglu; cyfansoddi

Com-plain, cwyno, achwyn; grwgnach

Com-plaint, cwyn; dolur; cyhuddiad

Com-plete, cyflawn, perffaith: cyflawni, gorphen, cwblhau

Com-plex, cymhlyg; amrywiog; dyrys

Com-ply, cydsynio, ymroddi, cytuno

Com-pose, cyfansoddi; trefnu; ysgrifenu; llonyddu

Com-pound, cyfansawdd, cymmysg: cymmysgu; cyfrandalu

Com-press, cydwasg: cydwasgu; gwasgu

Com-prise, cynnwys; amgyffred

Com-pute, cyfrif; bwrw; barnu, tybio

Com-rade, cyfaill, cydymaith; cydfilwr

Con-cave, ceuedd, crymgant; ceuol, argeuol: ceuo, cyngheuo

Con-ceal, cuddio, celu; gorchuddio

Con-cede, caniatâu; gadael; rhoddi

Con-ceit, tyb, hunandyb: tybio, coelio

Con-ceive, ymddwyn, beichiogi; deall, amgyffred, synied

Con-cern, achos, neges, gorchwyl; gofal

Con-cert, cyttrefniad; cynganedd: cyttrefnu

Con-cise, byr, cryno; cynnwysfawr

Con-clude, dybenu, gorphen; penderfynu

Con-coct, cydferwi, cymmerwi

Con-cord, cytundeb, cydgordiad, cydsain

Con-course, tyrfa, torf; cyrchfa

Con-crete, cyfuno; casglu

Con-cur, cytuno, cydsynied

Con-demn, collfarnu euogfarnu; anghymmeradwyo

Con-dense, tew, dwys: tewhau

Con-dign, haeddiannol, teilwng

Con-duct, ymddygiad, buchedd: arwain; llywio

Con-duit, dyfrbibell; dyfrlle

Con-fer, ymddyddan; anrhegu

Con-fess, cyffesu, cyfaddef

Con-fide, hyderu, ymddiried

Con-fine, cyffin, terfyn: cyffinio; attal

Con-firm, cadarnhau, sefydlu

Con-flict, ymryson, amrafael: brwydro

Con-flux, cydlif; cynnulliad

Con-form, cydffurfio; unffurf; tebyg

Con-found, cymmysgu; dyrysu

Con-fuse, cymmysgu; annhrefnu

Con-fute, dadbrofi, gwrthbrofi

Con-geal, rhewi: tewychu

Con-gress, cyssenedd, eisteddfod; cynnadledd

Con-join, cydgyssylltu, cydio

Con-jure, tyngedu: swyno, conswrio

Con-nect, cyssylltu; cydlynu

Con-nive, goddef, cyd-ddwyn

Con-quer, gorchfygu, goresgyn

Con-quest, buddugoliaeth, goruchafiaeth

Con-science, cydwybod; meddylfryd

Con-scious, ymwybodol, cydwybodol

Con-sent, cydsyniad: cydsynio

Con-sign, trosglwyddo, trosi; gorchymmyn

Con-sist, cydsefyll; cynnwys; cytuno

Con-sole, ysgwyddyn: cysuro; lloni

Con-sort, cydwedd, priod: cyfeillachu; priodi

Con-spire, cydfradu, bradlunio; cytuno

Con-stant, sadrif; dianwadal, sefydlog

Con-strain, cymhell, gwasgu; treisio

Con-straint, cymhelliad, gorfodaeth, trais

Con-struct, adeiladu, llunio, gwneuthur

Con-strue, dehongli, esbonio; amlygu

Con-sul, uchelfaer, trafnnoddwr; cynghorydd

Con-sult, ymgynghori; ymofyn â; golygu

Con-sume, difa, treulio; gwastraffu

Con-tact, cyffyrddiad: cyffwrdd, cyfarfod

Con-tain, cynnwys; dal; amgyffred

Con-temn, dirmygu, diystyru

Con-tempt, dirmyg, diystyrwch

Con-tend, ymdrechu, ymryson, amrafaelio

Con-tent, boddlawn; hynaws: boddloni

Con-tents, cynnwysiad; cyfanswm

Con-test, ymgystadlu; gwrthwynebu

Con-text, cyttestyn, cydwersi

Con-tract, ammod: ammodi, cytuno

Con-trast, cyferbyniad: cyferbynu

Con-trite, briwedig, cystuddieddig; edifarus

Con-trive, dyfeisio, dychymmygu, llunio

Con-trol, rheolaeth, awdwrdod: rheoli, llywio

Con-tuse, curo, pwyo, dryllio; yssigo

Con-vene, ymgynnull; cynnull, casglu

Con-vent, cyfaint; mynachlog: gwysio

Con-verse, ymddyddan: cydymddyddan, siared

Con-vert, ymchwelwr; tröeddig: troi, cyfnewid

Con-vex, crwm, cynghrwm, crwbi

Con-vey, cludo, cario, trosglwyddo

Con-vict, collddyn, euog: argyhoeddi; euogbrofi

Con-vince, argyhoeddi; darbwyllo

Con-voke, cydalw, cydwysio

Con-voy, canymdo, diffynlu: nawddlong

Con-vulse, dirdynu, dirgrynu

Cool-er, oeriadur, oeriedydd

Cool-ness, oerder; oerfelgarwch

Coop-er, cylchwr, cylchlestrwr

Cop-per, copr, efydd: copro, efyddu

Cop-y, adysgrif, llawysgrifen: adysgrifenu

Cord-age, rhaffau; rheffynwaith

Cor-ner, cornel, congl, ongl

Cor-nice, taleithwrn, taladdurn

Cor-rect, cywir, difai: cywiro; ceryddu

Cor-rode, cyfysu, difa; rhydu

Cor-rupt, llygredig: llygru, halogi

Cor-sair, morwilliad, morleidr

Cos-tive, rhwym, bolrwym

Cost-ly, costus, treulfawr, drudfawr

Cos-tume, dullwisg; dullwedd

Cot-tage, bwthyn, bwth, caban

Cot-ton, cotwm; cotymaidd: cotymu

Coul-ter, cylltyr, cwlltyr

Coun-cil, cynghor; eisteddfod

Coun-sel, cynghor, cyfarwyddyd: cynghori

Count-er, rhifwr; yn groes; cyferbyniol

Count-ess, iarlles

Coun-try, gwlad, bro, ardal, tir

Coun-ty, rhandir, swydd, sir; rhandirol

Cou-ple, par, dau, cwpwl: cyssylltu; cyplysu

Cour-age, dewrder, gwroldeb

Cours-ing, hela, heliad

Courte-sy, ymostyngiad; glinblygu

Cous-in, cefnder, cyfnither

Cov-er, clawr, cauad: toi, gorchuddio

Cov-ert, cuddfa, gwas-godfa; cudd, dirgel

Cov-et, chwennychu; cybyddu

Co-vey, nythaid; haid

Cow-ard, anwr, cachgi; anwraidd: digaloni

Crab-bed, anfoddog, croes, sarug

Cra-dle, cryd; dechreufa: siglo cryd

Crafts-man, crefftwr, celfyddydwr

Craf-ty, cyfrwys, dichellgar

Cra-ter, llosgorel, cegfa, ceg llosgfal

Cre-ate, creu; gwneuthur; peru; urddo

Crea-ture, creadur

Cred-it, coel, cred: coelio, credu

Cres-cent, cilgant, hanner lloer; cynnyddol

Crev-ice, breg, agen, hollt: agenu, hollti

Cri-er, criwr; cyhoeddwr

Crim-son, rhudd, rhuddgoch: rhuddo, cochi

Crip-ple, cloff, efrydd: cloffi, efryddu

Cri-sis, eithafnod; argyfwng

Crit-ic, beirniad; beirniadol: beirniadu

Crotch-et, crymfach; corfanig

Crown-ing, coroniad; perffeithiad

Cru-el, creulawn, ffyrnig, ysgeler

Crum-ble, briwio, briwsioni

Cru-sade, croessawd, rhyfel y groes

Crys-tal, crisial; crisialaidd

Cube-root, trysawdd; trysoddiaeth

Cu-bit, cufydd, cyfelin

Cuc-koo, cog, y gog; cethlydd

Cud-gel, pastwn, clwpa: pastynu

Cul-prit, cyhuddog; troseddwr

Cul-ture, diwylliad; gwrteithiad; addysg

Cun-ning, cyfrwysder; cyfrwys

Cu-rate, curad; offeiriad plwyf

Cur-rent, rhediad, ffrwd; cylchredol

Cur-tail, cwtogi, byrhau, talfyru

Cur-tain, croglen; cysgodlen: croglenu

Cus-tom, defod, arfer; toll: cynnefino

Cut-lass, anglas, crymgleddyf, bidog

Cut-ler, cyllellwr; gof cyllyll

Cut-ter, torwr; ysgafnlong

Cy-cle, cylch, chwyl; cylchred

Cyg-net, alarchen, cyw alarch

Cy-press, ffyllwydd, cypreswydd

Dai-ly, beunyddiol, beunydd; o ddydd i ddydd

Dain-ty, danteithfwyd; moethus

Dai-ry, llaethdy; hafotty

Dai-sy, llygad y dydd, swynfri

Dam-age, niwed, colled; cost: niweidio, drygu

Dam-sel, llangces; herlodes, hogen

Dan-ger, perygl: peryglu

Dar-ing, beiddiad, hyf, anturiol

Dark-en, tywyllu, duo, cymmylu

Dark-ness, tywyllwch; cysgod; niwl

Da-tive, rhoddiadol, rhoddedigol

Daugh-ter, merch; llangces

Daunt-ed, synedig, ofnus

Daunt-less, calonog, hyf, diarswyd

Day-book, dyddlyfr

Day-break, gwawr

Day-light, goleuni dydd; dyddwawl

Daz-zle, serenu, pelydru, dallu

Dea-con, gwas, gwasanaethwr; diacon

Dead-ly, marwol, angeuol; yn farwol

Deaf-ness, byddarwch, byddardod

Deal-ing, masnach, trafnid; negeswriaeth

De-bar, attal, rhwystro; gwahardd

De-base, iselu, iselhau, gwaethygu

De-bate, dadl; ymresymiad: dadlu

De-bauch, llygru, halogi, gloddesta

Deb-it, dyled: dyledu

Debt-or, dyledwr; dyledog

De-camp, dadwersyllu; cilio, ffoi

De-cay, dadfail; gwendid: dadfeilio; gwanhau

De-cease, marwolaeth, ymadawiad: marw

De-ceit, twyll, hoced, ffalsedd, dichell

De-ceive, twyllo, hudo, siomi

De-cent, gweddaidd, addwyn, prydferth

De-cide, penderfynu, dybenu

De-clare, mynegi, hysbysu, cyhoeddi

De-cline, darfodedigaeth: gogwyddo; adfeilio

De-coy, hud; deniad: hudo; twyllo

De-crease, lleihâd; byrhâd: lleihau, treio

De-cree, gorchymmyn, deddf: barnu; deddfu

De-cry, goganu, difrio, cablu

De-duce, erthynu, tynu, casglu

De-duct, tynu o; tynu ymaith; erthynu

De-face, anffurfio, anharddu; llygru

De-fame, enllibio, athrodi, absennu

De-fault, diffyg, pall: diffygio, pallu

De-feat, dadymchweliad: dymchwelyd; trechu

De-fect, diffyg, gwall, eisiau

De-fence, amddiffyn; nawdd; gwrthwynebiad

De-fend, amddiffyn, diogelu; gwahardd

De-fer, oedi, gohirio; cyfeirio

De-file, trawien, culffordd: halogi, llygru

De-fine, dosbenu, darlunio, amlygu

De-form, anffurfio, aflunio, hacru

De-fraud, twyllo, hocedu; siomi

De-fray, talu, dwyn cost, digostio

De-fy, herio, beiddio; dirmygu

De-grade, diraddio, diswyddo; iselu

De-gree, gradd, urdd; mesur

De-ist, duwiad; anffyddiwr

De-ject, prudd, digalon: gostwng, iselu

De-lay, oed, aros, arosiad: oedi, gohirio

De-light, hyfrydwch: difyru; boddloni

De-lude, twyllo, hudo, siomi

Del-uge, dylif, diluw: dylifo, gorllifo

De-mand, gofyniad; galwad: gofyn, holi; mynu

De-mean, ymddwyn, ymarweddu

De-mesne, maenor; tiriogaeth, treftadaeth

De-mise, gosodiad; marwolaeth: trosi; ewyllysio, cymmynroddi

De-mon, cythraul; ellyll

De-mur, oed, gohiriad: oedi, gohirio, ammeu

De-note, dynodi, nodi; arwyddocäu

De-nounce, cyhoeddi, mynegi; hysbysu

Dent-al, deintiol, danneddol

De-ny, gwadu; nacäu; gomedd

De-part, ymadael, cilio: marw

De-pend, dibynu, ymddibynu; ymddiried

De-pict, darlunio, delweddu

De-plore, cwyno, galaru; gresynu wrth

De-port, arwedd, agweddu; trosglwyddo

De-pose, diswyddo; tystio; tystio ar lw

De-pot, ystorfa, ystordy; cadystorfa

De-prave, llygru, halogi, aflanhau

De-press, gostwng, iselu; gwasgu; tlodi

De-prive, difuddio, amddifadu; ysbeilio

De-pute, dirprwyo, cenadu; anfon

De-range, annhrefnu, dyrysu

De-ride, gwatwar; dirmygu

De-rive, tarddu, deillio; dyfod

Des-ert, anialwch, diffeithwch

De-scend, disgyn; gostwng; hanu, tarddu

De-scent, disgyniad; disgynfa; tarddiad

De-scribe, darlunio; amlygu; ysgrifenu

De-scry, canfyddiad: canfod; chwilio; amlygu

Des-ert, haeddiant: gadael; cilio

De-serve, haeddu, teilyngu; ennill

De-sign, bwriad; dyfais: bwriadu, amcanu

De-sire, dymuniad, awydd: dymuno; deisyf

De-sist, peidio, ymattal; aros, sefyll

De-spair, anobaith: anobeithio

De-spatch, brys; bryslythr: brysio; cyflawni

De-spise, dirmygu, diystyru

De-spite, mig, malais: blino, sarhau

De-spoil, ysbeilio; difrodi; lladrata

De-spond, anobaith: anobeithio

Des-pot, gormesdeyrn; brenin

Des-tine, arfaethu; darparu; dedfrydu

De-stroy, dystrywio; difrodi; lladd

De-tach, dydoli, neillduo; rhyddhau

De-tail, manwl adrodd; neillduoli

De-tails, manylion, neillduolion

De-tain, attalgwyn: attal, rhwystro

De-tect, dadguddio; canfod; cyhuddo

De-ter, rhwystro, attal; digaloni

De-test, ffieiddio, casäu; dirmygu

De-throne, diorseddu, dadorseddu

De-vice, dyfais, dychymmyg

De-vise, cymmyn, ewyllys: dyfeisio; cymmynu

De-void, gwag; amddifad; rhydd

De-volve, disgyn; treiglo; dygwydd

De-vote, cyflwyno, cyssegru

De-vour, difa, difrodi, gwastraffu

De-vout, duwiol, crefyddol

Di-al, orfynag, heulfynag, deial

Dic-tate, gorchymmyn, archiad: erchi, addysgu

Di-et, ymborth, lluniaeth: ymborthi

Dif-fer, gwahaniaethu; anghytuno

Dif-fuse, taenu, gwasgaru; chwyddo

Di-gest, rheithlyfr: trefnu, cyfansoddi; treulio

Dig-ger, cloddiwr, palwr, ceibiwr

Dig-it, bysfed, lled bys; unigrif

Di-gress, crwydro, gwyro, osgoi

Di-late, lledu, helaethu; taenu

Di-lute, teneu: teneuo, cymmysgu â dwr

Dim-ly, yn dywyll; yn bwl

Din-ner, ciniaw, prydnhawnbryd

Diph-thong, deuseiniad, dwysain

Di-rect, cyfeirnod; cyfeiriol: cyfeirio

Dire-ful, erchyll, dychrynllyd; ffyrnig

Dirt-y, budr, brwnt: diwyno, budro

Dis-arm, diarfogi; darostwng

Dis-band, dadfyddino; gwasgaru

Dis-burse, treulio, gwario; talu allan

Dis-cern, canfod, dirnad, deall

Dis-charge, dadlwythiad; rhediad; agorfa: dadlwytho; gollwng, rhyddhau

Dis-claim, diarddel; gwadu; dihawlio

Dis-close, dadgudd: dadguddio, amlygu

Dis-cord, anghydfod, amrafael

Dis-count, toliant: toll, dattynu

Dis-course, ymadrodd, araeth: ymadroddi, cydsiarad, llefaru

Dis-creet, call, synwyrol; cynnil

Dis-cuss, holi; rhesymu; amlygu

Dis-dain, dirmyg: dirmygu; ffieiddio

Dis-ease, clefyd, afiechyd: anhwylio, poeni

Dis-grace, gwarth, gwaradwydd: gwarthruddo

Dis-guise, lledrith, rhagrith: lledrithio, ffugio

Dis-gust, gwrthflas; ffieiddrwydd: diflasu; ffieiddio; digio

Dis-joint, dadgymmalu; gwahanu

Dis-like, anhoffder: casineb: anhoffi; casäu

Dis-lodge, dilochesu; symmud, mudo

Dis-mal, erchyll, galarus; ofnadwy

Dis-may, dychrynu, llyfrhau

Dis-miss, gollwng, rhyddhau; diswyddo

Dis-mount, disgyn; dadymchwelyd

Dis-own, gwadu, diarddelwi; dihawlu

Dis-pel, gwasgaru, taenu; gyru ar ffo

Dis-pense, cyfranu, dosbarthu; hebgor

Dis-perse, gwasgaru, chwalu; dosbarthu

Dis-place, dilëu, symmud; diswyddo

Dis-play, arddangosiad: arddangos; darlunio

Dis-please, anfoddio; tramgwyddo; casäu

Dis-pose, trefnu, dosbarthu; tueddu; gwerthu

Dis-pute, dadl: dadleu; gwrthwynebu

Dis-sent, anghytundeb, neillduaeth: anghytuno; ymneillduo

Dis-solve, toddi, dadmer, dadgorffori

Dis-taff, cogel, cogail

Dis-tance, pellder, meithdra: pelläu

Dis-tant, pell, pellenig; oeraidd

Dis-tend, helaethu, estyn; mwyhau

Dis-til, dystyllio, defnynu; toddi

Dis-tinct, gwahanol, neillduedig; eglur

Dis-tract, croesdynu; poeni; gwallgofi

Dis-train, gafaelu, attafaelu; codi da

Dis-traint, gafaeliad, attafaeliad

Dis-tress, cyfyngder, ing: cyfyngu, cystuddio

Dis-trict, cylchdaith; tiriogaeth, ardal

Dis-trust, anymddiried: anhyderu

Dis-turb, aflonyddu, blino

Dis-use, anarfer: anarferu

Dit-to, yr un, yr un peth; eto

Di-verge, ymwasgaru, lledwyro

Di-vers, amryw, llawer, aml

Di-verse, amrywiol; gwahanol; amgen

Di-vert, difyru, boddhau; gwyro

Di-vest, dihatru, diosg; difuddio

Di-vide, rhanu, cyfranu; ysgar, ymagor

Di-vine, duwinydd; dwyfol: dewinio; dyfalu

Di-vorce, ysgariaeth: ysgaru; dadbriodi

Di-vulge, cyhoeddi; dadguddio, amlygu

Diz-zy, syfrdan, penchwiban

Do-cile, hyddysg; dof, hynaws

Doc-tor, doethor, dysgawdwr: meddyg: meddygu; doctora

Doc-trine, athrawiaeth; dysgeidiaeth

Do-er, gwneuthurwr, gweithredydd

Do-ing, gweithred: yn gwneuthur

Dole-ful, tristlawn, galarus

Do-main, tiriogaeth; etifeddiaeth

Do-nor, rhoddwr, rhoddiad

Dor-mant, swmer; cysgadwr; cysgedig

Dor-mouse, pathew, marwgwsg

Dou-ble, plyg; dyblyg; yn ddeublyg: plygu

Doub-ling, dyblygiad; ymdro

Doubt-ful, amhëus; ansafadwy

Down-fall, cwymp, codwm; dinystr

Do-zen, deuddeg, dwsin

Drafts-man, tyniedydd, darluniwr

Dra-gon, draig; dragon

Dra-goon, marchfilwr: gormesu

Drain-age, dyhysbyddiaeth

Dra-per, golofydd; brethynwr; llieiniwr

Draw-er, tynwr; lluniedydd; llogell

Draw-ing, tyniad, llusgiad; darluniad

Dread-ful, ofnadwy, erchyll, arswydlawn

Dro-ver, porthmon; gyrwr

Drow-sy, cysglyd, swrth; diog

Dru-id, derwydd

Drum-mer, tabyrddwr, rhuglenwr

Drunk-ard, meddwyn, diotwr

Dry-ing, sychiad, crasiad; sychol

Dry-ness, sychder; crinder

Duck-ling, hwyaden, cyw hwyad

Duc-tile, hydyn, ystwyth; estynadwy

Du-el, ornest; ymryson: ymladd ornest

Duke-dom, dugiaeth, duciaeth

Dull-ness, hurtrwydd; pylni; tywyllni

Du-ly, yn ddyladwy; yn addas; yn brydlawn

Dun-geon, daiardy; dyfngell: carchargellu

Dung-hill, tomen, teilfa; tomenaidd

Du-ring, yn parhau; parhäus; hyd tra

Dust-y, llychlyd, llychwin

Dutch-ess, duges

Du-ty, dyledswydd; swydd; toll, treth

Dwell-ing, preswylfod; ty annedd: yn preswylio

Dwin-dle, dihoeni, diflanu; gwanychu

Dy-er, lliwydd, lliwiwr, llifwr

Dye-ing, lliwiad; lliwyddiaeth

Ea-ger, taer, awyddus, gwangcus

Ea-gle, eryr

Earl-dom, iarllaeth

Ear-ly, cynnar; boreuol; yn gynnar; bore

Earn-est, difrifoldeb; difrif, diwyd; taer

Earn-ing, ennill, cyflog; ennilliad

Ear-ring, clustlws, clustfodrwy

Earth-en, priddin, pridd, priddol

Earth-ly, daiarol: bydol; gwael

Earth-quake, daiargryn, daiargryd

Earth-worm, amwydyn, abwydyn

Ear-wig, pryf clust, clustchwilen

Ea-sel, attegydd, attegyr

East-er, Pasc; gwyl y Pasc

East-ern, dwyreiniol; tua'r dwyrain

East-ward, yn ddwyreiniol

Eas-y, hawdd, esmwyth, rhwydd

Ech-o, adsain, ateblais: adseinio

E-clipse, diffyg; arguddiad: cymmylu; arguddio

Ed-dy, trobwll; adlif: dystroi; cylchdroi

E-dict, rheitharch, teyrnarch, cyhoeddiad

Ef-face, dilëu, anffurfio, dinystrio; tywyllu

Ef-fect, effaith; dyben: effeithio; dichon

Ef-fects, da, daodd, moddion; nwyddau

Ef-fort, ymdrech, ymgais, egni

E-gress, mynedfa, mynediad allan

Ei-ther, un ór ddau; y ddau; naill ai

E-ject, taflu allan; difeddiannu

E-lapse, llithro, myned heibio; darfod

E-late, dyrchafedig, derchafedig: dyrchafu

El-bow, elin, penelin: penlino

Eld-er, hyn, hynach; hynaf

Eld-er, henuriad, hynafgwr; ysgaw

Eld-est, hynaf, cyntafanedig

E-lect, etholedig: ethol, dewis

E-lope, cilio, encilio; diangc

Else-where, mewn lle arall; mewn manau ereill

E-lude, diangc, diengyd; siomi

Em-balm, perarogli; cyweirio corff marw

Em-bark, llongi, morio; cychwyn

Em-bers, marwor, ulw, eirias

Em-blem, arwyddlun: arwyddlunio

Em-brace, cofleidiad: cofleidio

E-merge, dadymsuddo; deilliaw o

E-mit, bwrw allan; saethu; pelydru

Em-met, morgrugyn, mywionyn

Em-pale, amgau, argau; pawlwanu

Em-pire, amherodraeth; teyrnas

Em-ploy, gorchwyl: gorchwylu; rhoi ar waith

Em-press, amherodres, ymherodres

Emp-ty, gwag; heb ddim: gwaghau; tywallt

En-act, deddfu; gosod, trefnu

En-camp, gwersyllu; ymfyddino

En-chant, swyno, dewinio; hudo

En-close, amgau, amgylchu; goblygu

En-croach, cyfyngu, gormesu; rhuthro

En-dear, anwylo, anwylhau

End-ing, diweddiad, terfyniad

End-less, diddiwedd, diderfyn, diddarfod

En-dorse, cefnysgrifo; cymmeradwyo

En-dow, gwaddoli, cynnysgaeddu; addurno

En-due, cynnysgaeddu; gwisgo; rhoddi

En-dure, parhau; goddef, dioddef

En-force, grymuso, cadarnhau; treisio

En-gage, rhwymo; ennill; cytuno â

En-graft, impio, bywyllu

En-grave, cerfio, argraffu

En-gross, rhagbrynu; brasysgrifenu

En-hance, cyfodi; mwyhau; cynnyddu

En-join, gorchymmyn; cyfarwyddo

En-joy, mwynhau; perchenogi

En-large, helaethu, chwanegu; rhyddhau

En-list, rhestru; rhestru yn filwr

E-nough, digon; yn ddigonol

En-quire, gofyn, holi; ymgynghori

En-rage, llidio, cyffroi; ffyrnigo

En-rich, cyfoethogi; ffrwythloni

En-rol, coflyfru, cofrestru

En-sign, baner, lluman; banerwr

En-slave, caethiwo; difreinio

En-snare, maglu, rhwydo

En-sue, canlyn, dilyn

En-sure, diogelu, yswirio

En-tail, rhwymddisgyniad: hawlrwymo

En-ter, myned i mewn; dechreu; llyfru

En-throne, gorseddu, gorseddfeingcio

En-tice, hudo, denu; twyllo

En-tire, cyfan, cwbl; perffaith

En-trails, coluddion; rhanau mewnol

En-trance, mynediad; cychwynfa

En-trap, maglu, rhwydo; twyllo

En-treat, atolwg, atolygu, erfyn

En-try, cyntedd, dyfodfa; coflyfriad

En-voy, llysnegesydd, negeswr, cenad

En-vy, cenfigen, casineb: cenfigenu

E-poch, prifnod, prifnod amser

E-qual, cydradd; cyfartal: cyfartalu

E-quip, taclu, arfogi; gwisgo

E-ra, prifnod, amser gyff

E-rase, dilëu: crafu ymaith

E-rect, unionsyth; uniawn: cyfodi; adeiladu

Er-rand, neges, cenadwri; gorchwyl

Er-ror, cyfeiliornad; gwall; camwedd

E-scape, diangfa; ymryddhâd: diangc, ffoi

Es-cort, canymdo, nawddlu: gosgorddi

E-spouse, dyweddio; amddiffyn

Es-quire, yswain: cludydd arfau

Es-say, prawf; traethawd: profi; anturio

Es-sence, sylwedd; anian: arogli

Es-tate, cyflwr, ansawdd; etifeddiaeth: sefydlu

Es-teem, cyfrif, parch: ystyried, anrhydeddu

Etch-ing, ysgerfiad, crafluniad

E-ther, nyfel, uchawyr; nyfelwy

Eth-ics, moesddysg, moesoni

E-vade, gochel, diangc

E-ven, hwyr; gwastad, llyfn; cyfartal: gwastatäu; cyfartalu; nid amgen

E-vent, dygwydd, dygwyddiad; canlyniad

Ev-er, byth, yn dragywydd, bob amser

E-vil, drwg, aflwydd; drygionus; yn ddrwg

E-vince, arddangos, profi; amlygu

E-volve, dadblygu, agor, ymagor

Ew-er, dyfrlestr; ystên; crothogen

Ex-act, manwl, cywir: mynu; gofyn

Ex-alt, dyrchafu, codi; mawrhau

Ex-ceed, rhagori, blaenori; myned dros

Ex-cel, rhagori, blaenori, amgenu ar

Ex-cept, ond, eithr, onid; oni byddai: eithro, gwrthod; cau allan

Ex-cess, gormodedd, gormod; anghymmedroldeb

Ex-change, newid, cyfnewid: newid, ffeirio

Ex-cise, cyllid, toll: cyllido; trethu

Ex-cite, cyffroi, cynhyrfu, annog

Ex-claim, gwaedd, bloedd: gwaeddi, bloeddio

Ex-clude, cau allan; llysu; gwahardd

Ex-cuse, esgus: esgusodi; maddeu

Ex-empt, rhydd; esgusodol: rhyddhau; esgusodi

Ex-ert, egnïo, ymdrechu; arfer

Ex-hale, tarthu; anadlu allan; anadlu

Ex-hort, annog, cynghori; rhybuddio

Ex-haust, dyhysbyddu; blino

Ex-ile, alldudiaeth; alldud: alldudio, deol

Ex-ist, bod, hanfod; byw; aros

Ex-it, ymadawiad, mynediad allan; terfyn

Ex-pand, lledu, taenu; agor

Ex-panse, eangder; ymlediad

Ex-pect, dysgwyl; aros; gobeithio

Ex-pel, bwrw allan; ymlid ymaith

Ex-pend, treulio, gwario, costio

Ex-pense, traul, cost; treuliad

Ex-pert, hyfedrydd; cyfarwydd, cywraint

Ex-pire, anadlu allan; trengu, marw

Ex-plain, egluro, amlygu; dangos

Ex-plode, ffrwydro; difrio; cablu

Ex-ploit, gorchest, camp; gwrolwaith

Ex-plore, fforio; chwilio; profi

Ex-port, allforiad, trawglud

Ex-pose, eglurhâd: dynoethi; dangos

Ex-pound, egluro, esbonio; dirnad

Ex-press, brysgenad, cenadwri; eglur, amlwg: mynegi, traethu

Ex-tant, yn bod; hanfodol

Ex-tend, estyn; hwyhau; helaethu

Ex-tent, helaethrwydd; hyd; estyn

Ex-tinct, diffoddedig: diffoddi; difa

Ex-tol, dyrchafu, mawrygu

Ex-tort, gwasgu, gorthrymu; mynu

Ex-tra, tra, rhy, tros ben

Ex-tract, erthynawd; crynodeb; tynu; gwasgu allan; crynhoi

Ex-treme, eithaf; pellder; diweddaf; dirfawr

Ex-ult, ymddychlamu; llawenhau

Eye-ball, canwyll llygad, mablygad

Eye-brow, ael, ael y llygad

Eye-lash, geilflew, amrantflew

Eye-lid, amrant, amrant llygaid

Eye-sight, golwg; llygaid: gweled

Fa-ble, chwedl, dychymmyg: ffugio

Fab-ric, adail, adeilad: adeiladu

Fac-ile, hawdd, rhwydd; hynaws

Fac-ing, gwynebiad: yn gwynebu

Fac-tor, gorchwylydd, rhagfaelydd

Fag-ot, ffagod, ffagoden: ffagodi

Faint-ing, llewygiad; llewyg

Fair-ly, yn deg

Fair-y, ellyll, gwyll; tylwyth teg

Faith-ful, ffyddlawn; diwair; cywir

Fal-con, hebog, gwalch

Fall-en, syrthiedig, cwympedig

Fall-ing, syrthiad: yn syrthio

Fal-low, braenar: braenaru

False-hood, geudeb, ffalsedd, anwiredd

Fal-ter, cecian; attal dywedyd; bloesgi

Fam-ine, newyn; diffyg ymborth

Fam-ish, newynu; marw o newyn

Fa-mous, enwog, clodfawr, canmoladwy

Fan-cy, dychymmyg; mympwy; hoffedd: dychymmygu, ffansio; serchu

Fan-light, awffenestr, ffenestr wyntyll

Fare-well, ymadawiad; bydd wych; ffarwel

Farm-er, amaethydd, ffarmwr, llafurwr

Far-row, perchyll, torllwyth: porchellu

Far-ther, pellach; ym mhellach

Far-thest, pellaf, eithaf; yn bellaf

Far-thing, ffyrling, flyrlling

Fash-ion, dull, gwedd: llunio, ffurfio

Fast-en, sicrhau; diogelu; cyssylltu

Fast-ing, ymprydiad: yn ymprydio

Fast-ness, sicrwydd, diogelwch, amddiffynfa

Fa-tal, angeuol; tyngedfenol

Fa-ther, tad; tadws: tadu, tadogi

Fath-om, gwrhyd, chwech trodfedd: gwrhydu

Fa-tigue, blinder, lludded: blino, lluddedu

Fat-ling, llwdn pesgedig; pasgedig

Fat-ness, brasder, tewder; ffrwythlondeb

Fat-ten, tewhau, tewychu, brasäu

Fa-vour, hoffedd, caredigrwydd: hoffi, parchu, cynnorthwyo

Fear-ful, ofnog, brawychus; ofnadwy

Feast-ing, gwleddiad; cyfeddach, gwledd

Feath-er, pluen; addurn: pluo; addurno

Fea-ture, prydwedd, pryd: prydweddu

Fee-ble, gwan, egwan, dinerth

Feel-ing, teimlad; syniad; teimladwy

Fel-low, cydymaith, cyfaill: cyfeillio; cyplu

Fel-on, cyflafanwr, drygweithredwr; creulawn

Fe-male, benyw, merch; benywaidd

Fen-der, rhagodydd, aelwydor; ffender

Fen-ny, corsol, corsog, corslyd

Fer-ment, ymwaith; heples: ymweithio, eplesu

Fer-rel, amdorch: amdorchi

Fer-ry, ceubalfa, porthfa: trosglwyddo, trosi

Fer-tile, ffrwythlawn; toreithiog

Fer-vent, gwresog; taer; eiddgar

Fer-vid, gwresog, poeth; brwdfrydig

Fer-vour, gwres

Fes-ter, crawni, madru, braenu

Fes-tive, gwleddol

Fet-ter, llyffethar: llyffetheirio

Feu-dal, gwriogaethol; cydweiniol

Fe-ver, twymyn, llucheden: twymyno

Few-el, tanwydd: tanboethi, porthi tân

Fi-at, gorchymmyn, arch

Fi-bre, llinionen, edef; meinwreiddyn

Fi-brous, llinaidd, meinwreiddiog

Fic-tion, ffugiant, ffugwaith; ffalsedd

Fierce-ness, ffrynigrwydd; digofaint

Fight-ing, ymladdiad; ymladdgar

Fig-ure, llun, dull, ffurf, delw, arwyddlun: llunio, ffarfio; rhwysgo

Fil-ial, mabaidd, mabol; plentynol

Fil-let, ysnoden, rhwymyn: ysnodenu; rhwymo; cylchu

Fil-ly, eboles, ffilog

Fil-ter, hidl; puredydd: hidlo; puro

Filth-y, budr, brwnt, ffiaidd, aflan

Fi-nal, diweddaf, penderfynol; llwyr

Fi-nance, daered, cyllid y deyrnas; trethyddiaith

Fine-ness, tegwch; meinder; cywreinrwydd

Fin-ish, gorphen, terfyn: dybenu, diweddu

Fin-ger, bys: bysio, teimlo

Fin-ny, adeiniog, asgellog, pysgadeiniog

Fi-nite, terfynol, meidrol; mesurol

Fire-arms, arfau tân; cyflegrau, gynau

Fire-damp, tanchwa, tanfa

Fire-side, aelwyd; pentan; teulu

Firm-ness, cadernid, ffyrfder, sefydlogrwydd

First-born, cyntafanedig, hynaf

First-fruit, blaenffrwyth, cynffrwyth

Fish-er, pysgotwr

Fish-ing, pysgota

Fish-pond, pysgodlyn

Fis-sure, hollt, agen: hollti, agenu

Fit-ter, addaswr, cyfaddasydd, ffitiwr

Fix-ture, sefydliad; sadrwydd

Fix-tures, anysgogion, dodrefn arosol

Flab-by, llibin; masw, meddal

Flac-cid, llipa, gwywllyd, nychlyd

Fla-grant, llosg, poeth, gwresog

Flan-nel, gwlanen

Flat-ter, gwastadydd: gwenieithio

Fla-vour, archwaeth: archwaethu

Flesh-ly, cnawdol: bydol; anianol

Flesh-meat, cigfwyd, cig

Float-ing, nofiad: nofiedig, yn nofio

Flog-ging, ffrwylliad

Flood-gate, llifddor, dyfrddor, argae

Flor-id, blodeuog; claerwych; gwridog

Flor-ist, blodeuwr, blodameuthydd

Floun-der, llythïen, lleden: ystreigled; ymsoddi

Flour-ish, blodau; addurn: blodeuo; llwyddo

Flow-er, blodeuyn; addurnwaith: blodeuo

Flow-ing, llifiad, ffrydiad; llifol, ffrydiol

Flu-ent, ffrwd; darlifran; ffrydiol; hyawdl

Flu-id, aw, gwy, gwlybwr; hylifol, rhedegog

Flut-ter, ysgydwad: ymhedfan

Fly-ing, ehediad; ffoad

Foam-ing, ewynawg

Fo-cus, cynnullfan pelydr; ffoc

Fod-der, porthiant: porthi

Fog-gy, niwliog; godywyll

Fold-ing, plygiad

Fol-low, dilyn, canlyn; erlid

Fol-ly, ynfydrwydd, ffoledd

Fo-ment, cynhesu; twymeneinio

Fon-dle, gorhoffi, llochi

Fool-ish, ffol, annoeth

Foot-ing, cerddediad; sefyllfa, safle

Foot-path, llwybr troed

Foot-step, ôl troed, cam; llwybr

Foot-stool, troedfaingc, lleithig

For-age, gogawr, ebran: casglu porthiant

For-bear, ymattal; goddef

For-bid, gwahardd, gomedd

Fore-hand, ym mlaen llaw

Fore-head, tal, talcen

For-eign, estronol, tramor

Fore-man, blaenor; hyfforddwr

Fore-most, blaenaf; ym mlaenaf

Fore-see, rhagweled; rhagwybod

Fore-sight, rhagolwg, rhagwelediad

For-est, coedwig: fforestu

Fore-tell, rhagfynegi, darogan

Fore-ward, y wyneb, y tu wyneb

Fore-warn, rhagrybuddio

For-feit, camlwrw, dirwy: fforffedu

For-ger, ffugluniwr, ffugiwr

For-get, ebargofi, anghofio

For-give, maddeu, rhyddhau

For-lorn, diymgeledd, amddifad; gwrthodedig

Form-al, ffurfiol; rheolaidd

Form-er, ffurfiwr; cynt, blaenorol

For-sake, gadael, ymadael â

Fort-night, pythefnos

For-tress, amddiffynfa, caer

For-tune, tesni; ffyniant; damwain; gwaddol, cynnysgaeth

For-ward, eon; awyddus; hyrwyddo

For-wards, ym mlaen, rhag blaen

Fos-sil, mwm, mettel

Fos-ter, magu, maethu

Found-er, seiliwr: suddo

Foun-tain, ffynnon, ffynnonell

Four-fold, pedwarplyg

Fowl-er, adarwr

Frac-tion, toriad, rhwygiad; twnrif

Frac-ture, toriad: tori, dryllio

Fragile, brau, breuol

Frag-ment, dryll, darn, briwys

Fra-grance, perarogledd

Fra-grant, peraroglus

Fran-chise, braint, rhyddfraint

Frank-ly, yn rhwydd, o fodd

Fran-tic, gwallgofus, ynfyd

Free-dom, rhyddid; dinasfraint

Free-hold, rhydd-ddaliad, rhyddfeddiant

Free-ly, yn rhydd, yn rhodd; yn hael

Fren-zy, gorphwyll, cynddaredd

Fre-quent, mynych, aml

Fret-ful, anfoddog, digofus

Fri-ar, mynach

Fric-tion, rhathiad, rhwbiad

Fri-day, dydd Gwener

Friend-ly, cyfeillgar, caredig

Friend-ship, cyfeillach; caredigrwydd

Fri-gate, ysgafn-long

Fright-ful, dychrynllyd

Fri-gid, oer, oerllyd; marwaidd

Frol-ic, cellweirgamp; gorhoenus

Frost-y, rhewlyd, rhewllyd

Fro-ward, anynad, anhywaith

Frown-ing, cuchiog, cilygus

Fro-zen, rhewedig; ceuledig

Fru-gal, cynnil, ymarbedus

Fruit-ful, ffrwythlawn, cnydfawr

Frus-trate, seithug, ofer: seithugo; somi

Fu-el, tanwydd, cynnud

Ful-crum, gwifrwym, colpwys

Ful-fil, cyflawni, gorphen

Ful-ler, panwr, golchydd

Ful-ness, llawndid, cyflawnder

Func-tion, swydd, galwedigaeth

Fun-nel, twmffed; ffynel

Fur-long, ystaden

Fur-lough, abseneb, ysgrifen drwydded milwr, ffyrlo: absenebu

Fur-nace, ffwrn; creisier, ffyrnais

Fur-nish, dodrefnu; cynnysgaeddu, darparu

Fur-row, cwys, rhych: cwyso, rhychu

Fur-ther, ym mhellach, eto, hefyd; pellach, eithaf: rhwyddhau

Fu-ry, cynddaredd, ffyrnigrwydd

Fu-sion, toddiad, dadleithiad

Fu-ture, rhag llaw; i ddyfod

Gai-ly, yn hoyw-wych; yn llawen

Gal-lant, cariad-ddyn; gwrol, dewrwych

Gal-lon, galwyn

Gal-lop, carlam: carlamu

Gal-lows, crogbren

Gam-ble, chwiredu

Gam-bol, chwydawiaeth: crychlamu

Game-ster, chwarëydd

Gan-der, ceiliogwydd

Gan-grene, madredd, braenedd

Gar-den, gardd: garddu

Gar-land, coronbleth; talaith

Gar-ment, dilledyn, gwisg

Gar-ner, ysgubor: ysguborio

Gar-nish, addurniad: addurno

Gar-ret, nenawr, uchystafell

Gar-ter, gardys

Gate-house, cynhordy, porthdy

Gath-er, casglu, cynnull

Gath-ers, plygiadau

Gaug-ing, mesuriad llestri

Ga-zette, newyddiadur, llysnewyddor

Gaz-ing, hylldremiol: yn syllu

Gen-der, rhyw: cenedlu, eppilio

Gen-teel, moesawg, gweddaidd-dlws

Gen-tile, cenedlddyn; cenedlig

Gen-tle, boneddig; tirion

Gen-try, boneddigion

Get-ting, caffaelaid; ennill

Gi-ant, cawr

Gib-bet, crogbren: crogi

Gib-bous, crothog, crymaidd

Gib-lets, syrth gŵydd

Gid-dy, syfrdan; anwadal

Gift-ed, rhoddedig; doniol

Gild-ing, goreurad, euriad

Gim-let, ebillen, trwyddew

Gir-dle, gwregys, rhwymyn

Glad-den, lloni, llawenhau

Glar-ing, llachar, eglur: yn serenu

Gleam-ing, godywynawl, llachar

Glean-ing, lloffiad: lloffa

Glim-mer, godywynu, gwanlewyrchu

Glit-ter, gorddysgleirdeb: gorddysgleirio

Glo-bule, crynyn; defnyn

Gloom-y, caddugol, cymmylog; gobrudd

Glo-ry, gogoniant: ymogoneddu

Glow-worm, y gyfarwydd, gloen

Glut-ton, glwth, rhemmwth

Gnash-ing, rhinciad, ymgnoad

Gnaw-ing, cnoad, cnofa: cnoi

God-ly, duwiol, dwyfol

Go-ing, mynediad; ymadawiad

Gold-en, euraid, euraidd

Gold-smith, eurych, gof aur

Good-ness, daioni, tosturi

Good-will, ewyllys da, bodd

Go-ry, gorllyd, gwaedlyd

Gor-geous, hoyw-wych, claerwych

Gos-ling, gwyddan, cyw gwydd

Gos-pel, efengyl, newydd da

Gov-ern, llywodraethu, rheoli

Grace-ful, prydferth, teg

Gra-cious, rhadlawn, trugarog

Gram-mar, gramadeg, ieithadur

Gran-deur, mawrwychder; rhwysg

Gran-ite, gwenithfaen

Grap-ple, gafaelfach: bachu

Grate-ful, diolchgar, derbyniol

Grat-ing, alchwaith; garw, llym

Gra-tis, yn rhad, yn rhodd

Grav-el, marian, gro: graeanu

Grav-en, cerfiedig

Grav-er, cerfiwr; crifell

Gra-vy, sudd cig

Great-er, mwy; penach

Great-ness, mawredd; maintioli

Greed-y, chwanog, awchus

Greet-ing, anerch, cyfarch

Griev-ance, gofid, gormes

Griev-ous, trwm, gorthrwm, poenus

Grind-er, malwr; cilddant

Grind-ing, maliad, maluriad

Gris-tle, madruddyn, mwythan

Groan-ing, ucheneidiad

Grot-to, ogofdy, addurngell

Grow-ing, cynnyddol: yn tyfu

Grum-ble, grwgnach, tuchan

Guard-ed, gwarchodedig

Guid-ance, arweiniad, tywysiad

Guild-hall, bwrdeisdy, dadleudy

Guilt-y, euog, beius

Gut-ter, ffos, dyfrglawdd: ffosi, cwteru

Hab-it, cyflwr, tuedd, arfer, defod; gwisg: gwisgo, trwsiadu

Hail-stone, ceseiryn, careg genllysg

Hal-low, cyssegru

Halt-er, cebystr, tenyn: cebystru

Ham-let, maesdref, pentref

Ham-mer, morthwyl; morthwylio

Ham-mock, crogwely

Hamp-er, cawell: dyrysu, maglu

Hand-ful, dyrnaid; crafangiad

Han-dle, carn; coes: llofi, teimlo, trin

Hand-some, hardd, glân, prydferth

Hand-y, hylaw; parod

Hap-ly, ysgatfydd, o ddamwain

Hap-pen, damweinio, dygywddo

Hap-py, dedwydd, gwynfydedig

Ha-rangue, araeth: areithio

Har-ass, aflonyddu, blino

Har-bour, porthladd: llettya; noddi

Hard-en, caledu; ymgaledu

Hard-y, caled, cadarn; calonog

Hard-ship, caledi, gorthrymder

Hard-ness, caledwch

Hard-ware, durgelfi

Har-lot, putain, dyhiren

Harm-less, diddrwg

Har-ness, harneis, trec: harneisio, cerio

Harp-er, telynor, telynwr

Har-poon, tryfer morfeirch

Har-row, og, oged: llyfnu, ogi

Harsh-ness, gerwindeb, anfwynder

Har-vest, cynauaf: cynauafu

Hast-y, brysiol; byrbwyll

Hatch-et, bwyell, cymmynai

Hate-ful, cas, atgas, ffiaidd

Hat-ter, hetwr, hetiwr

Haught-y, trahäus, ffroenuchel

Ha-ven, porthladd, llongborth

Hav-ing, meddiant; yn meddu

Hav-oc, difrod: difrodi

Hawk-er, hebogydd; gwicwr

Haw-thorn, ysbyddad; draenen wen

Hay-rick, das wair

Haz-ard, enbydrwydd; antur: anturio; peryglu

Ha-zel, collen, pl. cyll; gwineu goleu

Head-ache, cur pen

Head-long, yn bendramwngl; serth; chwyrnwyllt

Health-y, iach

Hear-ing, clyw, clywedigaeth; gosteg; gwrandawiad

Heark-en, gwrandaw

Heart-y, calonog; iachus; diffuant

Hea-then, cenedlddyn, ethnig

Heav-en, nef, pl. nefoedd

Heav-y, trwm, pwysfawr; trist

Hedge-row, gwydding, gwyddi

Hedge-hog, draenog, ballog

Heed-less, anochelgar, esgeulus

Heif-er, anner

Height-en, uchelu; mwyhau

Hei-nous, echryslawn, ysgeler

Heir-ess, etifeddes

Hel-met, penwisg dur, penffestin

Help-less, digymhorth, dinodded

Hence-forth, bellach, rhag llaw

Her-ald, achwydd; cyhoeddwr

Herb-age, porfa, tir porfa; llysiau

Herds-man, bugail, deadellwr

Here-by, wrth hyn

Here-in, yn hyn; yma; i hyn

Here-of, o hyn

Here-on, ar hyn

Here-to, i hyn, at hyn, wrth hyn; hyd yn hyn

Here-with, efo hyn, gyda hyn

Her-mit, meudwy, didryfwr

He-ro, arwr, gwron

Her-ring, penwag, ysgadenyn

Her-self, hi ei hunan, ei hunan

Hic-cough, ig, yr ig: igian

High-land, ban, ucheldir

High-ly, yn fawr, yn falch, yn uchel

High-ness, uchder; uchelradd

High-way, ffordd fawr, prif-ffordd

Hill-ock, bryncyn, twmpath

Him-self, ei hun, ei hunan

Hind-er, rhwystro, attal

Hire-ling, gwas cyflog; diffeithyn

Hith-er, yma, hyd yma

Hoar-frost, llwydrew, barug

Hoarse-ness, crygni, crygi

Hold-fast, gafaelfach; dalbren

Hol-low, ceule; cafnog: cafnu

Hol-ly, celynen

Ho-ly, santaidd, glân

Hom-age, gwriogaeth, ymostyngiad

Home-ly, gwladaidd; trwsgl

Home-ward, adref, tuag adref

Hon-est, cyfiawn, cywir, didwyll, gonest

Hon-ey, mel; anwylyd, anwylddyn

Hon-our, anrhydedd: anrhydeddu

Horn-y, cornaidd, cyrnaidd

Hor-rid, erchyll, anferth

Hor-ror, arswyd, dychryn

Horse-hair, rhawn

Hos-ier, hosanydd

Host-age, mach, gwystl

Hos-tile, gelyniaethus; rhyfelgar

Host-ler, marchwas, ostler

Hot-house, twymndy, ty brwd

Hov-el, penty, bwth

Hour-ly, bob awr; oriawl

House-hold, teulu, tylwyth

House-less, diannedd, diartref

Hous-ing, hws, huling march

Howl-ing, udawl, udgar

Hu-man, dynol, dyniadol

Hu-mane, hynaws, dyngarol

Hum-ble, difalch, gostyngedig: iselu, darostwng

Hu-mid, gwlyb, llaith

Hu-mour, irnaws, gorlif; tymher: boddhau, mwyndrin

Hun-dred, cantref; cant

Hun-ger, newyn: newynu

Hun-gry, newynog; gwangcus

Hunt-ing, helwriaeth; helfa

Hur-dle, clwyd, pleiden

Hur-ry, ffrwst, brys: prysuro

Hurt-ful, niweidiol, anafawl

Hus-band, gwr; priod: iawndrefnu

Hy-phen, cyssylltnod (-)

I-cy, iâin, rhewlyd

I-dle, segur; dioglyd: segura; diogi

I-dol, delw, eilun

Ig-nite, ennyn, tanio

Ill-ness, afiechyd, clefyd

Il-lude, twyllo; cellwair

Im-age, delw, eilun: llunio; tybied

Im-bibe, sugno, derbyn, llyngcu

Im-brue, trochi, mwydo

Im-mense, anfeidrol, tramawr

Im-merge, Im-merse, suddo, trochi

Im-pair, lleihau; gwaethygu

Im-part, cyfranu, rhoddi

Im-peach, cyhuddo, achwyn ar

Im-pede, attal, rhwystro

Im-pel, cymhell, annog, gyru

Im-pend, ymhongian; dynesu

Im-plore, attolygu, erfyn

Im-ply, cynnwys; arwyddo

Im-pose, gosod ar, trethu; twyllo

Im-post, toll, treth, cyllid

Im-press, argraff: argraffu, nodi

Im-prove, gwelläu, diwygio

Im-pugn, gwrthwynebu, ymosod ar

Im-pulse, gwthiad, cynhyrfiad

Im-pure, ammhur, aflan

Im-pute, cyfrif; priodoli

In-cense, arogldarth: enyn llid, digio

In-cest, llosgach

In-cite, annog, cyffroi

In-cline, tueddu, gogwyddo

In-clude, cau i fewn, cynnwys

In-come, ardreth, cyllid

In-crease, cynnydd: tyfu, cynnyddu

In-cur, rhedeg i; haeddu

In-deed, yn wir, yn sicr

In-dent, bwlch: minfylchu, bylchu

In-dex, dangoseg, mynegfys

In-dict, achwyn ar, cyhuddo

In-dite, cyfansoddi; cyhuddo

In-duce, tueddu, darbwyllo

In-dulge, boddhau, anwesu; caniatau

In-dure, parhau; dioddef

In-fant, maban, baban

In-fect, llynu, adwytho; llygru

In-fer, casglu, tynu casgliad

In-fest, dygnflino, aflonyddu

In-firm, egwan: gwanhau

In-flame, ennyn, fflamio

In-flate, ymchwyddo

In-flect, plygu i fewn, troi

In-flict, rhoddi cosb, cosbi

In-flux, dylifiad, ymlanwad

In-fold, dyblygu; amwisgo

In-form, hysbysu, cyfarwyddo

In-fract, tori, dryllio

In-fringe, tori cytundeb, troseddu

In-fuse, tywallt i mewn; mwydo

In-got, clamp

In-hale, atanadlu, iddanadlu

In-ject, taflu i fewn, chwistrellu

In-join, gorchymmyn, erchi

In-jure, niweidio, colledu

In-land, canoldir; canoldirog

In-let, ffrydle, adwy

In-mate, llettywr, cytty

In-most, nesaf i fewn, dyfnaf

In-ner, tufewnol

In-quest, chwiliad, rhaithholiad

In-quire, ymofyn, holi

In-road, ymgyrch, rhuthrgyrch

In-sane, gwallgofus

In-scribe, arysgrifenu; cyflwyno

In-sect, trychbryfyn, trychfilyn

In-sert, dodi i fewn

In-side, y tu fewn; mewnol

In-sight, dwfn-olygiad; cyfarwyddyd

In-sist, sefyll ar; honi; dirgymhell

In-spect, edrych i fewn, golygu

In-spire, anadlu i; ysbrydoli

In-stall, urddo, graddio; gorseddu

In-stance, enghraifft, cynllun: enghraifftio

In-stant, cythrym, amrantiad; ebrwydd

In-stead, yn lle, tros; cystal a

In-step, mwnwgl troed

In-stil, defnynu i fewn; egwyddori

In-stinct, greddf; bywiog

In-struct, addysgu, cyfarwyddo

In-sult, sarhâd: dirmygu

In-sure, diogelu, digolledu

In-tend, meddwl, bwriadu

In-tense, angerddol, tanbaid

In-tent, bwriad, amcan; llwyrfrydig

In-ter, claddu, daiaru

In-to, i, i fewn i

In-trigue, cuddneges: cuddnegeseua

In-trude, ymwthio i fewn; ymyryd

In-trust, ymddiried

In-vade, rhuthro i, rhuthro

In-veigh, difrio, cablu

In-vent, dyfeisio, dychymmygu

In-verse, gwrthdroëdig

In-vert, gwrthdroi; trawsddodi

In-vest, gwisgo, urddo; gosod mewn meddiant

In-vite, gwahodd, galw

In-voice, llwythrestr

In-voke, galw ar, ymbil

In-volve, dyrysu; cymmysgu

In-ure, cynnefino, arferu

In-ward, mewnol; o'r tu fewn

In-wards, coludd, perfedd

Ire-land, Iwerddon

I-ris, yr enfys, bwa y gwlaw

I-ron, haiarn: haiarnu

Is-land, ynys

Is-sue, mynediad allan; canlyniad; hiliogaeth: tori, codi; cyhoeddi

Isth-mus, cyfyngdir, lleindir

Itch-ing, cos, cosfa, ysfa

I-tem, amnaid; pen; pwngc; hefyd: cofnodi

It-self, ei hun, ei hunan

Jail-er, ceidwad carchar

Ja-pan, arliwio, barneisio

Jaun-dice, y melyni, y cryd melyn

Jave-lin, picell, gwaewffon

Jeal-ous, eiddigeddus; amhëus

Jel-ly, gludgawl, sew

Jeop-ard, peryglu, enbydu

Jew-el, gem, em, glain, tlws

Jew-ess, Iuddewes

Jock-ey, marchogwr: hergwthio

Join-er, cyssylltwr, asiedydd

Jour-nal, coflyfr; rhestrydd

Jour-ney, taith: teithio

Joy-ful, llawen, gorfoleddus

Judg-ment, barn, barnedigaeth

Ju-ly, Gorphenaf

Junc-tion, cydiad; undeb

Junc-ture, cydiad; cysswllt

Ju-ry, rheithwyr

Jus-tice, cyfiawnder, barn; ynad, ustus

Keen-ness, craffder; gorawydd

Keep-er, ceidwad, gwarcheidwad

Keep-ing, cadwraeth

Ken-nel, ty cŵn; ffos budreddi

Ker-nel, cnewyllyn, bywyn

Ket-tle, callawr, crochenyn, tegell

Key-hole, twll y clo

Kid-ney, aren, elwlen

Kin-dle, ennyn, cynneu

Kind-ly, yn garuaidd; yn rhywiog

Kind-ness, cymmwynas, rhadlonedd

Kin-dred, cystlynedd, perthynas; cydrywiol; perthynol

King-dom, teyrnas, breninaeth

Kins-man, câr, cyfnesaf

Kitch-en, cegin

Kit-ten, mabcath, cath fechan

Know-ing, gwybodus, deallus

Know-ledge, gwybodaeth, dealltwriaeth

Knuck-le, migwrn: migyrnu

La-bel, llabed, crogiedydd

La-bour, llafur, trafael: llafurio, gweithio

Lad-der, ysgol, llettring

Lad-en, llwythedig

Lad-ing, llwyth; baich, pwn

La-dle, lledwad; llwy

La-dy, arglwyddes, pendefiges

Lamb-kin, oenan, oenyn, oenig

La-ment, galaru, cwynfan

Lan-cet, fflaim

Land-ed, tiriog; wedi tirio

Land-lord, meistr tir; tafarnwr

Land-mark, ffin, cyffin, terfyn

Land-scape, tirolwg; arbeiaeth

Lan-guage, iaith: ymadrodd

Lan-guid, llesg, methedig, egwan

Lan-guish, nychu, methu, dihoeni

Lan-tern, erllen, llusern

Lap-wing, cornchwigl

Large-ness, mawredd, helaethder

Last-ing, parhäus, cryf

Latch-et, carai esgid

Late-ly, yn ddiweddar

La-tent, dirgel, cuddiedig

Lath-er, sebondrwyth

Lat-ter, diweddarach, hwyrach

Lat-tice, dellt: delltu

Laugh-ing, chwerthiniad

Laugh-ter, chwerthin, chwardd

Laun-der, dyfrgafn

Laun-dry, golchdy, golchfa

Lau-rel, llawrwydd, llawryf

Law-ful, cyfreithlawn

Law-suit, cwyn cyfraith

Law-yer, cyfreithiwr

Lay-er, haen, gwanaf; gwely

Lay-man, lleygwr

La-zy, diog, swrth

Lead-er, arweinydd; blaenor

Leap-year, blwyddyn naid

Learn-ing, dysg, ysgoleigdod

Leath-er, lledr; croen

Leav-en, surdoes: surdoesi

Lec-ture, llith, darlith: darlithio

Led-ger, cyfriflyfr, gorsaflyfr

Le-gal, deddfol, cyfreithlawn

Leg-ate, cenadwr

Le-gend, llithlyfr; ffugchwedl

Le-gion, lleng, llu

Lei-sure, odfa, ennyd, hamdden

Length-en, estyn, hwyhau

Lep-er, gwahanglaf

Lep-rous, gwahanglwyfus

Les-see, dalysgrifiad

Les-son, gwers: gwersu, dysgu

Let-ter, llythyren; llythyr: llythyru

Lev-el, gwastadedd; gwastad: gwastadhau; annelu

Le-ver, trosol, gwif

Le-vite, Lefiad

Lev-y, cyllid, teyrnged, treth

Lewd-ness, anlladrwydd

Li-ar, celwyddwr

Li-bel, cabldraith: enllibio

Li-cence, trwydded, rhyddid

Li-cense, cenadu, trwyddedu

Life-less, difywyd; marwaidd

Life-time, hoedl; einioes

Light-en, llewyrchu; ysgafnhau

Light-ning, mellten, llucheden

Like-ly, tebygol; cyffelyb

Like-ness, tebygolrwydd; llun

Like-wise, felly, hefyd

Lim-ber, llipa, ystwyth

Lim-it, terfyn, ffin: terfynu

Lim-ner, eiluniwr, delweddwr

Lim-pid, tryloyw, dysglaer

Lin-en, llian, lliain

Lin-guist, ieithydd

Lin-ing, gwrthlain

Lin-net, llinos, llinosen

Lin-tel, gwarddrws, capan drws

Li-on, llew

Liq-uid, gwlyb, gwlybwr

Liq-uor, gwlybwr, diod

Lisp-ing, bloesgedd, bloesgni

Lis-ten, gwrando, clustfeinio

Lit-ter, cludai; torllwyth: gwasarnu

Lit-tle, bach, bychan; ychydig

Live-ly, bywiog; heinif

Liv-er, yr iau, yr afu; bucheddwr

Liv-ing, bywioliaeth; personiaeth; byw; yn fyw

Liz-ard, geneugoeg, gwedresi

Load-stone, ehedfaen, tynfaen

Loath-some, ffiaidd, atgas

Lob-by, cyntedd, cynteddfa

Lob-ster, ceimwch, llegest

Lo-cal, lleol; sefydlog

Lo-cate, llehau; sefydlu

Lock-et, addurnglo

Lodge-ment, lluest; sefydliad; sefyllfa

Lof-ty, uchel, dyrchafedig

Log-ic, rhesymeg

Loi-ter, gohirio, llercio

Long-ing, hiraeth, blys; hiraethol

Loose-ness, y dolur rhydd; dirywiaeth

Lord-ship, arglwyddiaeth

Lo-tion, golchdrwyth

Loud-ness, uchder, crochder, trwst

Love-ly, cariadusol, hawddgar

Lov-ing, cariadus, caredig

Low-er, duwch, prudd-der: gollwng; iselu

Low-ing, brefiad, rhuad

Low-ness, iselni, iselder, gwaeledd

Loy-al, ffyddlawn, cywir

Lu-cid, claer, dysglaer, goleu

Luck-y, llwyddiannus, ffodiog

Lu-cre, elw, ennill, budd

Lug-gage, cludlwyth

Luke-warm, claiar, llugoer

Lum-ber, hen ddodrefn; diddefnydd

Lu-nar, lloerawl, lleuadol

Lus-cious, tra melys, gorfelys

Lust-ful, cnawdwyllt, anllad

Lus-tre, gloywder, dysgleirder

Lus-ty, gwrol, cryf, grymus; corphol; iach

Ly-ing, celwyddiad; gorweddiad; celwyddus: yn gorwedd

Ma-chine, peiriant; offeryn

Mad-am, meistres, arglwyddes

Mad-der, y wreiddrydd

Mad-ness, gorphwyll, cynddaredd

Mag-got, cynrhonyn

Mag-ic, dewiniaeth; swynawl

Mag-net, ehedfaen, tynfaen tryfaen

Mag-pie, pi, piogen

Maid-en, gwyryf; gwyryfol

Main-ly, yn benaf, yn alluog

Main-tain, dal, cynnal, amddiffyn; porthi

Ma-jor, uchgadben; mwyaf

Mak-er, creawdwr; gwneuthurwr

Mak-ing, gwneuthuriad

Mal-ice, cenfigen; llid

Ma-lign, niweidiol: niweidio

Mal-let, gordd bren, gordd

Malt-kiln, odyn frag

Mal-treat, cam drin

Malt-ster, bragydd, bragwr

Mam-mon, Mammon; cyfoeth

Man-age, rheoli, trefnu; llywodraethu

Man-date, arch, gorchymmyn

Man-ger, preseb, cafn ebran

Man-gle, cigyddio; llyfnhau

Man-hood, oedran gwr, dyndeb

Man-kind, dynolryw

Man-ly, glew, gwrol; dynol

Man-na, bara nefol, manna

Man-ner, modd, dull, agwedd

Man-ners, moesau; ymarweddiad

Man-or, arglwyddiaeth, maenan

Man-sion, trigfa, cartref

Man-tle, mantell, cochl

Ma-nure, tail, gwrtaeth: gwrteithio

Man-y, llawer, aml, lluosog

Mar-ble, mynor, marmor; marmoraidd: mynori, mynorliwio

Mar-gin, ymyl, cwr, goror

Ma-rine, morfilwr; morawl

Mar-ket, marchnad: marchnata

Mar-quis, ardalydd, ardalwr

Mar-riage, priodas; neithior

Mar-row, mer, madrudd

Mar-ry, priodi, ymbriodi

Mar-shal, cadlywydd: iawndrefnu

Mar-tial, milwraidd, rhyfelgar

Mar-tyr, merthyr: merthyru

Mar-vel, rhyfeddod, syndod: rhyfeddu, synu

Ma-son, saer maen, saer ceryg

Mas-sive, trwm, pwysfawr, mawr

Mas-ter, meistr: meistroli

Ma-tron, hynaf-wraig, gwreigdda

Mat-ter, defnydd; mater, helynt

Ma-ture, addfed; oedog; mewn oed

Max-im, arwiredd, gosodedig

May-or, maer

Mead-ow, dôl, gweirglawdd

Mean-ing, ystyr, meddwl

Mean-ness, salwedd, gwaelder

Mean-while, yn y cyfamser

Mea-sles, y frech goch

Meas-ure, mesur; llestraid; ffordd; trefn: mesuro, mesur

Med-al, bathodyn

Med-dle, ymyru, ymyraeth

Meek-ness, llareidd-dra, tiriondeb

Meet-ing, cyfwrdd; cyfarfod

Mel-low, addfed: addfedu

Mem-ber, aelawd, aelod

Mem-brane, pilen, croenyn

Men-tal, meddyliol

Men-tion, crybwyll: crybwyllo

Mer-cer, sidanydd

Mer-chant, masnachwr

Mer-cy, trugaredd, tosturi

Mere-ly, yn unig, yn hollol

Mer-it, haeddiant: haeddu

Mer-ry, llawen, hoenus

Mes-sage, cenadwri, neges

Mes-suage, ty a thyddyn, ty a gardd

Met-al, delid, mettel

Me-ter, mesurydd

Meth-od, trefn, ffordd, modd

Me-tre, mydr, mesur

Met-tle, mettel; awch; calon

Mid-dle, canol, hanner

Mid-day, hanner dydd, canol dydd

Mid-night, canol nos

Mid-wife, byd-wraig

Might-y, galluog, cadarn

Mi-grate, treiglo, symmud trigias

Mil-dew, y gawod, melgawod

Mild-ness, tiriondeb, tynerwch

Mile-stone, careg filldir

Mill-dam, cronfa, argae melin

Mill-er, melinydd

Mill-pond, llyn melin

Mill-ion, buna, miliwn

Mim-ic, dynwaredydd: dynwaredu

Mind-ful, meddylgar, gofalus

Min-er, mwngloddiwr

Min-gle, cymmysg: cymmysgu

Mi-nor, un dan oed; bychan; llai

Min-strel, clerwr, cerddwr

Mi-nute, bach, manwl

Min-ute, munud: cofnodi

Mi-nutes, cofnodau

Mir-ror, drych; cynllun

Mis-chief, drwg, drygioni: drygu

Mis-deed, drwgweithred

Mi-ser, cybydd, crintachwr

Mis-lead, camarwain

Mis-sion, anfoniad, cenadaeth

Mis-take, camgymmeriad, gwall

Mis-tress, meistres, dysgawdwraig

Mis-trust, drwgdyb, pryder

Mi-tre, capan côr, meitr

Mix-ture, cymmysg; cymmysgiad

Mod-el, cynllun: cynllunio

Mod-ern, newydd, diweddar

Mod-est, llednais, gwylaidd

Moist-ure, irdra, lleithdra

Mo-lest, ystuno, aflonyddu

Mo-ment, meidyn, amrantiad

Mon-arch, brenin, teyrn

Mon-day, dydd Llun

Mon-ey, mwnai, arian bathol

Moor-ing, angorfa, angorle

Mon-ster, cynfil, anghenfil

Mon-strous, anghenfilaidd, gwrthun

Month-ly, misol, bob mis

Moon-light, goleuleuad, lloergan

Mo-ral, moeswers; moesol

Mo-rals, moesau; ymarweddiad

Mo-rass, cors, siglen

Mor-bid, heintiol, afiach

Morn-ing, bore, boreu; boreuol

Mo-rose, anynad, anniddig

Mor-row, mory, y fory

Mor-sel, tamaid, safnaid

Mor-tal, marwol; angeuol

Mor-tals, daiarblant, marwolion

Mor-tar, cymrwd, mâl-lestr

Mort-gage, arwystl: arwystlo

Mort-main, meddiant anaralladdwy

Most-ly, gan mwyaf, yn amlaf

Moth-er, mam

Mo-tion, chwyf, chwim; ysgogiad; cynnygiad

Mo-tive, cynhyrfiad; egwyddor

Mot-to, arwyddair, arwyddwers

Move-ment, symmudiad

Mov-ing, cynhyrfiol, ymsymmudol

Mould-er, troi yn llwch, malurio

Mould-ings, addurngerfiadau

Mould-y, llwyd, brithlwyd

Moun-tain, mynydd, moel

Mourn-er, galarwr, cwynfanwr

Mourn-ful, galarus, trist, trwm

Mourn-ing, arwylwisg; galar

Mouth-ful, safnaid, tamaid

Mud-dy, lleidiog, lleidlyd

Mun-dane, bydol, bydawl

Mur-der, llofruddiaeth: llofruddio

Mur-mur, grwm, murmur: gwrgnach

Mur-rain, pla, milbla

Mus-cle, cyhyr, llyweth

Mu-sic, cerddoriaeth; peroriaeth

Mus-tard, ceddw, mwstardd

Mus-ter, byddinbrawf: byddino; profi

Mus-ty, llwyd; drewllyd

Mut-ton, cig dafad, mollt

Muz-zle, geneu; penffrwyn: penffrwyno

Myr-tle, myrtwydd

My-self, mi fy hun

Nail-er, hoelydd, hoeliwr

Na-ked, noeth, llwm; anarfog

Name-ly, wrth enw; sef, hyny yw

Nar-rate, traethu

Nar-row, cul, cyfyng: culhau

Na-sal, trwynol

Nas-ty, brwnt; aflan, budr

Na-tion, cenel, cenedl

Na-tive, brodor, priodor; genedigol

Na-ture, anian, natur; y byd; rhyw

Naugh-ty, diriaidd; drwg

Na-val, llyngesawl; morawl

Na-vel, bogel; y canol

Nau-seous, gwrthwyneblyd, ffiaidd

Neap-tide, llanw isel

Near-er, nes, nesach, agosach

Neat-ness, destledd, tlysni

Need-ful, dir, rhaid, cyfreidiol

Nee-dle, nydwydd; gwachell

Need-y, anghenog, tlawd

Neg-lect, diofalwch: esgeuluso

Neigh-bour, cymmydog

Nei-ther, nid yr un or ddau; na, nac, ychwaith

Neigh-ing, gweryriad

Neph-ew, nai

Nerv-ous, giawg, giawl, gewynog; nerthol, cryf

Nes-tle, nythu; adeinio

Nest-ling, nythgyw, cywyn

Neth-er, is, isach, iselach

Net-tle, danadl poeth: pigo; cyffroi

Nev-er, erioed; byth

Neu-ter, amhleidiol; canolydd

New-ness, newydd-deb

New-ly, o newydd, yn ddiweddar

Nick-name, llysenw: llysenwi

Nig-gard, crinwas, cybydd: crintach

Nim-ble, cyflym, heinif

Nip-pers, gefail, gefeilan

No-ble, ardderchog, godidog; boneddig

Nois-y, trystfawr, bloeddfawr

Non-sense, ffoledd, ffregod

Non-suit, anhawl: dihawli

North-ward, tua 'r gogledd

Nos-tril, ffroen

No-ted, nodedig, hynod

Noth-ing, dim, diddym

No-tice, sylw, rhybydd

No-tion, tyb, barn, rhith

Nov-el, newydd chwedl; newydd

Nou-rish, maethu, magu

Nox-ious, afiach, niweidiol

Nui-sance, blinbeth, casbeth

Num-ber, rhif, rhifedi: rhifo

Nup-tial, priodasol

Nup-tials, priodas, neithior

Nur-ture, maeth, maethiad: meithrin, addysgu

Oat-meal, blawd ceirch

O-bey, ufuddhau, ymostwng

Ob-ject, gwrthrych, nod: eithro, gwrthwynebu

Ob-late, llethbegynol

O-blige, rhwymo; boddio

Ob-lique, gŵyr, lleddf; ystlysol

Ob-long, hirgul, cul

Ob-scene, brwnt, aflan

Ob-scure, aneglur; anhawdd: tywyllu; dyrysu

Ob-serve, dal sylw, sylwi; parchu, ufuddhau

Ob-struct, attal, rhwystro

Ob-tain, cael, caffael, cyrhaeddyd

Ob-trude, ymwthio; trawsgymmell

Oc-cult, cuddiedig, dirgel

Oc-cur, dygwydd; dyfod i gof

O-cean, cefnfor, yr eigion

O-dour, arogl, sawyr

Of-fals, syrth; gweddillion

Of-fence, camwedd, trosedd; tramgwydd

Of-fend, troseddu; tramgwyddo

Of-fer, cynnyg, cais: offrymu

Of-fice, swydd; gwasanaeth; swyddfa

Off-sets, ysgewyll; bonflagur

Off-spring, hiliogaeth, hil

Oft-en, yn fynych, yn aml

Oint-ment, enaint, eli

Ol-ive, olewydden

O-men, argoel, rhagarwydd, coel

O-mit, gadael heibio; esgeuluso

One-ness, undod, unedd

On-ly, unig; yn unig; ond

On-ward, ym mlaen, rhagof

O-paque, tywyll, anoleu

O-pen, agored; amlwg; rhydd

Op-pose, gwrthwynebu; cyferbynu

Op-press, gorthrymu, gorthrechu

Op-tic, dremyr; golygawl, tremawl

Op-tion, dewisiad: dewis

O-ral, o enau i enau; geiriol

Or-bit, cylchdro, cylchdaith

Or-chard, perllan, afallach

Or-dain, gosod, trefnu; urddo

Or-der, trefn, rheol: trefnu; erchi

Or-ders, gorchymmynion; urddau

Or-gan, organ; offeryn, peiriant

Or-phan, plentyn amddifad; amddifad

Os-trich, estrys

Oth-er, all, arall, llall

Ot-ter, dyfrgi, dwfrgi

O-val, hirgrwn, wyfal

O-ven, ffwrn

O-ver, ar, uchben, tros, rhy, trosodd

Our-selves, ni ein hunain

Out-break, toriad allan

Out-cast, crwydryn; alldud

Out-cry, gwaedd, bloedd, dolef

Out-do, rhagori, blaenu ar

Out-er, allanol, nes allan

Out-fit, darpariad i fordaith

Out-law, herwr; ysbeiliwr: dinoddi

Out-line, amlinell; brasluniad

Out-live, byw yn hwy, goroesi

Out-rage, dirdra, trais; terfysg: dirtreisio; sarhau

Out-side, y tu allan; allanol

Out-ward, allanol; i barthau tramor

Own-er, perchenog, meddianydd

Ox-ford, Rhydychain

Oys-ter, llymarch, llymarchen

Pack-age, pynordal

Pack-et, sypyn; llythyrgod

Pad-dle, rhodl; rhwyf: rhodli; rhywyfo

Pad-lock, clo march, clo egwyd

Pa-gan, cenedlddyn, pagan

Pain-ful, poenus, gofidus; llafurus

Paint-ing, paentiad; llun, darlun

Pa-lace, llys, plas, palas

Pal-ate, taflod y genau, gorchfannedd; archwaeth, blas

Pal-ing, cledrgae paliswaith

Pal-sy, parlys, haint y gïau

Pal-try, distadl, gwael

Pam-phlet, llyfran, llyfryn

Pan-cake, cremmog, crammwyth

Pan-el, pennill, pedronglyn o esdyllwaith

Pan-ic, dychryn, arswyd; disymmwyth

Pan-nel, panel, ystrodur

Pa-pal, pabawl, pabaidd

Pa-per, papur: papuro

Pa-pist, pabydd

Pa-rade, rhodres; rhwysg, ymddangosfa

Par-cel, sypyn; cyfran: rhanu, dyranu

Par-don, maddeuant: maddeu

Pa-rent, tad neu fam, rhiant

Par-ing, piliad; crawen

Par-ings, pilion, naddion, creifion

Par-ish, plwy, plwyf; plwyfol

Par-lour, parlawr, gwestgell

Par-son, offeiriad, person

Par-take, cyfranu; cyfranogi

Par-tial, rhanol, hannerog; pleidiol

Part-ing, gwahaniad; ymadawiad

Part-ly, mewn rhan, o ran

Part-ner, cydwedd, cyfranogwr; cyfaill

Part-ridge, coriar, petrusen

Par-ty, un, rhyw un; plaid; achos

Pas-sage, tramwyfa, trosglwydd; gwers, ymadrodd

Pas-sion, dyoddefaint; gwŷn, nwyd; gwylltineb; traserch

Pas-sive, y goddefai, y dioddefai

Pass-port, taithdrwydded

Pas-time, darchware, difyrwch

Pas-tor, bugail; gweinidog

Pas-ture, porfa: porfäu

Pat-ent, breintlythyr; agored, cyhoedd

Pa-tience, amynedd, ymaros

Pa-tient, dyn claf, claf; amyneddus

Pa-tron, tadog, noddwr, ymgeleddwr

Pat-tern, llun, cynllun

Pave-ment, palmant, llechlawr

Pay-ment, tâl; taledigaeth

Peace-ful, heddychol, heddychlawn

Peas-ant, gwladeiddiwr

Peb-ble, gröyn, caregan

Ped-ler, gwicawr, gwicwr

Peer-age, cyfurddoriaeth, pendefigaeth

Peev-ish, anynad, anfoddog, croes

Pe-nal, cosbawl, ponydiawl

Pen-ance, penyd; cyfarchwel

Pen-cil, pwyntel: paentio, darlunio

Pend-ant, dibynydd; clustdlws; baner

Pend-ing, yn dibynu; dan ystyriaeth

Pen-man, ysgrifenydd, cyfansoddwr

Pen-ny, ceiniog

Pen-sion, talwobr, talddogn

Pen-sive, athrist, prudd, meddylgar

Peo-ple, maon, pobl

Pep-per, poethlys, pupur

Per-ceive, dirnad, canfod

Per-fect, perffaith: perffeithio

Per-form, cyflawni, cwblhau; chware

Per-fume, perarogl: perarogli

Per-haps, ysgatfydd, efallai

Per-il, perygl, enbydrwydd

Per-ish, marw, trengi, diflanu

Per-jure, tyngu anudon, anudoni

Per-mit, trwyddedlythyr: caniatau, goddef

Per-plex, dyrysu; dwysflino

Per-sist, sefyll at; dal at; taeru

Per-son, dyn, gwr neu wraig, un; dynsawd; dull

Per-spire, anadlu trwodd; chwysu

Per-suade, darbwyllo; annog; eiriol

Per-tain, perthyn: perthynu

Per-vade, tryddedu; treiddio, ymledu

Per-verse, gwrthgas: gwyrdroi

Per-use, tryddarllen, darllen

Pet-als, blodeuddail

Pet-ty, back, gwael, isel

Phan-tom, tremyniad, drychiolaeth

Phi-al, costrelig; ffiol

Phon-ics, seinddysg

Phys-ic, meddyginiaeth

Phys-ics, anianyddiaeth, dansoddiaeth

Pick-axe, cyfegydd, caibfwy ell

Pick-et, pigbawl; gwyliwr

Pic-ture, llun, darlun: darlunio

Pierc-ing, llym, tostlym, treiddiol

Pil-fer, chwiwladrata, chwiwbigo

Pil-grim, pererin: pererinio

Pil-low, gobenydd, clustog: clustogi

Pi-lot, llonglywydd, llywiedydd

Pim-ple, piloryn, pisgen

Pin-cers, gefail, gwrthrimyn

Pin-fold, gwarchae

Pin-ion, asgell; hual, aden: esgyllrwymo, hualu

Pin-nace, ysgafnlong, badlong

Pi-ous, duwiol, crefyddol

Pi-rate, morleidr

Pis-tol, llawddryll

Pis-ton, diblath, gwasglath, ceuffon

Pitch-er, piser, cunnog

Pitch-fork, pig, pigfforch

Pit-y, trugarhau, tosturi

Piv-ot, corddyn, colyn; pegwn

Pla-card, hysbysiad, egluryn

Plain-ness, gwastadrwydd; gonestrwydd

Plain-tiff, cwynwr, hawl-blaid

Plan-et, planed, goruchiad

Plas-ter, cymmrwd, plastar

Plat-form, llwyfan; esgynlawr

Plat-ter, dysgl, noe

Play-ful, chwareugar

Plead-ing, arddaliad, dadleuad

Plead-ings, cynghawsaeth

Pleas-ant, hyfryd, teg; llon, tirion

Pleas-ing, boddus, boddhaol; hoff

Plea-sure, hyfrydwch; difyrwch

Plen-ty, helaethrwydd, amledd; digonedd

Pli-ant, hyblyg, ystwyth

Plough-share, swch

Plu-mage, plu; esgyll

Plumb-er, plymiwr, plwmweithydd

Plun-der, ysbail: anrheithio

Plu-ral, lliosog, lluosog

Ply-ing, plygiad; ymroddiad

Poach-ing, herw-hela

Pock-et, llawgell, llogell: llogellu

Po-em, pryddest, cân, cerdd

Poe-sy, awenyddiaith; barddoneg

Po-et, awenydd, prydydd, bardd

Poign-ant, llym, pigog

Point-er, pwyntiwr; cyfeirgi

Poi-son, gwenwyn: gwenwyno

Po-lar, pegynawl

Po-lice, dinaslywodraeth, treflywiaeth

Pol-ish, caboledd: caboli

Po-lite, moesawg, moesgar

Pol-lute, halogi, diwyno

Pom-pous, rhwysgfawr, gorwych

Pon-der, ystyried, myfyrio

Pon-tiff, archoffeiriad, y Pab

Po-ny, corfarch; merlyn, merlen

Poor-ly, yn salw; gwael

Pop-lar, poplysen

Po-rous, chwysdyllog; tyllog

Por-poise, llemidydd

Port-age, arian clud; porthdal

Por-tend, argoeli, darogan

Port-er, porthor, drysor

Por-tion, rhan, cyfran; cynnysgaeth

Port-hole, cyflegrdwll, gwndwll

Por-trait, arlun, llun; arluniad

Por-tray, arlunio; paentio

Pos-sess, meddu, meddiannu, perchenogi

Pos-set, posel, meiddlyn

Post-age, llythrdoll

Post-pone, troi heibio; oedi, gohirio

Post-script, olysgrifen

Pos-ture, ystum, sefyllfa; agwedd

Po-tent, erddrym, galluog, cryf

Pot-ter, crochenydd, priddlestrydd

Poul-tice, sugaethan; meddalai

Poul-try, dôf-adar; adarfa

Pound-er, pwyedydd; cyflegr

Pow-der, llwch, pylor: llychu

Pow-er, gallu, nerth; awdurdoa

Prac-tice, arfer, arferiad

Prac-tise, arferu, ymarfer

Pray-er, gweddi, deisyfiad

Preach-er, pregethwr

Preach-ing, pregethiad

Pre-cede, blaenori, blaenu

Pre-cept, gorchymmyn, cyfraith

Pre-cinct, cylchran, terfyn

Pre-cious, gwerthfawr, drud

Pre-cise, pendant, penodol; cywir

Pre-clude, rhagrwystro, rhagattal

Pre-dict, rhagfynegi; daroganu

Pref-ace, rhaglith: rhagymadroddi

Pre-fect, rhaglaw

Pre-fer, dewis o flaen, blaenberchi

Pre-fix, blaenddod, arddodiad: darddodi

Preg-nant, beichiog; ffrwythlawn

Prel-ate, esgob

Pre-lude, rhagchware; cynarawd

Pre-mier, cynwas, prif weinidog; blaenaf, penaf, prif

Pre-mise, rhagosod, cynseilio

Pre-pare, paratoi, darparu

Pres-age, rhagarwydd, arwydd: darogan

Pre-scribe, rhagnodi, cyfarwyddo

Pres-ence, gŵydd, presennoldeb

Pre-sent, anrheg; presennol: anrhegu; dangos

Pre-serve, cyffeithfwyd: cadw, noddi, gwared; cyffeithio

Pre-side, rheoli, rhageistedd

Pres-sure, gwasgiad, gwasgfa

Pre-sume, tybio, meddylied; anturio

Pre-tence, cyfrith; ymhoniad

Pre-tend, lledrithio, ffugio

Pret-ty, pefr, tlws

Pre-vail, tycio, llwyddo, gorchfygu

Pre-vent, rhagodi; rhwystro

Priest-hood, offeiriadaeth

Pri-mate, prif esgob

Prim-er, cynlyfr; penllythyren

Prin-cess, tywysoges

Print-er, argraffydd, argraffwr

Print-ing, argraffyddiaeth

Pri-or, penmynach; cyntaf, blaenorol

Pri-son, carchar, carchardy

Pri-vate, cuddfa, uniged; cyfrin, dirgel; unig; neillduol

Priv-y, cyfrin, dirgel, cudd

Pro-bate, cymmynbrawf

Prob-lem, dyrys destyn, dyfnbwngc

Pro-ceed, cynnyrchiant, ennill; dilyn, myned ym mlaen; deillio, tarddu

Pro-cess, mynediad ym mlaen; cynghawsedd

Pro-claim, cyhoeddi

Proc-tor, dirprwywr, dadleuwr

Pro-cure, ceisio, caffael; prynu

Pro-duce, cynnyrch: dwyn allan; cynnyrchu, deilliaw

Prod-uct, daill, cynnyrch

Pro-fane, halog; halogedig: halogi

Pro-fess, proffesu, cyffesu; dilyn

Prof-fer, cynnygiad: cynnyg

Pro-file, ystlyswyneb, ystlyswedd

Pro-fit, budd, elw: buddio, ennill

Pro-found, dwfn, gorddwfn; mawr

Pro-fuse, trahael, afradus

Pro-gress, mynediad ym mlaen, ymdaith, cynnydd

Pro-ject, dyfais, cynllun: dyfeisio

Pro-logue, rhagymadrodd, rhagarawd

Pro-long, estyn, hwyhau, oedi

Prom-ise, addaw, addewid: addaw, addo

Pro-mote, dwyn ym mlaen; dyrchafu

Pro-noun, rhagenw

Pro-nounce, traethu, cyhoeddi, acenu

Proof-sheet, prawflen, proflen

Pro-pel, gyru ym mlaen

Pro-pense, tueddol, chwannog

Prop-er, priod, priodol; cymhwys

Proph-et, proffwyd

Pro-pose, cynnygiad: bwriadu; cynnyg

Pro-rogue, gordori, gohirio

Pros-pect, ardrem, rhagolwg

Pros-per, llwyddo; cynnyddu

Pros-trate, ar lawr: ymostwng

Pro-tect, amddiffyn, noddi

Pro-test, gwrthfarn: gwrthdystio

Pro-tract, oedi, gohirio, estyn

Pro-trude, gwthio ym mlaen, hyrddu

Proud-ly, yn falch; yn rhyfygus

Prov-erb, dareb, diareb

Pro-vide, darpar, darparu

Prov-ince, talaeth; gorchwyliaeth

Prov-ing, profiad: yn profi

Pro-voke, annog, cyffroi, blino

Prov-ost, uchelfaer, arlywydd

Prox-y, dirprwy

Pru-dence, callineb, pwyll

Pru-dent, synwyrol, deallus

Pry-ing, chwileniad; chwilgar

Pub-lic, cyffredin, gwladwriaeth; cyhoeddus

Pub-lish, cyhoeddi, gosod allan

Pud-ding, poten

Pud-dle, corbwll; lleidiog

Pul-let, cywen, cyw iar

Pul-ley, chwerfan

Pul-pit, areithle, areithfa

Pul-pous, bywynaidd; meddal

Pun-gent, llym, irad, tost

Pun-ish, cosbi, ceryddu

Pu-pil, canwyll llygad; dysgybl

Pup-py, colwyn, ci bach

Pur-blind, cibddall

Pur-chase, pryniad: prynu

Pure-ly, purion, yn bur

Purg-ing, carthiad: rhyddni

Pur-loin, darnguddio; lladrata

Pur-port, amcan, ystyr: arwyddo

Pur-pose, amcan, bwriad: amcanu

Pur-sue, canlyn: ymlid

Pur-suit, ymlid, erlid

Pus-tule, pendduyn, goryn

Pu-trid, braenllyd, llygredig

Put-ty, sythdoes, glud

Puz-zle, dyryswch: dyrysu

Qua-drant, pedryran

Quak-ing, cryn, cryndod; crynawl

Quar-rel, amrafael: amrafaelio

Quar-ry, cloddfa: ysglyfio

Quar-ter, pedwareddran; parth, man; crynog, pêg; gorsaf: pedwaru; llettya

Quar-to, pedwarplyg

Qua-ver, crychyn: crychnodi

Que-rist, gofynwr, holydd

Que-ry, holiad, gofyniad: gofyn, holi

Ques-tion, gofyniad: holi, gofyn

Quick-en, bywhau; brysio

Quick-sand, traeth byw, sugndraeth

Qui-et, llonyddwch; llonydd: llonyddu

Quil-let, clytyn, garddan

Quiv-er, saethgawell: crynu

Quo-tient, cynniferydd

Rab-bit, cwningen

Rab-ble, gwerinos, dynionach

Rab-id, cynddeiriog, gorphwyllog

Ra-dix, gwreiddyn; dechreuad

Raf-ter, ceibren, tylath

Rag-ged, carpiog, bratiog

Rag-ing, cynddeiriogiad; gwyllt, creulawn

Rail-ing, cledrgae; canllawiad

Rai-ment, dillad; gwisg

Rain-bow, enfys, bwa 'r gwlaw

Rain-y, gwlawog

Rais-ing, codiad, dyrchafiad

Ral-ly, gwawdio; adfyddino

Ram-ble, gwib, gwibdaith: gwibio

Ram-mer, hyrddiedydd; gordd

Ram-ming, hyrddiad, pwyad

Ram-pant, ar y rhuthrnaid; afreolus

Ram-part, gwrthglawdd, rhagfur

Ran-cid, mws, drewllyd

Ran-cour, hen lid, cenfigen

Ran-dom, antur; damweiniol; ar antur, heb feddwl

Rang-ing, trefniad; crwydrawl

Ran-sack, gorchwylio; ysbeilio

Ran-som, prydwerth: prynu

Rap-id, chwyrn; gwyllt

Rap-ture, perlewyg, gorllonedd

Rare-ly, yn anaml, yn brin

Ras-cal, dyhiryn

Rash-ness, byrbwylldra

Ra-tio, dogn, cyfran; cyfartaliaeth

Rath-er, yn hytrach, o flaen

Rat-tle, rhugl: rhugldrystio

Ra-ven, cigfran

Ra-vine, crigyll, morgilfach

Rav-ing, penwendid; penwan

Rav-ish, treisio; gorlloni

Ra-zor, ellyn

Reach-ing, cyrhaeddiad

Read-ing, darlleniad

Read-y, parod; hwylus, medrus

Re-al, gwir, gwirioneddol; diffuant

Reap-er, medwr, medelwr

Rear-guard, olfyddin, olwarchadlu

Rea-son, rheswm: rhesymu

Re-bate, rhigoli, toli

Re-bel, gwrthryfelwr: gwrthryfela

Re-bound, gwrthnaid: gwrthneidio

Re-build, adadeiladu, ailadeiladu

Re-buke, cerydd: ceryddu

Re-but, olgilio

Re-call, gwrthalw, adalw

Re-cant, dadgyffesu, dad-ddywedyd

Re-cede, encilio: ymattal

Re-ceipt, derbyneb, taleb

Re-ceive, derbyn; caffael

Re-cent, newydd, gonewydd

Re-cess, cil, encil; ciliad

Re-cite, adrodd, datgan

Reck-less, diofal, difeddwl

Reck-on, cyfrif, rhifo; barnu

Re-claim, adferu, dychwelyd

Re-cline, lledogwyddo, lledorwedd

Re-cord, cofiant, coflyfr: coffäu, cofrestru

Re-cruit, adlenwad: adlenwi, codi gwyr

Rec-tor, person, periglor

Re-cur, adredeg, adgyrchu

Red-dish, lledgoch, cochlyd

Re-deem, prynu, rhyddhau

Re-doubt, rhag-gaer, rhagfur

Re-dress, esmwythâd: iawni, ysgafnhau

Re-duce, ennill, adferu; iselu, goresgyn

Re-fer, gosod ar, cyfeirio at, golygu

Re-fine, puro, coethi

Re-fit, adgyweirio, aildaclu

Re-flect, adlewyrchu; adfyfyrio; gwarthruddo

Re-flux, gwrthlif, adlif

Re-form, diwygiad: diwygio

Re-fract, gwrthdori, dadlewyrchu

Re-frain, attal, ffrwyno: ymarbed

Re-fresh, adloni, dadebru

Ref-uge, nawdd, noddfa

Re-fund, ad-dalu, adferu

Re-fuse, ysgubion, gwehilion: nacäu, gomedd

Re-fute, gwrthbrofi, dadbrofi

Re-gain, adgaffael, ailennill

Re-gal, breiniol, teyrnol

Re-gale, gwledd, breninwledd

Re-gard, golygiad; parch: golygu; parchu

Re-gent, llywydd: rhaglywyddu

Re-gion, ardal, bro; awyrbarth; lle

Re-gret, gofid, blinder: gofidio

Re-hearse, datgan; prawfdraethu

Re-ject, gwrthod; anghymmeradwyo

Re-joice, llawenhau, llawenychu

Re-lapse, adlithriad: adlithro

Re-late, adrodd; perthynu

Re-lax, llac: llacau, llwfrhau

Re-lay, newidfeirch; bwlch, adwy

Re-lease, rhyddhâd: rhyddhau

Re-lent, tyneru; edifarhau

Rel-ic, gweddill, gwarged

Rel-ict, gweddw, gwraig weddw

Re-lief, cymhorth, cynnorthwy

Re-lieve, cynnorthwyo; symmud

Rel-ish, blas, chwaeg: blasu, archwaethu

Re-ly, hyderu, ymddiried

Re-main, aros, trigo; parhau

Re-mains, gweddillion; corph y marw

Re-mand, gwrthalw, adanfon

Re-mark, nod, nodiad: nodi, sylwi

Re-mind, adgofio, ailgoffa

Re-miss, llac, esgeulus, hwyrfrydig

Re-mit, dychwelyd, adanfon, trosglwyddo

Re-morse, ymgno, dwysbigiad

Re-mote, pell, anghyfagos

Re-move, mud; symmudfa: mudo, symmudo, symmud

Rend-er, rhwygwr: talu, ad-dalu

Re-new, adnewyddu

Re-nounce, ymwrthod, gwadu

Re-nown, bri, clod: enwogi

Rent-al, ardrethlyfr, rhentlyfr

Re-pair, cyweiriad: adgyweirio

Re-past, pryd o fwyd, adlonbryd

Re-pay, ad-dalu, talu yn ol

Re-peal, diddymiad: diddymu

Re-peat, mynychnod: ailadrodd, adrodd

Re-pel, gwrthguro, cilgwthio

Re-pent, edifarhau

Re-pine, ymofidio, grwgnach

Re-place, adsefydlu

Re-ply, ateb, gwrthateb: atebu

Re-port, chwedl; mynegiad: adrodd, mynegi

Re-pose, pwys, gorphwysdra: gorphwyso, huno, hyderu

Re-press, attaliad: attal, ffrwyno

Re-prieve, gwarant dienoed: dienoedi

Re-proach, sarhâd, gwarth: gwaradwyddo

Re-proof, ceryddu, argyhoeddiad

Re-prove, ceryddu, argyhoeddi

Rep-tile, ymlusgiad; ymlusgawl

Re-pulse, cilgwth: gwrthguro

Re-pute, parch, bri: golygu, parchu

Re-quest, arch, deisyfiad: deisyfu

Re-quire, gofyn, ceisio

Re-quite, talu, gwobrwyo

Res-cue, gwarediad: gwaredu

Re-search, adchwiliad: dyfalgeisio

Re-sent, atteimlo

Re-serve, olfyddin; pwylledd: cadw

Re-side, aros, cartrefu, preswylio

Re-sign, rhoddi i fyny, ymroddi

Re-sist, gwrthsefyll, gwrthwynebu

Re-solve, bwriad: bwriadu, penderfynu

Re-sort, cynhulliad: cynniwair

Re-sound, adseinio, adleisio

Re-source, adnawdd; noddfa; dyfais

Re-spect, cymmeriad, bri, parch: parchu, ystyried

Re-spire, anadlu

Res-pite, oed, oediad, hamdden: adoedi, gohirio

Re-spond, atebu, gorebu

Rest-ful, llonydd, esmwyth

Rest-ive, rhusog, ystrangclyd

Rest-less, aflonydd; dihun

Re-store, adroi, adferu; achub

Re-strain, attal, ffrwyno, cyfyngu

Re-straint, attaliad, caethiad

Re-strict, attal, cyfyngu

Re-sult, canlyniad: tarddu, deillio

Re-sume, adgymmeryd, ailddechre

Re-tail, manwerth: manwerthu

Re-tain, dal, cadw; cofio

Re-tard, rhwystro, lluddias, attal

Re-tire, ymneullduo, encilio

Re-tort, fferyllwydryn; gwrthsen: gwrthsenu

Re-trace, adolrhain

Re-tract, dadgyffesu, dad-ddywedyd

Re-treat, cil, encil: cilio, encilio

Re-trench, amgloddio; amddiffyn

Re-turn, dychwel, dychweliad: dychwel

Re-veal, datguddio, egluro

Re-venge, dialedd: dialeddu, dial

Re-vere, parchu, anrhydeddu

Re-verse, tro, troad, cyfnewidiad: gwrthdroi, gwrthwynebu

Re-vert, troi yn ol, dychwelyd

Re-view, adolygiad: adolygu

Re-vile, difenwi, cablu

Re-vise, eilbrawf: ailbrofi

Re-vive, adfywio, bywiogi

Re-voke, gwrthalw, diddymu

Re-volt, gwrthryfel: gwrthryfela

Re-volve, amdroi, cylchdroi

Re-ward, gwobr: gwobrwyo

Rich-es, cyfoeth, golud, meddiannau

Rich-ness, cyfoethogrwydd; brasder

Rick-ets, y llechau, y llechi

Rid-den, marchogedig

Rid-dle, dychymmyg; rhidyll: rhidyllu

Rid-ing, parthran; marchogiad

Rig-ging, tacliad, gwisgiad

Right-eous, cyfiawn, uniawn

Rig-id, anhyblyg, llym

Ri-gour, gerwindeb, llymder

Ring-worm, gwreinyn, taroden

Ri-ot, afreolaeth, terfysg: gloddesta; terfysgu

Ris-ing, codiad; esgynfa

Ri-val, cydymgeisiwr: cydymgeisio

Riv-er, afon

Roar-ing, rhuad; rhuadwy

Rob-ber, ysbeiliwr, lleidr

Ro-bust, cadarn, cryf, grymus

Rock-et, tanbelen

Roe-buck, iwrch, carw

Ro-man, Rhufeinwr; Rhufeinig

Ro-mance, ffugdraith: ffugchwedleua

Ro-sin, ystor, ystawr: ystoru

Rot-ten, braenllyd, braenedig

Rough-cast, braslun; garwgresten

Rough-ly, yn arw, yn erwinol

Rough-ness, garwder, gerwindeb

Round-ness, crynder

Rous-ing, deffroad; cyffroad: cyffröus

Rou-tine, arfer, arferiad, defod

Roy-al, breninol, teyrnaidd

Rub-bish, malurion; gwedillion

Rud-der, llyw

Rud-dy, rhudd, rhuddgoch

Rude-ness, difoesedd, anfoes

Ruff-ian, hurlofrudd, adyn; ffyrnig

Ruf-fle, crychio, annhrefnu; cyffroi

Rug-ged, garw, sarug; anwastad

Ru-in, dystryw, dinystr; adfail: dystrywio; diadeilio

Rul-er, llinellwr, rheolwr, llywydd

Rum-mage, manwl chwilio

Ru-mour, chwedl, gair: cyhoeddi

Run-ner, rhedydd, rhedegydd, rhedegwr

Run-ning, rhedegog; rhedeg

Rup-tion, breg, toriad, rhwygiad

Rup-ture, rhwyg; toriad llengig

Ru-ral, gwledig, gwladol; moesol

Rush-ing, rhuthriad, ymwthiad

Rus-tic, gwerinwr; gwerinol

Rust-y, rhydlyd; llwyd

Ruth-ful, tosturiol, trugarog

Rye-bread, rhygfara

Sab-bath, gorphwysfa; Sabbath

Sa-bre, byrgleddyf

Sack-cloth, sachlen, sachliain

Sack-ing, difrodiad; sachiad

Sa-cred, santaidd, cyssegredig

Sad-dle, cyfrwy: cyfrwyo

Sad-ness, tristwch, prudd-der

Safe-guard, amddiffynfa, ymdeithnawdd

Safe-ty, diogelwch, diogelfa

Sail-cloth, hwyl-liain

Sail-or, morwr, llongwr

Sal-ine, halenawg, hallt

Sal-low, merhelygen; melynlwyd

Sa-loon, uchelneuadd

Salt-ish, halltaidd

Sal-vage, achubdal

Sa-lute, cyfarch, anerch: cyfarch

Sam-ple, golygyn, cynbrawf

Sanc-tion, cadarnhâd: cadarnhau

San-guine, gwaedlyd, gwresog

Satch-el, trythgod, llyfrgod

Sav-age, anwariad; gwyllt, ffyrnig: anwareiddio, creuloni

Sau-cy, coeg, cras; coeglyd

Sav-ing, achubiad; cadwedigol

Sav-iour, achubwr, gwaredwr

Sa-vour, sawr, arogl; blas: archwaethu

Saw-dust, llifion, lliflwch

Saw-yer, llifiwr, llifiedydd

Say-ing, dywediad, ymadrodd, gair

Scab-bard, gwain cleddyf

Scaf-fold, esgynlawr, esgynlwyd

Sca-lade, muresgyniad, dringediad

Scan-dal, tramgwydd; gwarth: athrodi, gwaradwyddo

Scan-ning, chwiliad, profiad

Scan-ty, prin, cwta, bychan

Scat-ter, gwasgaru, chwalu

Scep-tic, amheuwr

Scep-tre, teyrnwialen

Sched-ule, chwaneglen, dibynlen

Schol-ar, ysgolhaig, ysgolawr

Sci-ence, gwyddiant; trefniant; celfyddyd

Scis-sors, gwellifyn; myswrn

Scorch-ing, deifiad, crasboethiad

Scorn-ful, ysgornllyd, diystyrllyd

Scoun-drel, dyhiryn, adyn

Scour-ing, ysgwriad, arloesiad

Scram-ble, ciprys: ciprysu

Scrap-ing, crafion, creifion

Scrib-ble, coegysgrifen: brasysgrifenu

Scrip-ture, ysgrythyr

Scrub-bing, rhwbiad

Scru-ple, anon; petrusder: petruso

Scuf-fle, ceintach: ceintachu, ymdynu

Sculp-tor, cerfiedydd, cerfiad

Scut-tle, cawell, cafn; gwaddedig

Sea-man, morwr, llongwr

Sea-son, tyhmor, amser, pryd: tymheru, pereiddio, blasuso

Sea-weed, mordywys, gwymon

Se-cede, ymwahanu, hanredu

Se-clude, cau allan, gwrthod

Sec-ond, ail, pleidiwr, cefnogwr: eiliaw, cynnorthwyo cefnogi

Se-cret, cyfrinach, diogelwch; cuddiedig, dirgel

Se-crete, cuddio, didoli, neillduo

Sec-tion, toriad, rhan, dosparth

Se-cure, diogel, sicr; diogelu, sicrhau

Se-date, tawel, digynhwrf, esmwyth

Se-duce, denu, llithio, hudo

See-ing, gwelediad, y golwg; yn gymaint, gan fod, gan

Seem-ly, gweddaidd, hardd; cymhwys

Seg-ment, dernyn, tafellddarn

Seign-ior, arglwydd, meistr

Seiz-ure, daliad, attafaeliad

Sel-dom, yn anfynych, yn anaml

Se-lect, dewisol: dewis, dethol

Self-ish, hunanol

Self-same, yr un, nid arall

Sell-ing, gwerthiad, gwerthedigaeth

Sen-ate, senedd, seneddr

Sense-less, ynfyd, ffol, disynwyr

Sen-tence, barn, dedfryd, brawddeg: barnu, dedfrydu

Sen-try, gwyliwr, gwyliedydd

Se-quel, canlyniad, diweddiad

Se-rene, teg, tawel, hinonaidd: tawelu, lloni

Ser-mon, pregeth; traethawd

Ser-pent, sarph

Ser-vant, gwas, gweinidog

Ser-vice, gwasanaeth; hail

Ser-vile, gwasawl, caethwasaidd

Ses-sion, eisteddfa, eisteddfod

Set-tle, cadairfaingc: sefydlu, sicrhau; gwastadhau, penderfynu

Sev-en, saith

Sev-er, didoli, gwahanu, dosparthu

Se-vere, tost, llym, creulawn

Sew-er, gwnïwr; dyfrffos

Sex-ton, bedd-dorwr, clochydd

Shab-by, bawaidd, gwael

Shac-kle, hual, gefyn: hualu, llyffetheirio

Shad-ow, cysgod; rhuth; cysgodi

Shak-ing, cryniad, ysgydiad

Shal-low, basle; bas, beisiawg

Sham-bles, cigfa, cigle

Shame-ful, gwaradwyddus, gwarthus

Shape-less, aflunaidd, dilun

Shar-ing, rhaniad; cyfranogiad

Sharp-en, awchu, hogi

Shat-ter, dryllio, chwilfriwio

Shav-ing, eilliad; rhasglio

Shav-ings, gonaddion, rhasglion

Sheath-ing, gweiniad; amblangciad

Sheep-fold, cail, corlan

Sheep-walk, defeidiawg, pordir defaid

Sheer-grass, hesg

Shell-fish, cragenbysg

Shel-ter, cysgod, achles: cysgodi

Shelv-ing, llechweddaidd; llethrog

Shep-herd, bugail, bugeilydd

Sher-iff, sirydd

Shil-ling, swllt

Shin-ing, claer, dysglaer

Ship-wreck, llongdor; llongdoriad

Ship-wright, llongsaer, saer llongau

Shiv-er, asgri, delltddarn: crynu

Shock-ing, echryslawn, arswydus

Shoe-ing, archeniad; pedoliad

Short-en, byrhau, cwtogi

Short-ly, yn fyr, ar fyr, yn fer

Should-er, ysgwydd, yspawd: ysgwyddo

Shout-ing, bloeddiad, banllefiad

Show-er, cawod: cawodi

Shrewd-ness, cyfrwysdra, calldra

Shriv-el, crychu, crebychu

Shud-der, crynfa: crynu

Shuf-fle, rhithesgus: cyfrwysdroi

Shut-ter, cauad, gwerchyr

Shut-tle, gwenol gwehydd

Sic-kle, cryman, nillai

Sick-ly, clafus, clwyfus, lledglaf

Side-board, ystlysfwrdd

Side-ways, yn gyfarystlys, yn wysg ei ochr

Sigh-ing, ucheneidiad, ochain

Sig-nal, arwydd, awgrym; hynod: hynodi

Sig-net, sel, insel, selfodrwy

Sign-ing, llawnodiad, seliad

Si-lence, taw, gosteg: gostegu, tawelu

Si-lent, dystaw; mud; didwrf

Silk-worm, sidanbryf, pryf sidan

Sil-ly, ffol, ansynwyrol

Sil-ver, arian: arianu

Sim-mer, lledferwi, sician

Sim-ple, cyffin; syml; annichellgar; digymmysg

Sim-ply, yn syml; yn unig

Sin-cere, gwir, cywir, diragrith

Sin-ew, gaw, gewyn

Sin-ful, pechadurus, camweddus

Sin-gle, syml; unig, unigol

Sink-ing, suddiad, soddiad; treuliad

Sin-ner, pechadur, troseddwr

Sis-ter, chwaer

Sit-ting, eisteddiad, eisteddfod

Six-fold, chwethro, chwephlyg

Six-pence, chwecheiniog

Six-ty, triugain

Skil-ful, medrus, hyfedr, celfydd

Skin-ner, crwynwr; blingwr

Skip-ping, llamsachiad, neidiad

Skir-mish, ysgarmes: ymryson

Sky-lark, ehedydd

Sky-light, nenwawl

Slan-der, athrod, absen: athrodi, absenu

Slaugh-ter, lladdfa: lladd, cigyddio

Slen-der, main; egwan; prin

Slight-ly, yn ysgafn, yn ysgornllyd

Slop-ing, lledbeiad, llechweddiad

Sloth-ful, diog, swrth, musgrell

Slov-en, bawai, swgar, annhaclus

Slug-gard, segurddyn, diogyn

Slum-ber, hun, dargwsg: huno, hepian

Small-pox, y frech wen

Smel-ling, arogliad

Smooth-ly, yn esmwyth, yn rhwydd

Smoth-er, tawch, mygdarth: mygu; tagu

Snaf-fle, genfa, ffroenfa: ffrwyno

Snow-ball, pelen eira

Snuff-ers, salltrin, glâniadur

Soak-ing, mwyd, mwydiad

Sock-et, twll, mortais; crai

Sod-den, berw; berwedig

Soft-en, meddalhau, meddalu

Soft-ness, meddalwch, tynerwch

So-journ, ymdaith; trigo, aros

Sol-ace, cysur: cysuro

Sol-ar, heulfa

Sol-dier, milwr, sawdiwr

Sol-emn, difrifol; goruchel

Sol-id, cyfangorph; sylweddol; caled

Sol-stice, heulorsaf

Solv-ent, trwyth, a dawdd; abl i dalu

Some-how, yn rhw fodd

Some-thing, rhywbeth

Some-what, rhywbeth

Some-where, yn rhywle

Song-ster, caneuwr, cantwr

Sooth-say, dewinio

Song-stress, cantores

Soph-ist, twyllddadleuwr

Sor-did, bawlyd, brwnt; crintach

Sor-row, tristwch, gofid: tristäu

Sor-ry, trist; salw, gwael

Sound-ing, dyfnder; seiniad; seinfawr

Sound-ly, yn ddwys, yn dda

South-ward, tu a'r dehau

Sow-ing, hëad, hauad

Spa-cious, eang, helaeth

Spare-rib, asen y fran, culasen

Spar-ing, prin, cynil

Spar-row, aderyn, y to

Speak-er, llafarwr, ymadroddwr

Speak-ing, llafariad

Spe-cial, neillduol; arbenigol

Spe-cies, arian bathawl, bath; rhyw, rhywogaeth

Speech-less, mud, dilafar

Speed-y, buan, cyflym, ebrwydd

Spell-ing, silliad, sillafiad

Spi-der, cor, pryfcopyn

Spin-dle, gwerthyd; echel

Spir-it, ysbryd: calonogi

Spite-ful, migus, dygas

Spit-tle, poer, poeryn

Splen-did, claer, ysblenydd

Splen-dour, gwychder, ceinedd

Splint-er, dyfloen, dellten: delltenu

Spon-sor, mach, mechniydd

Spright-ly, bywiog, gorhoenus, siongc

Sprin-kle, taenellu, ysgeinio

Sput-ter, ffwdan, godwrdd: bwrw poer

Squad-ron, llynges, byddin

Squan-der, gwasgaru, gwastraffu

Squeak-ing, gwichiad; gwichiog

Squeez-ing, gwasgiad

Squir-rel, gwiwer, y wiwer

Sta-ble, marchdy; diysgog, sefydlog

Stag-ger, hongcian; petruso

Stag-gers, dera, penddaredd

Stag-nant, llonydd, marw

Stag-nate, croni, llynio

Stam-mer, attalddywedyd: bloesgi

Stand-ard, lluman, baner; prawfreol; gosodedig

Stand-ing, safiad, safle; sefydlog; parhad

Sta-ple, marchnadfa; sefydledig

Star-ing, hylldremiol

Star-ling, drudwy

Start-ing, cychwynfa

State-ly, uchelwych, balch

States-man, gwladwr, gwladwriaethol

Stat-ics, pwysyddiaeth

Sta-tion, sefyllfa, gorsaf; galwad: sefydlu, gorsafu

Stat-ue, delw, cerflun

Stat-ure, maint, uchder

Stat-ute, gosodedigaeth, deddf

Stead-fast, sicr, dianwadal, diysgog

Stead-y, diwamal, diysgog

Stealth-y, lladradaidd; dirgel

Steep-ing, mwydiad; mwydawl

Stee-ple, clochdy

Steep-ness, serthedd, llethredd

Steer-age, llywiad; llywle

Ster-il, diffrwyth; anfuddiol

Ster-ling, gwirfath; cyfreithlawn

Stew-ard, goruchwyliwr; dystain

Stiff-en, sythgaledu; sythu

Still-born, marwanedig

Still-ness, tawelwch, dystawrwydd

Stin-gy, crintach, anhael

Stink-ing, drewllyd, drygsawrus

Sti-pend, tâl, cyflog

Stir-rup, gwrthafl

Stoak-er, tânborthwr

Stock-ing, hosan

Stom-ach, cylla; chwant bwyd; digter: digio, ffromi

Stop-page, arosiad

Store-house, ystordy

Sto-ry, hanes; chwedl: rhoi hanes

Stow-age, ystôrle; ystordai

Strag-glers, gwibgrwydiaid

Straight-en, unioni, uniawni

Straight-ways, yn uniongyrchol

Strait-en, tynhau; cyfyngu

Stran-ger, alldud, estron

Stran-gle, tagu, llindagu

Stra-tum, haen; gwanaf; gwely

Stream-ing, ffrydiad; ffrydiol

Stream-let, corffrwd, ffrydan

Strength-en, nerthu, grymuso

Stretch-er, ymestynwr; tynfaingc

Strict-ness, caethder, manylrwydd

Strik-ing, hynod, nodedig; od

Strin-gent, bolrwymol, caethrwym

Strip-ling, glaslangc, llencyn

Struc-ture, adail, adeiladaeth; ffurf

Strug-gle, ymdrech: ymryson

Stub-ble, soflyn, pl. sofl

Stu-dent, myfyriwr, astudiwr

Stud-y, myfyriad; llyfrgell: myfyrio, dilyn dysg

Stum-ble, tramgwydd, trip: tramgwyddo

Stu-pid, hurt, syfrdan

Stu-por, hurtrwydd, syndod

Stur-dy, ystyfnig, haerllug; cryf

Stut-ter, cecian

Sub-due, goresgyn, darostwng

Sub-ject, deiliad; pwngc; darostynedig: darostwng

Sub-join, adchwanegu; cyssylltu

Sub-lime, uchel, goruchel

Sub-mit, ymostwng, ymroddi

Sub-orn, dirgel-lithio, dirgel-ddysgu

Sub-scribe, tanysgrifio; cydsynio

Sub-side, gwaelodi; ymlonyddu

Sub-sist, gorsefyll, parhau; byw, bod

Sub-stance, sylwedd, defnydd; swm, cyfoeth, moddion

Sub-tend, tanledu, ymestyn dan

Sub-tile, manw; treiddiol, cyfrwys

Sub-tle, cyfrwys, ystrywgar

Sub-tract, tynu ymaith, erthynu

Sub-vert, dadymchwel; gwyrdroi

Sub-urb, rhagddinas, maerdref

Suc-ceed, olynu, canlyn; llwyddo

Suc-cess, llwydd, llwyddiant; canlyniad

Suc-cinct, tacledig; cryno, byr

Suc-cour, porth, cymhorth, help: cynnorthwyo; ymgeleddu

Suc-tion, sugn, sugndyniad

Sud-den, disyfyd, dirybudd

Su-et, gwer, brasder caled

Suf-fer, goddef, dyoddef; caniatau

Suf-fice, digoni, diwallu, boddloni

Suf-frage, pleidlais, llais

Su-gar, sugr, siwgwr: siwgro

Sug-gest, arafgrybwyll, sibrwd

Suit-or, erfyniwr; carwr

Sulk-y, anfoddog, afrywiog

Sul-len, sarug, cuchiog

Sul-phur, brwmstan, mygfaen

Sul-try, mwrn; tesog

Sum-mer, haf; hafaidd: hafota

Sum-mit, pen, copa, crib; blaen

Sum-mon, gwysio; galw

Sum-mons, gwys, dyfyn

Sun-beam, pelydryn, mychedyn

Sun-day, dydd Sul

Sun-dry, amryw, amrywiol

Sun-rise, codiad haul

Su-perb, mawrwych, mawreddog

Sup-per, swper: swperu

Sup-plant, dadymchwelyd, disodli

Sup-ple, ystwyth: ystwytho

Sup-ply, porth, cymhorth; adgyflenwad: cyflenwi, cynnorthwyo

Sup-port, atteg, cynnaliaeth: attegu, cynnal

Sup-pose, tybio, tybied, meddylied

Sup-press, gwasgu i lawr, llethu; dirgelu

Su-preme, uchaf, goruchaf

Sure-ness, sicrwydd; dïewrwydd

Sure-ty, mach, mechniydd

Sur-face, gwyneb, arwyneb; clawr

Sur-feit, alar, gorlwyth: alaru, gorlwytho

Sur-geon, llawfeddyg

Sur-ly, surllyd, anhynaws

Sur-mise, tyb, llettyb: lleddybio

Sur-mount, codi dros, gorchfygu

Sur-name, cyfenw: cyfenwi

Sur-pass, rhagori ar, uwchlaw

Sur-plice, gwenwisg

Sur-plus, gwarled, gweddill

Sur-prise, syndod, aruthraw: dyrysu

Sur-round, cylchynu, cwmpasu

Sur-vey, golwg; mesur: arolygu, mesur

Sur-vive, gorfucheddu, oloesi

Sus-pect, drwgdyb: drwgdybio

Sus-pend, crogi wrth; oedi, gohirio

Sus-pense, amheuaeth, oediad

Sus-tain, cynnal, cynnorthwyo, porthi, helpio; goddef

Swad-dle, ffunen, rhwymyn: ffunenu, rhwymynu

Swag-ger, bolchwyddo, gwagfrolio

Swal-low, gwenol; llyngcle: llyngcu

Swarth-y, melynddu, cibddu

Swear-ing, twng, tyngiad; llw

Sweep-ings, ysgubion

Sweet-ness, melusder; addfwynder

Swell-ing, chwyddiad, chwydd

Swift-ness, buandra, cyflymdra

Swim-mer, nofiwr, nofiedydd

Swin-dler, hudleidr

Swiv-el, bolldid; trorwy

Sword-fish, cleddbysg

Syl-van, coed-dduw; coedaidd

Symp-tom, argoel, arwydd

Syn-od, cymmanfa; cydfa

Syn-tax, cystrawen, cystrawiaeth

Syr-inge, chwistrell: chwistrellu

Sys-tem, egwyddoriaeth, cyfundraeth

Tab-let, llechen; taflen

Tac-it, dystaw, tawedog

Tack-ling, taclau, offer

Tac-tics, byddindrefniad, cadyddiaeth

Tai-lor, dilledydd

Tak-ing, cymeriad, attafaeliad

Tal-ent, dawn, rhodd, galluedd

Talk-ing, siarad, ymadroddiad

Tal-low, gwer; gweren

Tal-on, ewin, crafangc, palf

Tame-ly, yn ddof

Tan-ner, crwyngyffeithydd

Ta-per, cwyren; brigfain: brigfeinhau

Tar-dy, diweddar, hwyr; musgrell

Tar-get, tarian, bwccled

Tar-nish, diwyno, anurddo

Tar-ry, aros, trigo, tario

Tar-iff, trosglwydd-doll

Taw-ny, melynddu, dufelyn

Teach-er, addysgwr, athraw

Tem-per, tymher: tymheru

Tem-pest, corwynt, enawel, tymhestl

Tem-ple, teml; arlais

Tem-ples, arleisiau

Tempt-er, hudwr, llithiwr

Ten-ant, deiliad, daliwr tir

Ten-der, cynnygiad; tyner, tirion: cynnyg

Ten-don, gïewyn, gewyn

Ten-et, barn, tyb, egwyddor

Ten-or, tueddiad, rhediad

Ten-ure, daliad, gafael

Ter-race, uchelrodfa, nenrodfa

Ter-ror, dychryn, braw, arswyd

Tes-tate, cymynlythyrog

Teth-er, tidraff: tidraffu

Text-ure, pleth, gwëad; cyfres

Thank-ful, diolchgar

Thaw-ing, meirioliad; meiriol

The-ist, gwrthgredwr, anghredwr

Them-selves, eu hunain

Thence-forth, o'r amser hwnw

There-at, yno, wrtho, wrth hyny

There-by, trwyddo, wrtho

There-fore, am hyny, gan hyny

There-from, oddi yno, oddi yna, o hyny

There-in, yn hyny, yn hyn, ynddo

There-of, o hono, o hyn, o hyna

There-on, arno, arni, ar hyny

There-to, atto, atti, at hyny, i hyny, i hyn

Thick-et, tewlwyn, prysglwyn

Thick-ness, tewder, ffurfder

Thim-ble, gwnïadur

Think-ing, meddyliad, myfyriad; myfyriol

Thirst-y, sychedig

Thir-ty, deg a'r hugain, trideg

This-tle, ysgallen, ysgellyn

Thith-er, hyd yno

Thor-ough, cyflawn, hollol, perffaith

Thought-ful, myfyrgar, meddylgar

Thous-and, mil, deg cant

Thral-dom, caethiwed, caethwasanaeth

Thrash-er, dyrnwr, ffustiwr

Thread-bare, digottwm, llwm, llom

Threat-en, bygylu, dondio, dwrdio, bygwth

Three-fold, tridgblyg, triphlyg

Thresh-old, trothwy, hiniog

Thriv-ing, cynnyddol, prifiannus

Thros-tle, y fronfraith

Throt-tle, corn y gwynt, llindag: llindagu, tagu

Through-out, trwy, trwodd; yn gwbl oll, yn hollol

Thun-der, taran: taranu

Thurs-day, dyd Iau

Tick-et, tocyn, arwyddnod: tocynu

Tic-kle, goglais; gogleisiol; ansafadwy: gogleisio

Ti-dings, newyddion; hanesion

Ti-dy, taclus, twt, cryno

Ti-ger, dywalgi, tiger

Tight-en, tynhau; cyfyngu

Till-age, amaethiaeth, llafurwaith

Tim-ber, defnyddgoed, coed

Time-ly, amserol, prydlawn; yn amserol, mewyn pryd

Time-piece, oriadur

Tim-id, ofnus, ofnog, anëon

Tinc-ture, lliw, arliw; trwyth

Tin-der, golosged, golosg

Tink-ling, tinciad, tingciad

Tip-toe, blaen y fawd, pen y fawd

Tire-some, blinderus, lluddedus

Tis-sue, eurblethwe; arianbleth

Ti-tle, enw, enwad: enwi; rhoi hawl

Tit-tle, tip, tib, tipyn

Toad-stool, madalch, madarch

Toi-let, bwrdd ymdrwsio

Toil-some, llafurus, trafferthus

To-ken, arwydd, argoel: arwyddo

Tomb-stone, beddfaen, careg bedd

Ton-ic, tonawl; hydwyth, ardwythol

Tooth-ache, deintwst, dannodd

To-phet, offrymfa; uffern

Top-ic, testun, pwngc, pen

Top-most, uchaf, penaf, prif

Tor-ment, poen, gofid: poeni, blino

Tor-rent, ffrwd, ffrydlif; ffrwdlifol

Tor-rid, poeth, crasboeth

Tor-toise, crwban

Tor-ture, poen, penyd: poeni

To-tal, y cwbl; cwbl, cyfan, llwyr

Touch-ing, cynhyrfiol; am, o ran, mewn perthynas

To-ward, hydrin, hwylus; tueddol

To-wards, tua, tuag at, a, at

Tow-el, llawliain, lliain ymsychu

Tow-er, twr, caerfa: ymnoddi; esgyn

Town-clerk, trefysgrifenydd

Town-hall, llysdy tref

Town-ship, trefgordd

Towns-man, trefwr, cyttrefwr

Track-less, di-ôl, disathr, dilwybr

Trac-tion, hydyniad, estyniad

Tra-duce, gwaradwyddo, goganu

Traf-fic, marchnadaeth: masnachu

Trai-tor, bradwr, bradychwr

Tram-ple, mysangu, sathru

Tran-quil, tawel, llonydd

Trans-act, trin, trefnu, gwneuthur

Tran-scend, trarhagori, blaenori

Tran-scribe, adysgrifo; adysgrifenu

Trans-fer, trosglwyddiad, trosiad: trosglwyddo

Trans-fix, trywanu, gwanu

Trans-form, dullnewidio

Trans-gress, camweddu, troseddu

Tran-sient, diflanedig, ffoawl

Tran-sit, trawsfud, trawdd

Trans-late, cyfieithu, trosglwyddo

Trans-mit, anfon at, trosglwyddo

Trans-pire, dynoddi, dyfod i glyw

Trans-plant, ailblannu, adblannu

Trans-port, gorawen; trosglwyddlong: trosglwyddo, alltudio

Trans-pose, trawsddodi, trawsosod

Trans-verse, croes, traws

Trap-pings, seirch, addurnau meirch

Trap-door, brad-ddrws, drws codi

Trav-ail, llafur, gwewyr esgor: trafaelu, ymboeni

Trav-el, taith, ymdaith; teithio

Trav-erse, cwyn; gwrthdro; ymgroes: trawsymdeithio

Trea-cle, triagl

Trea-son, brad, bradwriaeth

Treas-ure, trysor: trysori

Treat-ise, traethawd, traith

Treat-ment, triniaeth, triniad

Treat-y, cynnadledd, cytundeb

Treb-le, meinllais; tridyblyg: tridyblygu

Trel-lis, delltwaith, cledrwaith

Trem-ble, crynu, arswydu

Trem-our, crydiant; crynfa; dychryn

Trench-er, prenddysgl

Tres-pass, trosedd, camwedd: troseddu

Tri-al, prawf, profiad, profedigaeth

Trib-une, swyddog Rhufeinig; cyssul

Trib-ute, teyrnged, treth

Tri-fle, ychydigyn: ofera, segura

Tri-fling, anoberedd; diwerth, gwael

Trig-ger, ystordyn; cloig; clicied

Trim-ming, addurn, trwsiad

Tri-umph, gorfoledd, buddugoliaeth: gorfoleddu, buddugoliaethu

Troop-er, marchfilwr, marchogwr

Tro-phy, arwydd buddugoliaeth

Trop-ic, trofan, trofa

Troub-le, blinder, gofid: blino, poeni

Trow-el, llwyarn: llwyarnu

Tru-ant, godechwr, llechwr; segurllyd

Tru-ly, yn wir, yn ddiau, yn gywir

Trum-pet, udgorn: udganu

Trus-tee, ymddiriedolwr, gwarchodwr

Try-ing, profedigaethus

Tues-day, dydd Mawrth

Tug-boat, llusglong, llusg-gwch

Tum-ble, codwm: codymu

Tu-mid, chwyddig, llawn chwydd

Tu-mult, terfysg: codi terfysg, cynhyrfu

Tun-nage, tunelliad; tunelldoll

Tun-nel, ffynel; tryffordd: trydyllu

Tur-ban, pendorch, penamdorch

Tur-bid, afloyw, cymmysglyd, tew

Turn-ing, tröad, chweliad; turniad

Tur-nip, erfinen, meipen

Turn-key, allweddwas, cloadydd

Turn-pike, ffordd-dollfa, tollborth

Tur-ret, twr bychan, twryn

Tur-tle, crwban

Tu-tor, ymgeleddwr, athraw: addysgu

Twen-ty, ugain

Twi-light, cyflychwyr, cyfnos; cyfnosawl

Twin-kle, amrantiad; ysmig: ysmician

Twink-ling, gwreichioniad, amrantiad

Two-fold, dauddyblyg, dyblyg

Ty-rant, gormesdeyrn, gorthrymwr

Ud-der, piw, cader; pwrs

Ug-ly, hagr, gwrthun, hyll

Ul-cer, gôr, gorfa, llynoryn

Um-pire, dyddiwr, canolwr

Un-apt, anaddas; diawch, diaws

Un-bar, dadfolltio, dadfario

Un-bend, dadblygu

Un-bound, afrwym, dirwym, rhydd

Un-bred, anhyddysg, diddysg, difoes

Un-cle, ewythr, ewythyr

Un-clean, aflan, budr, brwnt

Unc-tion, eneiniad

Un-der, dan, tan, oddi tan, is; tanodd

Un-do, dadwneud; dattod; dyfetha

Un-done, dadwneuthuredig

Un-dress, amwisg: dadwisgo, diosg

Un-fair, annheg, anonest

Un-fed, anmhesgedig

Un-fit, anghymwys: anghymwyso

Un-fold, agor, egluro; dadblygu

Un-hook, dadfachu, difachu

U-nit, un, y rhif un

U-nite, uno, cyduno, cydio

Un-just, anghyfiawn, annheg

Un-kind, angharedig, annhirion

Un-known, anadnabyddus

Un-less, oni, onid, oddi eithr; os na

Un-like, annhebyg, anghyffelyb

Un-load, dadlwytho

Un-lock, dadgloi, agor clo

Un-loose, gollwng, rhyddhau

Un-pack, dadsypynio

Un-paid, annhaledig, heb ei dalu

Un-roof, didoi, tynu to

Un-root, dadwreiddio, diwreiddio

Un-seen, anweledig, cudd

Un-sold, anwerthedig, heb ei werthu

Un-sound, afiachus, llygredig

Un-tie, dadglymu, datod

Un-til, hyd at, hyd oni, nes

Un-to, i, at, hyd, hyd at, wrth

Un-wise, annoeth, anghall

Un-yoke, dadieuo, di-ieuo

Up-braid, dannod, edliw

Up-hold, dal i fyny, cynnal

Up-most, uchaf, uchelaf

Up-on, ar, ar uchaf, ar warthaf

Up-per, uch, uwch

Up-right, syth, uniawn, cyfiawn

Up-roar, terfysg, cynhwrf

Up-ward, uwchlaw; i fyny

Ur-chin, draenog, draened

Ur-gent, cymhelliadol, annogol

Us-age, arfer, defod, arferiad; triniaeth

Us-ance, llôg, ocr; gwasanaeth arian

Use-ful, gwasanaethgar, buddiol

Use-less, diddefnydd, difudd

Ush-er, isddysgawdwr; rhingyll

U-surp, trawsfeddiannu, camoresgyn

Ut-most, eithaf, pellaf

Ut-ter, eithaf; hollol: yngan, adrodd

Va-cant, gwag, rhydd; didrafferth

Va-cate, gwaghau, ymadael a

Va-grant, gwibiad, crwydryn; crwydraidd

Val-ance, cylchedlen gwely

Val-et, gweinydd, ystafellwas

Val-iance, dewredd, gwrolder

Val-iant, dewr, calonog

Val-ley, diffryn, gwastadedd

Val-our, dewrder, gwroldeb

Val-ue, gwerth, pris: prisio; gwerthfawrogi

Van-guard, blaenfyddin, blaenres

Van-ish, diflanu, darfod

Van-quish, darostwng, gorchfygu

Va-pour, tawch, tarth, ager: tarthio

Var-nish, adliw, claerlyn: adlywio, dyloywi

Va-ry, newid, newidiad: amrywio, newid; anghytuno

Vast-ly, yn ddirfawr, yn orfawr

Vend-er, gwerthwr, arwerthwr

Ven-geance, dial, dialedd

Venge-ful, dialeddgar, dialfawr

Ven-om, gwenwyn

Ven-ture, antur, anturiaeth: anturio

Ve-nus, Gwener; y seren Gwener

Ver-bal, parwyddol, berfol; geiriol

Ver-dant, gwyrdd, gwyrddlas

Ver-dict, dedfryd, barn

Ver-dure, gwyrddni, gwyrddedd

Ver-mine, pryf, pryfyn

Ver-nal, gwanwynol

Ver-sion, cyfieithiad

Ver-tex, pen uchaf, copa, top, uchedd

Ver-y, gwir, yr un; dros ben, tra, yn gwbl, yn dra

Ves-sel, llestr; dodrefnyn: llestru

Ves-tige, ol, ol troed, olrhe

Ves-try, gwisgfa; cyfarfod plwyfol

Ves-ture, gwisg, arwisg; dillad

Vi-al, costrelan: costrelu

Vi-brate, crynu, crydu, ysgwyd

Vic-ar, periglor, uchberiglor

Vice-roy, rhagfrenin, rhagdeyrn

Vi-cious, drygionus, gwydus

Vic-tim, aberth; ysglyfaeth

Vict-uals, lluniaeth, bwyd

Vig-our, grym, nerth; egni

Vil-lage, pentref, maesdref, llan

Vil-lain, adyn; caethddeiliad; taëog

Vine-yard, gwinllan

Vin-tage, casgliad grawnwin; gwinaeth

Vi-per, gwiber; neidr

Vir-gin, gwyryf, morwyn; dihalog

Vir-tue, rhin, rhinwedd; effaith

Vis-age, gwyneb, gwynebpryd

Vis-count, coriarll, isiarll

Vis-ion, gweledigaeth, gweled

Vis-it, ymweliad: ymweled

Vi-tal, bywiol, bywydol

Vi-tals, bywydolion, rhanau bywydol

Vi-vid, bywiog, llawn byw, heinyf

Vo-cal, llefarawg; lleisiol, seiniol

Vol-ley, crochruthr: taflu allan, gollwng allan

Vol-ume, claing, cyfrol, cyflyfr

Vom-it, chwyd, cyfog: chwydu, cyfogi

Vor-tex, trobwll, pwll tro; trowynt

Vouch-er, prawfysgrif; ardystiwr

Vouch-safe, teilyngu, bod yn wiw; cydsynio

Vow-el, llafarai, llafariad

Voy-age, mordaith: mordeithio

Vul-gar, gwerin, y cyffredin; cyffredin; difoes, isel, gwael

Vul-ture, rheibogydd, gwangciedydd

Wad-ding, sechddefnydd, llacdenlli

Wad-ing, rhydiad; treiddiad

Wa-fer, llethen, teisenig

Wa-ges, cyflog, hur, llog

Wain-scot, parwydwaith coed: parwydfyrddio

Wait-er, dysgwyliwr; gweitiwr

Walk-ing, cerddediad, rhodiad

Wal-let, ysgrepan, cwd deuben

Wal-low, ymdreigl, ymdro: ymdreiglo

Wal-nut, cneuen ffreinig

Wan-der, crwydro, gwibio

Want-ing, diffygiol, mewn eisiau o

Wan-ton, anllad-ddyn, anlladferch: anlladu; anllad

War-ble, crychleisio, mwynbyngcio

War-den, gwarcheidwr

Ward-robe, gwisgfa, dilladfa

Ware-house, ystordy, ystorfa

War-fare, milwriaeth: milwrio

War-like, rhyfelgar, milwrol

Warn-ing, rhybudd, rhybuddiad

War-rant, gwarant: gwarantu

War-ren, cwning-gaer

Wash-ing, golchiad; ymolchiad

Waste-book, nodlyfr, llawlyfr

Waste-ful, afradus, gwastraffus

Watch-ful, gwyliadwrus

Watch-ing, gwyliad, gwyliadwriaeth

Wa-ter, dwfr, dwr: dyfrhau, dyfrio

Wat-tles, tagellau; gwiail

Wav-ing, chwyfiad; bwhwmaniad

Way-lay, cynllwyn, cynllwyno

Way-ward, afrywiog, cyndyn

Weak-en, gwanhau, gwanychu

Weak-ness, gwendid, llesgedd

Wealth-y, cyfoethog, goludog

Wean-ing, diddyfniad

Weap-on, arf, erfyn, offeryn

Wea-ry, diffygiol, lluddedig: blino

Wea-sel, bronwen, gwenci

Weath-er, tywydd, hin: dal; gwrthsefyll

Weav-ing, gwead, gweuad

Wed-ding, priodas; neithior

Week-ly, wythnosol

Weight-y, pwysfawr, trwm

Wel-come, croesaw; croesawedig: croesawu

Wel-fare, llwydd, llwyddiant; iechyd; lles

Well-done, da, da iawn, puriawn

Welsh-man, Cymro, Brython

West-ward, tu a'r gorllewin, i'r gorllewin

Weth-er, mollt, llwdn dafad

Where-as, can, gan; cyd

Where-at, wrth yr hyn

Where-by, trwy yr hyn

Where-fore, am ba achos, paham, o herwydd

Where-of, o'r hyn, o ba beth

Where-in, yn yr hyn, yn yr hwn

Where-on, ar yr hyn, ar hyny, ar ba beth

Where-to, i ba le

Where-with, a'r hyn, a pha beth, gyda'r hyn; trwy yr hyn

Wheth-er, pa un, pa un ai

Whet-stone, hogal, hogalen

Whet-ting, hogiad, awchlymiad

Whirl-pool, llyn tro, pwll tro

Whirl-wind, trowynt, corwynt

Whis-per, sygan, sibrwd: sisialu

Whis-tle, chwib, chwibanogl: chwibanu

White-ness, can, gwyndra

White-wash, gwyngalch: gwyngalchu

Whith-er, i ba le, i ba fan

Whole-sale, cyfanwerth; cyfanwerthol

Whole-some, iach, iachus

Whol-ly, yn hollol, yn gwbl

Whore-dom, puteindra

Wick-ed, drwg, drygionus

Wid-ow, gweddw; unig

Wild-ness, gwylltineb; gorphwyll

Wil-ful, gwirfoddol, bwriadol

Will-ing, ewyllysiad; ewyllysgar

Wil-low, helygen

Wind-bound, caeth gan wynt

Wind-lass, dyrwynlath

Win-dow, ffenestr, alches

Win-now, nithio, gwyntyllio

Win-ter, gauaf: gauafu

Wis-dom, doethineb, callineb

Wise-ly, yn ddoeth, yn synwyrol

Witch-craft, dewiniaeth

With-al, hefyd, heblaw hyny

With-draw, cilio, encilio, neillduo, tynu yn ol

With-er, gwywo, crino

With-hold, attal, dal, rhwystro

With-in, oddi fewn, ofewn

With-out, heb; oddi eithr; tu allan

With-stand, gwrthsefyll, gwrthwynebu

Wit-ness, tyst, tystiolaeth: tystio

Wit-ty, synwyrol, ffraeth

Wiz-ard, cynghallen, dewin

Wo-ful, gofidus, gresynol

Wom-an, gwraig, benyw

Won-der, rhyfeddod, syndod: rhyfeddu, synu

Wood-bine, gwyddfid

Wood-cock, cyffylog

Wood-en, coedawl, o bren

Wood-y, coedog, llawn coed

Word-ing, geiriad

Work-house, gweithdy

Work-man, gweithiwr, gweithydd

World-ly, bydol, bydgarol

Wor-ship, iolaeth, addoliad: ioli, addoli

Wor-thy, teilwng; gwiw, addas

Wound-ed, archolledig, briwedig

Wound-ing, archolliad, clwyfiad

Wran-gle, cecri, ymgecru: cecru

Wrap-per, amdrws, amdwyg

Wres-tle, ymaflyd, ymafael

Wretch-ed, truan, gresynus

Wrin-kle, crych: crychu

Writ-ing, ysgrifen, ysgrifeniad

Writ-ten, ysgrifenedig

Year-ling, blwyddiad, llwdn blwydd

Year-ly, blwyddol; yn flynyddol

Yel-low, melyn

Yeo-man, rhydd-ddeiliad; gosgorddwr

Yield-ing, yn dwyn; yn caniatau

Young-ster, ieuangyn, llencyn

Your-self, eich hun, eich hunan

Your-selves, eich hunain, chwychwi

Zeal-ous, aiddgar, eiddigeddus, gwresog

Zen-ith, uwchben, entrych nen

Zig-zag, igam ogam